Արևելյան Հայաստանը V դարում դարձավ մարզսպանություն, բայց պսպսնվեց հայ նախարարական համակարգը: Նախարարները մնում էին իրենց տիրույթների տերերը: Կաթողիկոսը զրկվեց պաշտոնից և միայն կարող էր զբաղվել կրթական գործով: Արևելյան Հայաստանը ղեկավարելու ուղարկվեց Պարսկի պաշտոնյա: Հայրենանվեր նախարարների և հոգևոր գործիչների ջանքերով Արևելյաան Հայաստանում Հայ ժողղովրդի վիճակը բարեալվեց: Հասկերթ II օրոք ավելի վատացավ Հայ ժողովրդի վիճակը: Նա ամենինչ արեց թուլացնելու թե ռազմական ուժը և ծրագրեց Հայերի կրոնափոխությունը: Բարձրացվեցին հարկերը, հարկատու դարձավ նաև հոգևարանությունը: Բարձր պաշտոների դրվեցին նաև Պարսիկները:
- Պատմիր Վարդանանց զինված պայքարի ընթացքի մասին:449 թ. կաթողիկոս Հովսեփ Վայոցձորցին ժողովով նախարարների հետ մերժում է կրոնափոխության պահաջը, որը ուղարկել էին Պարսիկները: Հասկերտը զայրացսած դիզբոն է կանչում մարզ սպանի սպարապետին և միքանի անվանի նախարարնեերի և նրանց սպառնալով ստիպում է կրոնափոխել: Նախարարները առերես համաձայնվում են: Ոպեսզի վերադառնան հայրենիք և սկսեն ապստամբություն բարձրացնել: Իր մոտ պահելով Վասակ Սյունի երկու որդիներին Հայսկերտ Մոտերին ուղարկում է հայերի հետ գնալ Հայաստան: Այրարատ նահանգի Բագրևան գավառի անգղ գյուղա քաղաքում Ղեվոնգի գլխավոորությամբ Հայերը սպանում են տեղի եկեղեցին Մեհյանի վերաձելու ցանկությամբ փորձ կատարող Մոգերի: Նրանք Մոգ պետին ու բոլոր Մոգերին քշում են Հայաստանից: Բոլորը հասկանում են, որ նախարաների ուրացումը կեղծ էր: Աբստամբության սկիզբը ազդարարվում էր նախարարների ու հոգևորակաների միահամուր եթրթմամն: Մոգերին Զահեավանում մահապատժի են ենթագրգում: Երկիը մաքրվում է պարսից կայազորերից: հայերը օգնում են նաև հարևան Աղվան ժողովրդին: Հայ ապստամբները: Օգնության դիմելով բյուզանդիայի կայսրին և չստանալով այն մնում են միայնակ: Նարնք բաժանվում են 3 զորագնդի: Առաջինը պաշտանելու էր երկիրը Հարավի` Ատապարկանի կողմից: Երկրոդը Մարդան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ Ծորա-պահակ: Երորդը վասակ սյունու գլխավորությամբ մանալու էր երկրի կենտրոնում: 450 թ. Խաղ-խաղ քաղաքի մոտ Հայկական զորքը կոտորում `Պարսիկներին: Անցնելով Կուր գետը ազատագորւմ ն Աղվանքը: Այնուհետև քանդում են Ճորա պահակ քաղաքը և ոչնչացնում են թշնամուն: Լուր ստանալով, որ Վասակ սյունին դավաճանել է ափստամբությանը, Վարդան Մամիկոնյանը վերադառնում է հյրենիք: Ափստամբ հայերի դեմ հասկերդը զորք է ուղարկում այսպես է սկսվում ավարայրի ճակատամարտը:
- Փորձիր ստորև ներկայացված գծապատկերի քո տարբերակըը ստեղծել
՝նկարագրելով պատերազմի ընթացքը:Արտաս Գավառի Արարատյան դաշտում Տղմուկ գետի ափին Հայակական 66 հազարանց զորքը հանդիպելով պարսից զորքին պատրաստվում էր ճակատամարտի 10 անգամ շատ զիվոր ունեցող Պարսկական զորքի հետ: Սպարապետը հայրենաշունչ կոչող դիմում է զորքին, իսկ Ղեվոնդ Երեցը մկրտում է չմկրտված զինվորներին: Հայոց զորքը բաժնվում է 4 մասի: 451 թ. մայիսի 26 լուսաբացին սկսվում է ավարայրի ճակատամարտը: Ճակատամարտ, որին մասնակցում է Հայ աշխարազորը և փակասուն տիկնայնք Հայոց աշխարի: - Ապացուցեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ Վարդանանց պատերազմը կրոնական պատերազմ է:Իմ կարծիքով այս պատերազմը միայն կրոնական չէ: Ճիշտ է զինվորի հետ կողք-կողքի կռվում էր նաև հայ հոգևորականը, որը խաչը թողնելով սսուր էր վերձրել, բայց ասյ պատերազմը հայ ժողովրդի ինքնությունը պահպանելու: Հայ նախարարի իշխանությունը և տիրույթը պահշտպանելու: Ինչպես նաև իրենց կյանքը ինքնուրույն դրսեվորելու ճակատամարտ էրկրոնը փոխելով, լեզուն փոխելով Հայերը աստիճանաբար կձուլվեին Պարսիկների և շատ ազգերի պես կվերանայն պատմության ասպարեզից ու կմորացվեյն ուստի սա միայն կրոնի պատերազմ չէր:
- Թվարկեք Վարդանանց պատերազմի պատճառները և հետևանքները:Պատճառը հասկերտ II-ի հրավարտակներ, որով հայրին պարտադրում էր կրոնափոխ լինել: Առիթը հանդիսանում էր Խաղ-Խաղ քաղաքի մոտ տեղի ունեցովղ ճակատամարտ և ինչպես նաև Ճորապանակի կործանումը: 1 Հայերը քաշվելով վասպուրականի, Արցախի ամրոցներում շարունակում են պայքարը: Հասկերտը անհաջողություների համար մեղադրում է Հայ որոշ գործիչների, որոնց իզբոն կանչելով խափեությամբ սպանում է: Ավարարի ճակատամարտ հայոց պատմության փառահեղ էջերից մեկն է: Նահատակները դասվել են սփերի դասին: Ճակատամարտի հետևանքով որոշ ժամանակ Պարսից արրքան վարում էր հայերիսիրաշահելու քաղաքականություն: Գրեթե 30 տաի հայերը ապրեցն խաղաղ: Ավարայրի ճակատամարտը հայության ներկա և ապագա սրունդների համար հայրեինքը կյանքի գնով պաշտպանելու վառ օրինակ է:
Արփինե Խաչատրյանի բլոգ 