Месяц: Ноябрь 2020

Рубрика: Կենսաբանություն 2020 - 2021

Տեսողական վերլուծիչ

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Դաս 7 (19.11.-23.11.)

Набросок (3)՛;

Ականագունդը պատված է երեք թաղանթներով՝ սպտակուցաթաղանթ, ակնաթաղանթ, ցանցաթաղանթ։ Սպիտակուցաթաղանթն ու ակնաթաղանթն իրականացնում են պաշտպանական և սնուցող գործառույթ։ Ակնագունդի դիմացը ծածկում է եղջերաթաղանթը։ Իսկ նրա տակ է ծիածանաթաղանթը, որը որոշում է աչքի գույնը։ Ծիածանաթաղանթի մեջտեղում բիբն է, որը կարող է ռեֆլեքսաբար մեծանալ և փոքրանալ։ Բբի հետևում է ակնաբյուրեղը, որը երկուռուցիկ ոսպնյակ է։ Ծիածանաթաղանթի հարևանությամբ թաարթիչավոր մարմիններն են, որի մկանները փոխոմ են ակնաբյուրեղի կորությունը։ Դրա շնորհիվ էլ մենք տեսնում ենք հստակ առարկայի պատկեր։ Ցանցաթաղաթը ակնագդնի ներքին թաղանթն է , որն ունի երկու տեսակի լուսընկալիչներ՝ցուպիկներ և սրվակներ։ Ցուպիկներն ընդ որում սրվակներից շատ են և ունեն բարձր լուսազգայություն։ Չնայած սրվակների քչությանը նրանք ընկալում են ու տարբերակում գույները վառ լույսի ժամանակ։Բբի դիմաց սրվակների կուտակման տեղը կոչվում է դեղին բիծ։ Ցանցաթաղանթի այն մասը, որտեղից հեռանում է տեսողական նյարդը և չունի ընկալիչներ կոչվում է կույր բիծ։ Առարկաներից արտացոլված ճառագայթներն անցնում են եղջերաթաղանթի, բբի և ոսպնյակի, ապակենման մարմնի միջով, բեկվում են, և ցանցաթաղանթի վրա ստացվում է առարկայի հստակ, բյց փոքրացած ու շրջված պատկերը։ Նյարդային ազդակները տեսողական նյարդով անցոնւմ են մեծ կիսագնդերի գոտի, որտեղ ձևավորվում է տեսողական զգայութնությունը, և մենք առարկան տեսնում ենք իր բնական դիրքով ու չափով։ 

Рубрика: Հայոց Լեզու 2020 - 2021

Ածանցներ

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Հայերենի ածանցները բաժանվում են երկու մասի` նախածանցներ և վերջածանցներ: Նախածանցներ են կոչվում այն մասնիկները, որոնք ավելանում են բառի սկզբին, իսկ վերջածանցները ավելանում են բառի վերջին: Ածանցները  ունեն  բառակազմական արժեք, որոնք բառին նոր իմաստ են հաղորդում:

Օրինակ` տուն բառը պարզ բառ է, եթե նրան ավելացնում ենք -ային մասնիկը կամ ածանցը, բառի իմաստը ամբողջովին փոխվում է:
Հայերենի առավել գործածական նախածանցներն են`
հար — հարակից, հարատեւ
համ — համատեղ, համերաշխ
ան — անբախտ, անեզր
ապ — ապուշ, ապերջանիկ
դժ — դժբախտ, դժգույն
տ — տգետ, տձեւ
չ — չտես, չկամ
անդր — անդրկովկաս, անդրադարձնել
նախ — նախագահ, նախադիր
պար — պարբերություն, պարագիծ
թեր — թերակշիռ, թերություն
գեր — գերակշիռ, գերազանց
դեր — դերակատար, դերասան
մակ — մականուն, մակընթացություն
ենթ — ենթադրություն, ենթակա
փոխ — փոխաբերություն, փոխազդեցություն

Վերջածանցներ`
ձգան, հնձան — ան 
անձնական, պարբերական — ական 
սրթանոթային, աշխարհային — ային  
առաջադրանք, աշխատանք — անք
խորանարդ — արդ 
կավե, երկաթե — ե 
բանջարեղեն, մրգեղեն — եղեն 
գազանանոց, խորդանոց — անոց 
— ատ 
հասույթ, եզրույթ — ույթ 
հուզւոմ, բախում — ում 
պատմվածք — վածք 
— ացք 
-որդ 
-ու 
մարդուկ — ուկ 
գեղեցկուհի, ուսուցչուհի — ուհի 
բժշկություն, հիվանդություն — ություն 
— ուն 
-ածո
մարդիկ — իկ
չարիք, բարիք — իք
-յալ 
-յակ 
-ոն 
-արան

-արք
-ացի 
-ացու 
-մունք
-ոց
-ալի
-անի 
-ավետ
-ելի 
-եղ 
-կոտ

Տնային աշխատանք
Բառաշարքում ընդգծել –ակ վերջածանց ունեցող 6 բառ:

 Ազդակ, հնգյակ, հետնաբակ, կայծակ, աչքածակ, աղավնյակ, գլխահակ, օրինակ, երկտակ,  միակ, սայլակ:
                                          -ական վերջածանցով 

հնգական, ինքնափական, գաղթական, կարճամական, գոյական, մետաղափական, ողբերգական, գնահատական, ողբակական, փախստական: 

                                         —անք վերջածանցով 

անարգանք, ձիթհանք, կախարդանք, երգիծանք, հրամանք, տեղեկանք, անկյանք, օրհնանք, վարուցանք, տվայտանք, մեծաջանք: 

                                             -ատ վերջածանցով

բացատ, անապատ, կիսատ, պողպատ, գունատ, պոչատ, գթառատ, քննադատ, կրճատ, անաշխատ, քնատ: 

                                          -եղ վերջածանցով
գնդասեղ, հյութեղ, ուժեղ, աչագեղ, ահեղ, տգեղ, մարմնեղ, թիթեղ, հանճարեղ, անմեղ, շքեղ:

                                           -կոտ ածանցով
երազկոտ, կրակոտ, վախկոտ, մտածկոտ, ծակծկոտ, ալարկոտ, տատասկոտ, ամաչկոտ, աղմկոտ, մտածկոտ: 

Рубрика: Հանրահաշիվ

Դաս 15.

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Դաս 15․

Հարցերի քննարկում։

Համարներ դասագրքից՝  119,120,121,124


ա)10·10·10·10=10000
10·10·10=1000
10·10=100
10·1=10
10·0=1
1/10
1/102=1/100
1/103=1/1000
1/104=1/10000

բ) 2·2·2·2·2=32
2·2·2·2=16
2·2·2=8
2·1=2
20=1
1/2
1/22=1/4
1/23=1/8
1/24=1/16
1/25=1/32

գ) -27
+9
-3
1
1/-3
1/9
1/27


ա) -1
-1
-1
1
1
բ) -1
1
1
1
1
գ) 4
-4
-4
4
4


ա) 17
բ) 3
գ) 1/81
դ) 1
ե) 9
զ) 1/9
է) -1
ը) 4
թ) 24
ժ) 0
ի) 128
լ) 0

ա) 50 = (-5)0
բ) 5-2 < 52
գ) (-2)3 < (-2)0
դ) -32 = (-3)2
ե) (-2)4 = 2-4
զ) -24 = 2-4

Рубрика: Հայոց Լեզու 2020 - 2021

Տնային Աշխատանք

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Բառակապակցությունները գրել մեկ բառով:
Oրինակ` ճահիճներով պատված-ճահճապատ
նոր տնկած-նորատունկ
մանրէներ ծնող-մանրէածին
նվեր տվող-մանրէածին
մորը սիրող-մայրասեր
նուրբ հնչող-նրբահունչ
մարդկանց ատող-մարդատյաց
շահույթ բերող-շահաբեր
մաքուր գրած-մաքրագիր
շեկ վարսերով-շիկահեր
միայնակ կյանք վարող-
շատ շնորհներ ունեցող-շատաշնորհ
մեգով պատված-միգապատ
ինչքից զուրկ-ընչազուրկ

Կազմել բարդ բառեր` տրված արմատները գործածելով մի դեպքում բառասկզում, մյուս դեպքում`բառավերջում:
Զրույց
զրուցաբան,
գույն
գույնզգույն, վարդագույն
վեճ
վիճաբանել, բանավեճ
տուն
տնասեր, անտուն
բույս
բուսագետ,
մատյան
երկու
Երրեսուներկու
սեր
սերակեր ,անսեր
ձայն
ձայնալար, քաղցրաձայն

 Բառաշարքերում ընդգծել
                                 անդր նախածանցն ունեցող բառերը (5 բառ):
Անդրադարձ, անդրդվելի, անդրիագործ, անդրաշխարհ, անդրծովյան, անդրոշմ, անդրբևեռ, անդրշիրիմ, անդրույք
                                 առ նախածանցն ունեցող բառերը (5 բառ):
Առգրավել, առևտուր, առերես, առյուծ, առափնյա, առվակ, առկայծել,  առհասարակ, առնետ
                                    ապ նախածանցն ունեցող բառերը (5բառ):
Ապերասան, ապակեպատ, ապերախտ, ապարդյուն, ապաստան, ապաքինում, ապօրինի, ապարանք, ապաշնորհ
                                      գեր նախածանցն ունեցող բառերը (5բառ):
Գերան, գերբեռնել, գերազնիվ, գերեզման, գերություն, գերխնդիր, գերզգայուն, գերանդի, գերբնական
                                     համ նախածանցն ունեցող բառերը (5բառ):
Համերաշխ, համերգ, համառ, համադաս, համոզմունք, համեմատ, համբավ, համաներում, համազգեստ
                                        տնախածանցն ունեցող բառերը (5բառ):
Տկար, տաղանդ, տհաճ, տգետ, տկլոր, տտիպ, տհաս, տպարան, տձև

                                           տար նախածանցն ունեցող բառերը (5բառ):
Տարադրամ, տարածք, տարատեսակ, տարափ, տարաբախտ, տարաշխարհ, տարիք, տարօրինակ, տարկետում:

Рубрика: Երկրաչափություն

Դաս 14.

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Հարցերի քննարկում:

Թեմա՝ Պատկերացում տարածական մարմինների մասին.

Ուղղանկյունանիստ

Զուգահեռանիստ

Խորանարդ

Կարդա տեսությունը դասագրքից, էջ՝ 24:

Առաջադրանքներ:

1.Գծիր տարածական մարմիններ՝ ուղղանկյունանիստ, զուգահեռանիստ, խորանարդ: Նշիր յուրաքանչյուրի գագաթները, կողերը, նիստերը: 

2.Քանի՞ նիստ, քանի՞ կող և քանի՞ գագաթ ունեն զուգահեռագիծը, ուղղանկյունանիստը, խորանարդը:
Զուգահեռագիծ-6նիստ, 12կող, 8գագաթ
Ուղղանկյունանիստ-6նիստ, 12կող, 8գագաթ
Խորհանարդ-6նիստ, 12կող, 8գագաթ

3.Խորանարդի նիստերից մեկի պարագիծը 32 սմ է: Գտեք այդ խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը:
32:4=8
8*12=96սմ
Պատասխան՝ 96սմ

4.ABCDA1B1C1D1 զուգահեռանիստի մեջ գտեք՝

ա) B1C1–ը և DC–ն, եթե BC = 5 սմ, A1B1 = 4 սմ

բ) զուգահեռանիստի BC, CD, CC1 կողերը, եթե AB = a,

AA1 = b, AD = c:

5. 48 սմ երկարությամբ մետաղաձողը բաժանել են հավասար մասերի և այդ մասերն ընդունելով որպես կողեր՝ պատրաստել են խորանարդ: Գտեք այդ խորանարդի կողի երկարությունը:
48:12=4սմ
Պատասխան՝ 4սմ

Рубрика: Հայոց Լեզու 2020 - 2021

Բաղադրյալ բառեր

Опубликовано автором arpinekhachatryan


75. Բաղադրյալ այնպիսի բառեր կազմի՛ր, որոնց  սկզբում լինեն տրված բառերի վերջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում: 

Դեղնակտուց – կտցահարել
կենսախինդ – խինդագիր
կենսագիր – գրասեղան
քինախնդիր – խնդրագիրք
ակնդետ – դիտակից 

76.Այնպիսի բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր, որոնց վերջում լինեն տրված բառերի առաջին բաղադրիչները: Ի՞նչ է փոխվում: 

Բուսական – ծաղկաբույս, 
կատվազգի – վագրակատու
սուզանավ – ջրասույզ
սիրառատ – բանասեր
շինություն – փայտաշեն 

77.Տրված բառերով բաղադրյալ բառեր կազմիր: 

Լվաց – լվացքատուն
եղել –  եղելություն
առ – առևտուր
տուր – տուրք
կաց –  կացարան

78.Ա շարքի  նախածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրի՛ր  Բ շարքի բառերի հետ: 

Ա. Հակ, անդր, արտ, համ, նախ, վեր, գեր, տար:

Բ. Կարծիք, դարձնել, գրել, գտնել, հարված, զգեստ, օրոք, դասել:  

Հակ – հակադասել, հակահարված, հակադարձ, հակագիր, հակակարծիք
Անդր – անդրադարձ
Արտ – ատագրել, արտազգեստ
Համ – համակարծիք, համադասել, համազգեստ
Նախ – նախօրոք, նախադարձ, նախադասել
Վեր – վերադարձ, վերագրել, վերադասել, վերագտնել
Գեր – գերադասել
Տար – տարակարծիք, տարագրել, տարադասել

79.Ա շարքի նախածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավորձևերով բաղադրի՛ր Բ շարքի բառերի հետ:

Ա Անդր, հակ, համ, ենթ, նախ, ներ, պար, վեր, տար, փոխ:

Բ. Կովկաս, (հ)արձակ, տարած, դարձ, դնել (դրել), կշիռ, մուծել, փակել, կանգնել, աշխարհ(իկ):

Անդրկովկաս, անդրադարձ, անդրաշխարհիկ
հակադրել, հակադարձ, հակակշիռ
համատարած, համադրել, համարձակ
ենթադրել
նախահարձակ, նախդիր, նախադարձ,
ներդրում, ներդնել, ներմուծել, ներաշխարհ
պարփակել
վերադարձ
տարաշխարհիկ
փոխադրել, փոխադարձ

Рубрика: Քիմիա

Նոյեմբերի 23 — 27

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Առաջադրանքներ

1*Լրացրեք բաց թողնված բառերը 

Օքսիներ են կոչվում այն բարդ նյութերի,որոնք կազմված են երկու տարրի ատոմներից,որոնցից մեկը թթվածինն  է, որտեղ նրա օքսիդացման աստիճանն` –2 :

Թթուները այն բարդ նյութերն են,որոնք կազմված են ջրածնի ատոմներից և թթվային մնացորդից:

Հիմքեր են կոչվում այն բարդ նյութերը, որոնք կազմված են մետաղի ատոմներից և հիդրոքսո խմբերից:

2*Ք՞անի քիմիական տարրից է կազմված

HNO3 — Կազմված է 3 քիմիական տարրից H, N, O
CO2 – Կազմված է 2 քիմիական տարրից C, O

3 *Գրել քիմիական տարրեր անվանումները և հարաբերական ատոմայի զանգվածը

F — Ֆտոր — 18,
C — Ածխածին – 12,
P — Ֆոսֆոր – 31,
Si — Սիլիցիում – 28,
Na — Նատրիում – 23,
H — Ջրածին – 1,
O — Թթվածին – 16

4.Առանձնացնել տրված նյութերը ` Fe,SO2,HCl,NaCl,BaO,P,Ba(OH)2,Al,H2CO3,Al2O3,Al(OH)3,H2SO4,Fe2O3,HNO3,KNO3,CaCO3,CaO,S,Cl2,MgO,Mg(NO3)2   աղյուսակում և անվանում`

ՄետաղներՈչմետաղներՕքսիդԹթուՀիմքԱղ
FePBaOHClBa(OH)2NaCl
AlCl2SO2HNO3Al(OH)3CaCO3
SCaOH2SO4Mg(NO3)2KNO3
MgO
Al2O3
Fe2O3

5.Կազմել հետևյալ աղերի բանաձևերը`Կալիումի կարբոնատ

Մագնեզիումի ֆոսֆիդ

Ալյումինի սուլֆատ

Բարիումի սիլիկատ

Ցինկի քլորիդ

6.Հաշվել LiCl-ի

*հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը

Mr(LiCl)=Ar(Li)+Ar(Cl)=7+35,5=42,5

*զանգվածային հարաբերությունները *

7:35,5

*նշել կապի տեսակը

Իոնային

զանգվածայն բաժինները

7:42=0,17*100=17%

35,5:42=0,83*100=83%

7.Որոշել օքսիդացման ասիճանը.

CO-C2O-2

O2=O-2

H2=H1

HNO3-H1N5O-2

Рубрика: Հանրահաշիվ

Ամբողջ ցուցիչով աստիճանի գաղափարը/14

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Տեսական նյութ

Այս բանաձևերին ավելանում է ևս մեկ բանաձև՝ քանորդի բանաձևը.

       4.o Ցանկացած a0իրական թվի և ցանկացած m և n բնականթվերի համար՝

                             am:an=am-n:

Նպատակահարմար է նաև մտցնել հետևյալ երկու պայմանավրվածությունները.

Այս բոլոր բանաձևերը ստացվեց, որ ճիշտ են, երբ ցուցիչը ամբողջ թիվ է և am թիվն անվանում են ամբողջ ցուցիչով աստիճան, a-ն՝ հիմք, m՝ աստիճանացույց:

Առաջադրանքներ

1) Հաշվեք.

ա) 1
բ) 1
գ) 1
դ) 1
ա)1/2^1
բ)1/2^1
գ)1/2^1
դ)1/2^2
ե)1/3^1
զ1/3^1
է)1/-0,3^1
ը)1/0,2^-2

2) Գրեք ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով.

2^3
2^8
3^-2
4^1
3^-1
3^-4
5^1
16^-1
25^-1
2^1
9^2
0,5^-2
-1/5^-4

 3)Գրեք ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով, եթե a0`

Рубрика: Մաթեմատիկա առանց բանաձևի, Uncategorized

Խնդիրներ

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Միջին դպրոցի սովորողների քանակը 574 է։ Նրանք որոշեցին գնալ կրկես։ Ութերը միասին 206 է։ Նրանց կեսը հրաժարվեցին, որովհետև նրանց կարծիքով նրանք «շատ մեծ են» կրկեսի համար։ Քանի՞ սովորող գնացին կրկես։
Լուծում
206 : 2 = 103
574 — 103 = 471
Պատ․՝ 471 սովորողներ գնացին կրկես։

8-4 դասարանում 24 հոքի է։ Նրաց 1/6 գնացին Կոմիտասի թանգարան, իսկ մնացածի 1/5 մասը Սևան։ Քանի՞ սովորող մնաց դպրոցում։
Լուծում
24 : 6 = 4
24 — 4 = 20
20 : 5 = 4
20 — 5 = 16
Պատ․՝ 16 սովորող մնաց դպրոցում։

Միջին դպրոցում կա 574 սովորող։ Ավագ դպրոցի սովորողները 1131 են: Նրանց 11% չի կրում դիմակ։ Հարց․․․ Քանի՞ սովորող չի կրում դիմակ։
Լուծում
574 + 1131 = 1705
1705 : 11 = 155
Պատ.՝ 155 սովորող չի կրում դիմակ: