Рубрика: Русский язык 2020 - 2021

Последний лист

16-20 ноября

  1. Прочитайте текст.

На одной из улиц большого города в трѐхэтажном кирпичном доме жили две
молодые девушки – художницы Сью и Джонси. В ноябре Джонси тяжело заболела. Она лежала неподвижно на кровати и смотрела через оконное стекло на стену соседнего кирпичного дома.
Однажды утром доктор вызвал Сью в коридор и сказал, что у еѐ подруги очень мало
шансов поправиться. Она может победить болезнь, только если сама захочет жить.
После ухода доктора Сью вошла в комнату Джонси. Она думала, что Джонси уснула,села к окну и начала рисовать. Вдруг она услышала тихий шѐпот и быстро подошла к кровати. Глаза Джонси были широко открыты. Она смотрела в окно и считала.Сью тоже посмотрела в окно. Там ничего не было.
– Что такое, милая? – спросила Сью.
– Три дня назад их было почти сто, – чуть слышно ответила Джонси. – Было
очень трудно считать. А теперь это легко. Их осталось только пять.
– Чего пять, милая?

Рубрика: Պատմություն 2020 - 2021

Նոյեմբերի 15-22, առաջադրանք 8, 8-րդ դասարան

Առաջադրանք 1

  Արևելյան Հայաստանը 19-րդ դարի սկզբին

  • Նկարագրել Արևելյան Հայաստանի 19-րդ դարի սկզբին վարչաքաղաքական կացությունը

19-րդ դարի սկզբին Արևելյան Հայաստանը պարսկական տերության, իսկ Արևմտյան Հայաստանը՝ Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ էր։ Հյուսիսային Հայաստանի մի քանի գավառներ՝ Լոռին, Շամշադինը, Փամբակը Արևելավրացական թագավորության կազմում էին։ Արևելյան Հայաստանը ընդգրկում էր՝ Երևանի, Նախիջևանի, Գանձակի և Ղարաբաղի խանությունները։ Երևանի խանությունը բաժանված էր 15 մահալի՝ գավառի։

  • 1804-1813թթ. ռուս-պարսկական պատերազմի նախադրյալները, ընթացքը , ավարտը, արդյունքները

Ռուսաստանը հասկանալով, որ Անդրկովկասի մնացած մասի նվաճումը խաղաղ եղանակով չի լուծվի, Ռուսաստանը 1804թ․ պատերազմ սկսեց Պարսկաստանի դեմ։ Ռուսները նույն թվականին գրավեցին Գանձակը և պաշարեց Արևելյան Հայաստանում պարսիկների ամենաուժեղ հենակետը՝ Երևանի բերդը։ 1805թ․ Ռուսաստանը նոր հարձակում սկսեց և գրավեց Շիրակը։ Ղարաբաղի խանը ստիպված պայմանագիր կնքեց և իր խանությունը հանձնեց Ռուսաստանին։ 1808թ․ Սեպտեմբերին Ռուսական զորքերը երրորդ անգամ արշավանք կատարեցին Երևանի վրա։ 1812թ․ Նապոլեոնը ներխուժեց Ռուսաստան։ Ֆրանսիայի ջախջախումից հետո միայն Ռուսաստանն անցավ հարձակման պարսկական ուժերի դեմ։ Գահաժառանգ Աբաս-Միրզան Արցախում, Մեղրիում և այլ տեղերում պարտություններ կրեց։

  • Գյուլիստանի պայմանագիրը

1813թ․ հոկտեմբերի 12-ին Արցախի Գյուլիստան գյուղում կնքվեց հաշտության պայմանագիր։ Այդ պայմանագրով Իրանը հօգուտ Ռուսաստանի հրաժարվեց Արևելյան Վրաստանից, Արևելյան Անդրկովկասից, Գանձակից, Արցախից, Շիրակից, Զանգեզուրից, Լոռուց, Շամշադինից։

«Բախտորոշ պայմանագրեր» , ուսումնասիրել էջ 26-31, յուրաքանչյուր կետը մեկ նախադասությամբ ամփոփել, գրավոր/

Առաջադրանք 2

Արևելյան Հայաստանի՝ Ռուսաստանին միացման նոր փուլը

Տանը

  • 1826-1828թթ. Ռուս-պարսկական պատերազմի սկիզբը , ընթացքը ավարտը, արդյունքները
  • Թուրքմենչայի պայմանագիր ,«Բախտորոշ պայմանագրեր»,ուսումնասիրել էջ 32-38, յուրաքանչյուր հոդվածը մեկ նախադասությամբ գրավոր ամփոփել
  • Համեմատել Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերը/գրավոր/
  • Ամփոփել/ 10-15 նախադասությամբ/ 19-րդ դարի առաջին կեսին արևելյան Հայաստանի` Ռուսաստանին միացման ընթացքի և հետևանքների մասին :
800px-Map_Iran_1900-fr.png
Рубрика: Կենսաբանություն 2020 - 2021

Գլխուղեղ — Դաս. 6

Սովորել գլխուղեղի բաժինների (երկարավուն ուղեղ, կամրջակ,ուղեղիկ, միջին ուղեղ, միջանկյալ ուղեղ , մեծ կիսագնդներ) ֆունկցիաները:

Գլխուղեղը տեղադրված է գանգի  խոռոչում և նրա զանգվածը 1300-1400 գրամ է։Առանձին դեպքերում այն կարող է ունենալ 1100-ից 2000 գրամ զանգված։Գլխուղեղից դուրս են գալիս 12 զույգ գանգուղեղային նյարդեր ,որոնցից է ներքին օրգանների կարգավորող ,թափառող նյարդը։Մարդու գլխուղեղը հասնում է իր վերջնական մեծությանը 20 տարեկան հասակում։Գլխուղեղում ներյոնների մարմինները առաջացնում են գորշ նյութ, ձևավորելով կեղև իսկ գլխուղեղի ներսում սպիտակ նյութի մեջ՝ կորիզների ձևով։Գլխուղեղը կազմված է 6 բաժիններից երկարավուն ուղեղ, կամուրջ, միջին ուղեղ, միջանկյալ ուղեղ, ուղեղիկ և մեծ կիսագնդեր։

Կամուրջը կապ է հաստատում երկարավուն ուղեղիկի և մեծ կիսագնդերի միջև։Այն իրականացնում է հաղորդչական գործառույթ և ղեկավարում է գլխի մկանների աշխատանքը և գեղձերի հյութազատությունը։

Ուղեղիկը գտնվում է երկարավուն ուղեղի թիկնային մասում։Այն ստանձնում է ռեֆլեքսային գործառույթը և համաձայնեցված է շարժումների իրագործմանը։Ուղեղիկի վնասվածքի դեպքում դիտվում են անհավասարակշիռ և անկանոն շարժումներ։Այն վնասվելուց հետո նրա գործառույթները մասնակիորեն կատարում է մեծ կիսագնդերի կեղևը։

Միջին ուղեղը տեղադրված է կամրջից վերև ,միացնում է գլխի բոլոր բաժինները ,ապահովում է կմախքի մկանների լարվածությունը ,ինչպես նաև լույսի ու ձայնի նկատմամբ կողմնորոշման ռեֆլեքսները։

Միջանկյալ ուղեղը գտնվում է մեծ կիսագնդերի տակ և բաղկացած է 2 բաժիններից տեսաթումբ և ենթատեսաթումբ։Տեսաթմբում տեղադրված են բոլոր զգայարանների ենթակեղևային կենտրոնները, որտեղից գրգիռները փոխանցվում են մեծ կիսագնդերի տարբեր բաժիններ։Ենթատեսաթմբում են տեղադրված վեգետատիվ նյարդային համակարգի բարձրագույն կենտրոնները։Այստեղ են գտնվում քնի քաղցի, ծարավի, զգացողության, ջերմակարգավորման կենտրոնները։

Մեծ կիսագնդերիը գլխուղեղի ամենամեծ բաժինն են։Նրա մակերեսը պատված է գորշ նյութով՝ կեղևով, որն ունի 3-4 մմ․ հաստություն, պարունակում է մոտ 14-18 միլիարդ նյարդային բջիջ։Կեղևի մակերեսը մոտ 2200 սմ․ քառակուսի է։Յուրաքանչյուր կիսագունդը խորը ակոսներով բաժանվում է 4-բլթերի։
Ճակատային, գագաթային ,ծոծրակային և քունքային։
Կենտրոնական ակոսը՝ ճակատային և գագաթային բլթերի միջև ընկած հատվածն է։
Կողմնային ակոսը՝ քունքային բիլթը սահմանազատում է մնացած բլթերից։
Գագաթածոծրակային ակոսը բաժանում է գագաթային բիլթը ծոծրակայինից։
Կեղևում տարբերվում են զգայական, շարժողական տեսողական համի ճաշահոտառական ճաշակելիքի գոտիներ։

Զգայական գոտում ազդակներ են հասնում օրգանիզմի բոլոր ընկալիչներից։
Ծոծրակային բլթում գտնվում է տեսողական գոտին ,քունքայինում՝ լսողական։
Քունքային բլթի ներքին մասում ՝հոտառական ,կենտրոնական ակոսի ստորին մասում համի և ճաշակելիքի գոտիներ, իսկ գագաթայինում մաշկամկանային զգայական գոտին։Շարժողական գոտիները գտնվում են ճակատային բլթում ,որտեղից ազդակահոսք է գնում տարբեր կմախքային մկաններում։

Այսպիսով մեծ կիսագնդերը համարվում են կենտրոնական նյարդային համակարգի բարձրագույն բաժինը։Այն կարգավորում է օրգանիզմի բազմատեսակ գործառույթների իրագործումը,նպաստում վարքագծի ձևավորմանը, կենդանի օրգանիզմների հետ փոխհարաբերությունների կայացմանը։Կեղևը գործում է որպես մեկ միասնական ամբողջություն և համարվում է մարդու հոգեկան գործունեության ,այսինքն՝ մտածողության, գիտակցության, հիշողության նյութական հիմքը։

Հարցի պատասխան՝
Ուղեղի մեծ կիսագունդը,
որը հանդիսանում է մարդու մտածողության, գիտակցության, հիշողության նյութական հիմքը, իր մեջ ներառում է նաև ճակատային և գագաթային բաժինները որը նշվում է որպես ասոցիատիվ կեղև։Այս շրջանների հեռացումը կարող են առաջացնել վարքի շարժողական և վեգետատիվ ռեակցիաների փոփոխական խախտումներ։Ճակատային մարզը, կապված է խոսքի ֆունկցիայի հետ և այն վնասվելու դեպքում խախտվում է խոսքի շարժիչ բաղադրիչը՝ վերարտադրությունը։

Այսպիսի հիվանդները հասկանում են իրենց ուղված խոսքը, սակայն գործնականում չեն  կարող խոսել։Այս տարատեսակը կոչվում է մոտոոաֆազիա։Ուղեղի այն շրջանը, որի ախտահարումը հանգեցնում է շարժիչ աֆազիայի, կոչվում է Բրոքային խոսքի կենտրոն։Մի այլ դեպքում էլ կորչում է խոսքը ընկալելու հասկանալու ունակությունը։Դա զգայական աֆազիա է ։Այն առաջանում է Վերնիկենի կենտրոնի ախտահարման դեպքում։

Ընտրել դրանցից որևէ մեկը և նկարագրլ, թե ինչ կլիներ մարդու հետ , եթե այդ բաժինը ընդհանրապես չլիներ։

Միջին ուղեղՄիջին ուղեղը վարոլյան կամրջի շարունակությունն է։ Բաղկացած է քառաբլուրներից, որոնք ապահովում են տեսողության ու լսողության առաջնային ռեակցիաները՝ ակնագնդի շարժումը դեպի լույսի աղբյուրը, կենդանիների ականջախեցու և մարդու գլխի թեքումը դեպի ձայնը։ Միջին ուղեղում են գտնվում նաև զգացող և շարժիչ որոշ կորիզներ, որոնք կարգավորում են ակնագնդերի շարժումը, բբային ռեֆլեքսները, մկանային լարվածությունը, դիմախաղի, մատների նուրբ շարժումները։ Միջին ուղեղի վնասման դեպքում նկատվում են այդ մկանների ոչ կամային կծկումներ կամ դող։ Միջին ուղեղում գտնվող նեյրոնների որոշ խումբ կեղևի վրա թողնում է ակտիվացնող ազդեցություն, որը կարևոր նշանակություն ունի արթուն վիճակը պահպանելու համար։ Միջին ուղեղով են անցնում նաև ողնուղեղը մեծ կիսագնդերի հետ կապող ուղիները։Եթե միջին ուղեղը չլինի,  մարդու աչքի ցանցենին չէր ձևավորվի: Նաև գորշ նյութի շերտը, որը ուղեղի ոտիկները բաժանում է երկու մասի՝ ծածկի և ոտիկների հիմքի, չէր լինի: Իսկ գորշ նյութը պարունակում է մելանին, որը պատասխանատում է մարդու աչքերի, մազերի գույնի համար: Միջին ուղեղով է անցում կենտրոնական խողովակը, որը  չորրորդ փորոքի խոռոչը կապում է երրորդ փորոքի հետ:

Рубрика: Հայոց Լեզու 2020 - 2021

Բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստ

Փակագծերում տրվածներից ընտրել այն բառը, որը նախադասության մեջ կունենա փոխաբերական իմաստ:

Բնակատեղին հետզհետե ընկղմվեց (սև, գիշերային, ամենակուլ) խավարի մեջ:
Ձորի վրա ծիծեռնակի  (կիսաքանդ, տխուր, թափուր) բույնն էր կախվել անպաշտպան:
Երեկո էր, երբ իշխանը իր զորքերով մտավ այդ (անծանոթ, գեղատեսիլ, հեքիաթ) աշխարհը:
(Տխուր, թխպոտ, ամպամած) երկնքից անձրևն էր մաղում շիկացած հողին:
Ջրի ափին ինձ է նայում (ծաղկած, բուրավետ, արբած) դաղձը:
Անտրտունջ է (բարձր, դալար, լալկան) ուռին` կանգնած առվի եզրին:
Դու եկար սպիտակ շորերով, երբ (ձմռան, ցուրտ, վշտահար) երեկոն էր իմ սրտում:

Ընդգծիր 5 — 6 բառակապակցություն, որոնց առաջին բառը տվյալ դեպքում փոխաբերական իմաստ ունի:

  1. Թթու դեմք, կծու արտահայտություն, խաղաղ ծով, քար անտարբերություն, սև կակաչ, միամիտ հայացք, խոր լռություն, սև սիրտ, վերջին կետ, փայլուն մակերես:
    2. Սառը ջուր, ծանր խոսք, խոր փոս, ծով համբերություն, բախտի խաղ, բաց սիրտ, չար աչք, մաքուր թուղթ, գորշ կյանք:
Рубрика: Հանրահաշիվ

Դաս 12.

 Խնդիրների լուծում առաջին աստիճանի հավասարումների

համակարգերի օգնությամբ:

1.Մի թիվը 7-ով մեծ է մյուսից։ Եթե փոքր թիվը մեծացվի 2 անգամ,

իսկ մեծը՝ 3 անգամ, ապա նրանց գումարը կդառնա 51։ Գտեք այդ

թվերը։

x, y

{xy=7

{2y + 3x=51
x=7+y
2y+3*7+y=51
3y+21=51
3y=51-21
3y=30
y=30/3

y=10
x=7+10
x=17

(17;10)

2. Միթիվը 10-ովփոքրէմյուսից։Եթեմեծթիվըմեծացվի 3 անգամ,

ապանրանցգումարըկդառնա 70։Գտեքայդթվերը։{x-y=10         

{3x+y=70

x=10+y

3(10+y)+y=70

30+3y+y=70
4y+30=70
4y=70-30

4y=40
y=40/4

y=10

x=10+10

x=20

(20;10)

3. Տվածեներկութվեր։Եթեառաջինթիվըբազմապատկենք 2-ով,

ապաստացվածթիվը 1-ովմեծկլինիերկրորդիցիսկեթեերկրորդ

թիվըբազմապատկենք 2-ովապաստացվածթիվը 7-ովմեծկլինի

առաջինից։Գտեքայդթվերը:

4.Տված են երկու թվեր։ Եթե առաջին թիվը բազմապատկենք 4-ով,

ապակստացվիերկրորդից 6-ովմեծթիվիսկեթեերկրորդը

բազմապատկենք 3-ովապակստացվիառաջինից 92-ովմեծթիվ։

Գտեքայդթվերը:

5. Գյուղիցքաղաքտանումեներկուճանապարհներ՝հողածածկև

ասֆալտապատ։Հողածածկճանապարհը 18 կմովերկարէասֆալտապատճանապարհիցիսկնրանցընդհանուրերկարությունը 66

կմէ։Որքա՞նէհողածածկճանապարհիերկարությունը{x-y=18
{x+y=66
x=18+y
18+y+y=66
2y=66-18
2y=48
y=48/2
y=24
x=18+24
x=42
(42;24)

6.Դպրոցականներըէքսկուրսիագնացին։Նրանքվերադարձանայլ

ճանապարհովոր 7 կմովկարճէրառաջինից։Որքա՞նէյուրաքանչյուրճանապարհիերկարությունըեթեդպրոցականներնընդամնեը

անցան 41 կմ։{x-7=y
{x+y=41
x=y+7
y+7+y=41
2y=41-7
y=34/2
y=17
x=17+7
x=24

7.30 աշակերտիցբաղկացածդասարանիհամարգնեցինթատրոնի

տոմսեր՝ 100 և 150 ռուբլիարժեքով։Առանձինառանձինտարբեր

արժեքիքանի՞տոմսենգնելեթեդրանցընդհանուրարժեքըկազմել

է 3500 ռուբլի:

8.Երկուբնականթվերիգումարը 31 էիսկտարբերությունը՝ 5։Գտեք

այդ թվերը:

{x+y=31
{x-y=5
x=5+y
5+y+y=31
2y=31-5
2y=26
y=26/2
y=13
x=5+13
x=18
(18;13)

Рубрика: Հայոց Լեզու 2020 - 2021
  1. Հոմանիշների հինգ զույգ առանձնացրո՛ւ

Ընչազուրկ, հերսոտ, ընչաքաղց, ընթացիկ, սրընթաց, անընկճելի, արագընթաց, անկոտրում, դյուրաթեք, դյուցազնական, դյուրաբեկ, ճկուն, աղքատ, հերոսական: 
Ընչազուրկ, աղքատ
սրընթաց, արագընթաց
անընկճելի, անկոտրում
դյուրաթեք,դյուրաբեկ
դյուցազանական, հերոսական

2.Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի´ր հինգ խմբի: 

Մնացուկ, մնացորդ,թերմացք, ավելցուկ, թափոն, թափթփուկ
ոստ, ճյուղ, շիվ, շյուղ
մառան, նկուղ,շտեմարան
կասկած, տարակույս, տարակուսանք, երկմտություն
նախատինք, պարսավանք, հանդիմանություն, կշտամբանք,  անարգանք:

3.Տրվածառածները լրացրո՛ւընդգծված բառերիհականիշների օգնությամբ

Լավ ձին կերը կավելացնի,վատ ձին մտրակը:
Խելոքին մեկ ասա,հիմարին հազար ու մեկ:
Արդար մազը չի կտրվի, մեղավորինը կկտրվի:
Բոյը երկար,խելքը կարճ

Рубрика: Մաթեմատիկա առանց բանաձևի

Կրթություն ստանալն իմ իրավունքն է

Հարցաշար

  1. Ի՞նչ գիտեիր մինչ այս օրենքի և իրավունքի մասին։

Բոլոր երկրները ունեն իրենց օրենքները և այդ տվում էլ մեր երկիրը։Մարդիկ պարտավոր են չխախտել օրենքները,բայց կան օրենքներ,որոնք խանգարում են մարդու իրավունքները։Օրինակ՝տղամարդիկ պետք է տիրեն կանանց։Իմ կարծիքով բոլորը պետք է լինեն հավասար։

  1. Ծանո՞թ էիր մինչ այս <<Կրթություն ստանալը իմ իրավունքն է>> մտքին․ ի՞նչ ես հասկանում այն ասելով։

Ես հասկանում եմ որ, իրավունք ունեմ գամ դպրոց և կրթվեմ կամ էլ ոչ,քանի որ շատ դեպքերում մարդուն պարտադրում են սովորել։Բայց դա մարդու իրավունքն է,քանի որ մենք ենք ընտրում մեր ապագա մասնագիտությունը։

3.Ինչի՞ մասին է քեզ տեղեկացնում Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 26-րդ հոդվածը։

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 26-րդ հոդվածը ինձ տեղեկացնում էր,որ բոլորս ունենք կրթության իրավունք։

4.Քեզ համար օգտակա՞ր է ծանոթ լինել այդ հոդվածին։

Այո,քանի որ ես ծանոթ չէի այդպիսի հոդվածի և միշտ լսել եմ որ մենք պարտավոր ենք կրթություն ստանալ,իսկ հիմա հասկացա,որ կրթություն ստանալը մեր իրավունքն է։

5.Կա՞ հոդվածում կետ, որի հետ դու համամիտ չես։ Եթե կա, նշիր թե ինչու։

Ոչ,ես բոլոր հոդվածների հետ համաձայն եմ։

6.Նշիր, թե ի՞նչ հարցեր առաջացան։

7.Ի՞նչ սովորեցիր այս նյութից, ի՞նչը քեզ դուր եկավ և ի՞նչն էր ամենակարևորը։

Ես սովորեցի,որ եթե չլինեն պարտականությունները,ապա իրավունք էլ չի լինի։Եվ ամենակարրևորը այն է,որ բոլորս ունենք իրավունք,որը մեր զենքն է,բայց չպետք է մոռանանք մեր պարտականությունների մասին։

Рубрика: Русский язык 2020 - 2021

Золотая Роза III

9-13 ноября

  1. Прочитайте текст.

Сюзанна прожила у Шамета пять дней. Пять дней над Парижем
подымалось необыкновенное солнце. Все здания, даже самые старые,
все сады и даже логово Шамета сверкали в лучах этого солнца, как
драгоценности. Этих пяти дней хватило на примирение Сюзанны с её возлюбленным, молодым актёром. Шамет участвовал в нём. Ему пришлось отнести
письмо Сюзанны к актёру. Вскоре актёр приехал за Сюзанной. И всё было как надо: букет, смех сквозь слёзы и раскаяние. Когда молодые уезжали, Сюзанна так заторопилась, что забыла попрощаться с Шаметом. Но она тут же спохватилась, покраснела и виновато протянула ему руку.