Автор: arpinekhachatryan

Վարժ․1071

ա) 3,82 + 41,705 = 45,525

բ) 0,921 + 4,8 = 6,721

գ) 8,903 + 152,9 = 161,803

դ) 0,0032 + 1119,69 = 11,2001

ե) 5,51 + 6,36 = 11,87

զ) 0,002 + 0,00017 = 0,00217

Վարժ․ 1072

ա) (-1,2) + (-3,4) = -4,6

բ) (-8,75) + (-1,25) = — 10,00

գ) (-0,37) + (-6,23) = -6,60

դ) (-4,38) + (-2,04) = -6,42

ե) (-1,001) + (-2,456) = -3,457

զ) (-18,203) + (-0,411) = -18,614

Վարժ․ 1074

ա) 2 + 0,38 = 2,38

բ) 1 + 15,07 = 16,07

գ) 100 + 0,096 = 100,096

դ) 20 + 4, 097 = 24,097

ե) 0,836 + 10 = 10,836

զ) 5,0001 + 18 = 23,0001

Վարժ․ 1076

ա) (6,93 + 1,08) x 10 + (9,734 + 11,25) x 100

1) 6,93 + 1,08 = 80,1

2) 8,01 x 10 = 80,1

3) 9,734 + 11,25 = 20,984

4) 20,984 + 80,1 = 101,084

5) 101,084 x 100 = 10108,4

բ) (39,63 + 5,7) x 100 + (3,565 + 15,001) x 10

1) 39,63 + 5,7 = 45,33

2) 45,33 x 100 = 4533

3) 3,565 + 15,001 = 18,566

4) 4533 + 18,566 = 4551,566

5) 4551,566 x 10 = 45515,66

Վարժ․ 1080

ա) 4,88 + 9/10 = 5,78

բ) 27/100 + 5,03 = 5,30

գ) 65,3 + 11/10 = 66,4

դ) 121/100 + 9,85 = 11,06

ե) 0,3 + 7/10 + 8,6 = 8,70

զ) 0,94 + 219/100 + 1,2 = 3,313

Վարժ․ 1124

ա) 3,56 — 2,14 = 1,42

բ) 81,22 — 53,12 = 28,10

գ) 111,782 — 65,327 = 46,455

դ) 17,1 — 8,256 = 8,844

ե) 0,625 — 0,1 = 525

զ) 7,35 — 6,35 = 1,00 = 1

Վարժ․ 1126

ա) 3 — 0,1 = 2,9

բ) 5 — 2,63 = 2,37

գ) 10 — 9,68 = 0,32

դ) 1 — 0,047 = 0,953

ե) 25 — 10,38 = 14,62

զ) 102 — 96,24 = 5,76

Վարժ․ 1128

ա) 1,037 — 1 = 0,037

բ) 3,263 — 2 = 1,263

գ) 8,002 — 8 = 0,002

դ) 11,397 — 9 = 2,397

ե) 107,03 — 56 = 51,03

զ) 34,56 — 29 = 5,56

Վարժ․ 1133

ա) (0,241 — 0,15) x 100 + ( 3,72 + 14,25) x 10

1) 0,241 — 0,15 = 61

2) 61 X 100 = 6100

3) 3,72 + 14,25 = 17,97

4) 6100 + 17,97 = 6117,97

5) 6117,97 x 10 = 61179,7

բ) (56,37 — 43,21) : 10 — (2,36 — 2,01) : 100

1) 56,37 — 43,21 = 13,16

2) 13,16 : 10 = 1,316

3) 2,36 — 2,01 = 35

4) 1,316 — 35 = — 33,684

5) — 33,684 : 100 = — 0,33684

Քարտեզի  միջոցով գտնել Սպարտայի, Աթենքի աշխարհագրական դիրքը:

Տնային աշխատանք

Կարդա՛ Չարենցի ,,Ութնյակներ արևին,, շարքը:
Դուրս բեր տողեր, հատվածներ, պատկերներ, որ քեզ դուր են գալիս:
Ինչպես շոգ, ճնշող ոսկի,
Բրոնզեձույլ, հասուն, հոսուն-
Արևի տապն է հոսում,
Ինչպես շոգ, ճնշող ոսկի։
Ախ, հոգիս մի նոր խոսքի
Արևոտ շունչ է կիզում-
Ինչպես շոգ, ճնշող ոսկի,
Բրոնզեձույլ, հասուն, հոսուն։


1.  Բառակապակցություններ կազմի՛ր՝ հարցում արտահայտող բառը գոյականներովփոխարինելով:

Պատել ինչո՞վ — Պատմել տետրով

Շրջապատել ինչո՞վ — Շրջապատել գրքերով

Զբաղվել ումո՞վ: Զբաղվել ինչո՞վ — Զբաղվել փոքր եղբայրով։ Զբաղվել սուսերամարտով։

2. Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամբառակապակցություններ գրելով՝ նախադասություններ ստացի՛ր:

Ո՞ւմ ո՞վ ինչպիսի՞ն է — Իմ եղբայրը չարաճճի է։

Ի՞նչը ինչպե՞ս ի՞նչ էր լինում — Հեղուկը տաքացնելուց գոլորշի էր լինում։

Ինչի՞ ի՞նչը ինչո՞վ ի՞նչ է եղել — Իմ կավե արձանը վառարանի մեջ քանդվել է:

Ո՞վ ի՞նչ արեց ինչո՞ւ — Ընկերուհիս զայրացավ, որովհետև ես նրա նեռվերը ուտում էի։

Դասարանում

..Տաղարան ,,  շարքի քննարկում 
Կարդում ենք Չարենց

Ու վառվո՜ւմ է օրերում սիրտս, որպես ողջակեզ.
Ջե՜րմ հողմերում ու հրում քե՜զ եմ տեսնում հիմա ես:
Փռել ես հուրդ ոսկի, վառել ես կյանքը մթար,
Վառել ես սիրտս՝ խոսքի կարկաչներով արեւառ:
Բա՜ց ես թողել հողմային քո նժույգները կարմիր,
Որ հրդեհեն կյանքը հին ու քաղաքները մարմար:
Ու թռչում են սրընթաց քո նժույգները հիմա –
Քա՛ղցր է աշխարհը սրտիս, քաղցր է կյանքը, որպես մահ…

Դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են ձիերը,
Մթի մեջ դոփում են, խփում են պայտերը,
Պայտերը խփում են, խփում են հողին.-
Անծա՜յր է գիշերը, անհայտ է ուղին:
նո՜ւմ են, գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են ձիերը,
Մոտիկ են, հեռու են, դոփում են պայտերը,
Պայտերը դոփում են քունքի՛ս մեջ հիմա.-
Անհա՜յտ է աշխարհը՝ անցում է ու մահ…

Տնային աշխատանք
Անգիր սովորել ,,Անքնություն,, բանաստեղծությունը:
Դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են ձիերը,
Մթի մեջ դոփում են, խփում են պայտերը,
Պայտերը խփում են, խփում են հողին.-
Անծա՜յր է գիշերը, անհայտ է ուղին:
նո՜ւմ են, գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են ձիերը,
Մոտիկ են, հեռու են, դոփում են պայտերը,
Պայտերը դոփում են քունքի՛ս մեջ հիմա.-
Անհա՜յտ է աշխարհը՝ անցում է ու մահ

1. Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված գոյականների՝ ո՞ւմ կամ ինչի՞ հարցին պատասխանողձևերը (տրական հոլով): Ա և Բ շարքի բառերից ստացված ձևերն ինչո՞վ են տարբերվում:

Ա. Երգ, մարդ, գարուն:

Բ. Հայր, տուն, ընկերություն:

Մտածել … մասին:

Մտածել երգի մասին:

Մտածել մարդու մասին:

Մտածել գարնան մասին:

Մտածել հոր մասին:

Մտածել տան մասին:

Մտածել ընկերության մասին:

Ա շարքում արտաքին հոլովուն էր, իսկ Բ շարքում ներքին հոլովումներն են:
2. Բառակապակցություններ կազմի՛ր՝ հարցում արտահայտող բառը գոյականովփոխարինելով: Ավելացրածդ բոլոր բառերն ի՞նչ հոլովով դրվեցին:
Կարոտել մորը (ներքին): Կարոտել կատվին (արտաքին) :

Փաթաթվել հորը (ներքին) : Փաթաթվել տիկնիկին (արտաքին):

Կպչել քրոջ (ներքին) : Կպչել հատակին (արտաքին):
3. Բառակապակցություններ կազմի՛ր՝ հարցում արտահայտող բառը գոյականներովփոխարինելով: Ավելացրածդ բառերը որ դեպքում ի՞նչ հոլովով դրվեցին:
Գրկել եմ եղբորը : Գրկել փղին:

Խանգարել ընկերոջը: Խանգարել կատվին:

Պաշտպան Արամից: Պաշտպաեել վագրից:

Վարժ.1104

ա) 7,21  >  7,2

բ) 99,2  > 98,9

գ) 55,3  <  56,4

դ) 3,285  >  3,185

Վարժ.1105

ա) 2,547  >  2,537

բ) 5,568  >  4,568

գ) 10,85  < 10,95

դ) 885,623  <  885,633

Վարժ.1107

5,6    11,2     11,56    28,43    60,32   3291,83     60,325

Վարժ.1108

41,01    8,94    5,69    10,3    -3,27    -3,2    -0,5

12.03.2019
Դասարանում 
Ռուբայաթ. քննարկել, գրավոր վերլուծել բլոգում 


Այս գետը,— նայի՛ր,— նա հոսում է,
Քեզ թվում է թեկուզ անփոփոխ:
Իսկ քո փառքը, հիմար, երազում է—
Հավերժական կոթող։

Անտառը թափում է իր սաղարթը,
Անտառում հատնում է ու վատնում,
Բայց նայի՛ր— ինչքա՜ն նա զվարթ է,
Ինչքան նո՜ր է— ու մի՛շտ անհատնում։

Թե կտոր տեսնես մի ամպի— ասա՝ սա ուրի՜շ է արդեն.
Թե նստես, թե իջնես թամբից— ասա՝ սա ուրի՜շ է արդեն,
Վերադարձը դարձ չէ այլևս և ո՛չ էլ կրկնություն հնի,
Քո անցած ամե՛ն մի ճամփին ասա՝ սա ուրի՛շ է արդեն։

Ախ, նայե՛ք, այդ մարդը, այդ հիմարը.— նա տեսնում է լոկ այն, ինչ տեսնում է.
Հավատում է նա, որ սա քար է. նա տեսնում է լոկ այն, ինչ տեսնում է
Դու ծաղրիր նրան, իմաստո՛ւն, դու տեսնում ես աճումն ու ընթացքը
Եվ գիտես, որ ընթացք է աշխարհը,— նա տեսնում է լոկ այն, ինչ տեսնում է։

Ասում են՝ վիթխարի հերոս, հանճարեղ է եղել Իսքյանդարը
Շարժել է, խառնել է իրար ազգեր ու ցեղեր Իսքյանդարը.
Բայց գիտե՛ս դու շարժումն ու ընթացքը և գիտես՝ չլիներ թե ընթացքը—
Աշխարհում և մի շյուղ անգամ դժվա՛ր թե շեղեր Իսքյանդարը:

Մի հարուստ դերվիշ էր եկել, նա ասում էր, թե ցնո՛րք է կյանքը.
Անիմաստ, անգո մի տեսիլ, երկնային մի շնո՛րհք է կյանքը.
Դու շարժե՞լ ես արդյոք բազուկներդ, վաստակե՞լ ես արդյոք ու հոգնել,—
Ուրեմն գիտե՛ս դու անշուշտ, թե ինչո՞վ է, որ նորք է կյանքը։

Տնային աշխատանք
Կարդա՛ Չարենցի ,,Տաղարան,, շարքը, ընտրի՛ր քեզ անծանոթ որևէ բանաստեղծություն, սովորի՛ր անգիր:
Գրի՛ր շարադրություն տրված վերնագրերից մեկով.

• Ինչքան որ հուր կա իմ սրտում…
• Էլի գարուն կգա…
• Աշխարհը երգով…
• Ես իմ անուշ Հայաստանի …
• Տեսնո՞ւմ ես…

Էլի գարուն կգա

Էլի գարուն կգա և մարդիկ դուրս կգան իր տներից։ Կծաղկի առաջին ծաղիկը և կվերադառնա արևը։ Ցուրտ ձմեռից հետո հալվում է ձյունը և գալիս են թիթեռները և զատիկները։ Ոչ միայն թիթեռները և զատիկները, նաև թռչունները։ Ես գարնանը արթնանում եմ թռչունների ծվծվոցներից և վեր եմ կանում լավ տրամադրությամբ։ Երբ հալվում է ձյունը այդ ձյան տակից դուրս են գալիս կանաչ խոտերը։ Բոլոր տներում մարդ չի լինում, որովհետև նրանք դուրս են գալի և գնում այգիներ, մոլեր, թանգարաններ և այլն։ Ձմռանը հավես չի լինում ինչ — որ տեղ գնալու, իսկ գարնանը տրամադրությունը բարձրանում է և հավեսը փախնում է։

Գրել տասնորդական կոտորակի տեսքով`
11,33 = 1133/100
0,988 = 988/ 1000
1,324 = 1324/1000
0,007 = 7/1000
59,0007 = 590007/10000
0,4670 = 4670/10000
45,743 = 45743/1000
Տասնորդական կոտորակը ներկայացնել դիրքային գրառման տեսքով`
35/100 = 0,35

135/100 = 1,35
55/1000 = 0,055
453/10 = 45,3
567/10000 = 0,0567
45/10 = 4,5

Դասարանում 
Հայերենի ֆլեշմոբ

Քննարկում՝

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,

Բոլորը թափվել են փողոց.

Լսո՞ւմ եք անուշ մի զնգոց –

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն։

Դյութում են շրթերը վարդե,

Սրտերը կրակ են ու բոց-

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,

Տնային աշխատանք

Ռուբայաթը սովորի՛ր անգիր:

Ապրում ես, շնչում ես, դու դեռ կաս — բայց ամե՛ն վայրկյան դու ա՛յլ ես.

Անցյալ է դառնում քո ներկան — ու ամե՛ն վայրկյան դու ա՛յլ ես.

Բայց ներկան քո — հո՛ւնտ է գալիքի՝ մեռնելով — նա սնում է գալիքը,
Եվ այսպես– տևում ես դու երկար, — ու ամե՛ն վայրկյան դու ա՛յլ ես:

Ռուբայաթներից ևս մեկը սովորի՛ր անգիր՝ քո ընտրությամբ: 

IV

Նա հոսում է, ալիք առ ալիք,
Եվ ամեն վայրկյան— այն չէ՛,
Եվ ամեն մի վայրկյանը— հնչեղ
Ներկա է, անցյալ— ու գալիք։

1. Բացատրի՛ր բառերը՝ հունտ, սնել:

հունտ — շերմի ձու, հատիկ

սնել — սնու

2. Գրավոր մեկնաբանի՛ր ռուբայաթը:

3. Գրի՛ր շարադրություն ,,Ամեն վայրկյան դու այլ ես,, վերնագրով:

Ամեն վայրկյան դու այլ ես

Ամեն վայրկյան դու ուրիշ ես, մեկ վայրկյան առաջ դու զայրացած էիր: Իսկ մեկ վայրկյան հետո երջանիկ: Ինչպե՞ս կարող է այդպես լինել կամ ո՞վ է այդպիսին: Ես չգիտեմ թե ինչպես կարող է այդպես լինել, բայց գիտեմ թե ով է այդպիսին: Դա իմ մայրիկն է և իմ ընկերուհին: Չեմ նշելու, թե որ մի  ընկերուհին է, որպիսզի այդ մարդը հանկարծ չնեղանա: Մայրիկս կարող ինձ հետ ջերմ խոսալ, իսկ երբ իմ փոքրիկ եղբայրը չարություն է անում նա զայրանում է և փոքրիկ եղայրիս վրա և ինձ: Տեսնում եք թե ինչ անարդար է կյանքը: Եթե իմ մայրիկը այդպիսին է, դա նշանակում է իմ ընկերուհին ել պարտադիր այդպիսին պետքե լինի: Մի պահ նա ուրախ է իսկ մեկ վայրկյան հետո արդեն լացում է: Իհարկե անհայտ է թե ինչից է լացում, բայց դե:

Դասարանում 
,,Շունը,, պատմվածքի քննարկում: 
Գոյականի հոլովները

Բառերից քանիսի՞ արմատին կարող է միանալ և բառ կազմել -իք վերջածանցը, կազմի՛ր հնարավոր տարբերակները և գրի՛ր։

Համերաշխորեն, հավաստել, բարունակ, արևագալ, ավետաբեր, կարծեցյալ, հիշաչարություն, անկեղծանալ։

Տնային աշխատանք
Հետաքրքիր դեպքեր Չարենցի կյանքից:  Կարդա՛: 

Անգիր սովորի՛ր բանաստեղծությունը: 

Կուզեմ հիմի փչե զուռնեն — հարբած ըլիմ մինչև էգուց.
Ամեն մարդու ընկեր ըլիմ — ու բաց ըլիմ մինչև էգուց։

Ֆայտոն նստած՝ անցնեմ քուչով, պատուհանից վրես նայես՝
Էշխդ անքուն սիրտս ընկնի — ու լաց ըլիմ մինչև էգուց։

Խելքս քամուն, հովին տված՝ երթամ ընկնեմ դուքան ու բաղ՝
ընկերների սուփրին¹ գինի ու հաց ըլիմ մինչև էգուց։

Երթամ — ուրիշ գոզալների գիրկը դնեմ գլուխս տաք՝
Քո էդ անուշ, ազիզ տեսքով հարբած ըլիմ մինչև էգուց։

Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի.
Թե ուզում ես չսուզվել ճահճուտները անհունի —
Պիտի աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս:
Այնպե՜ս արա, որ կյանքում ո՜չ մի գանգատ չիմանաս,
Խմի՜ր թախիծը հոգու, որպես հրճվանք ու գինի.
Որքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի…
Ե. Չարենց

1. Բացատրի՛ր այս տողերը՝ Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս —
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի:

Իմ կարծիքով այս տողերում ասվում է, որ ինչքան քո կյանքը հաճույքով անցկացնես այդ քան էլ ուրախ էլ կվայելես։

2. Բացատրի՛ր բառերը՝

անհուն — Հատակ չունեցող, անհատակ, չափազանց խոր:

գանգատ — Տրտունջ, բողոք, դժգոհություն:

հրճվանք — ցնծություն, մեծ ուրախություն:

3․ Բանաստեղծությունը վերնագիր չունի, վերնագրի՛ր:

<<Վայելիր քո կյանքը>>