Նյութերի որակական և քանականան բաղադրությունը:
Որակական բաղադրություն ասելով հասկանում ենք թե ինչպիսի տարրից է կազմված նյութը: Օրինակ CO2 կամզմված է ածխածնից և թթվացնից:
Քանակական բաղադրություն ասելով հասկանում ենք ատոմների թիվը մոլեկուլում, ինդեքսները: N(C) = 1 ատոմ N(O) = 2 ատոմ
2) Ատոմների զանգվածային հարաբերությունը բարդ նյութում: m(C) ; m(O) = 12 ; 32 (2 * 16)
Автор: arpinekhachatryan
Նոյեմբերի 1 — 5
Բնութագրեք ՁԵՐ ընտրած տարրի ատոմը՝ պատասխանելով հետևյալ հարցադրումներին.
ա) քիմիական տարրի նշանը Al
բ) կարգաթիվը 13, միջուկի լիցքը՝ Z = 13
գ) ատոմի բաղադրությունը (պրոտոնների — 13, նեյտրոնների — 14, էլեկտրոնների թիվը — 13)
դ) պարբերության համարը 3, լրիվ լրացված էներգիական մակարդակների թիվը 2, 8 , 3.
ե) խմբի համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր է, թե՞ երկրորդական), արտաքին
էներգիական մակարդակում էլեկտրոնների թիվը — III խումբ, երկրոդրական ենթախումբ
զ) էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական մակարդակների
է) էլեկտրոնային բանաձևը (էլեկտրոնների բաշխումն ըստ էներգիական
մակարդակների և ենթամակարդակների), նաև քվանտային բջիջներով — 1s^2,2s^2,2p^6,3s^2,3p^2
ը) ո՞ր հատկություններն են ավելի ուժեղ արտահայտված` մետաղակա՞ն, թե՞
ոչ մետաղական — Մետաղական
թ) գրեք պարզ և բարդ նյութերի բանաձևեր, որոնց բաղադրության մեջ
առկա է այդ տարրի ատոմներ և անվանեք նյութերը — Al₂O₃ Ալյումինի օքսիդ, Al(OH)3 Ալյումինի հիդրօքսիդ
ժ) կատարեք հաշվարկներ, որոշեք՝
- տարրի մեկ ատոմի զանգվածը՝ mo (գ) և (կգ)
m0=102·1,66•10-27կգ=169•10-27կգ=1.69•10-25կգ - բարդ նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները`Mr
Mr=27*2 + 16*3=54+48=102 - տարրերի զանգվածային հարաբերությունները բարդ նյութերում և
m(Al) : m(O)=54 : 48 - զանգվածային և մոլային բաժինները (%)-ով արտահայտված:
w(Al)= 54 : 102 * 100% = 53%
w(O)= 48 : 102 * 100% = 100% — 53% = 47%
Կիրառություն
Ալյումինը հեշտությամբ է ենթարկվում մեխանիկական մշակման, որովհետև ունի մեծ կռելիություն և ձգվողականություն։ Կարելի է գլանել, լար ձգել, ինչպես նաև մամլել ու դրոշմել՝ իրին տալով ցանկացած ձև։
Թունավոր հատկության բացակայությունը թույլ է տալիս ալյումինը լայնորեն օգտագործելու խոհանոցային սպասքի, սննդի և գարեջրի արտադրական սարքավորումների պատրաստման, ինչպես նաև՝ սննդանյութերի և դեղանյութերի փաթեթավորման համար։ Առանց ալյումինի դժվար կլիներ պատկերացնել ինքնաթիռաշինությունը։ Ալյումինի աղերից մեծ կիրառություն ունի ալյումինական շիբը՝ KAl(SO4)2•12H2O, որը կրկնակի աղ է (նաև բյուրեղահիդրատ է) և օգտագործվում է արյան մակարդման համար, ինչպես նաև մուրաբաների պատրաստման և մանրաթելերի ներկման ժամանակ (մեծացնում է ներկանյութի կապը մանրաթելի հետ)։
Թթվածին, օզոն, օքսիդներ, այրում
ՀՀ բուսականությունն ու կենդանական աշխարհը
- Նկարագրել Հայաստանի Հանրապետության բուսական և կենդանական աշխարհը։
Հայաստանի կենդանական աշխարհը ընդհանուր առմամբ ներկայացված է անողանաշարավոր կենդանիների ավելի քան 17000 և ողնաշարավոր կենդանիների 523 տեսակներով։
Ողնաշարավոր կենդանիները ներկայացված են ձկների, երկկենցաղների, սողունների, թռչունների և կաթնասունների դասերով, որոնցից առավել հարուստը (349 տեսակ) թռչունների դասն է։
Հայաստանի տարածքը տեղադիրքով Միջերկրածովյան կենսաշխարհագրական տարածաշրջանի Իրանական, Փոքրասիական ու Պոնտոս-կովկասյան մարզերի խաչմերուկ է, որով և պայմանավորված է այդ մարզերի ազդեցությունը Հայաստանի կենդանական աշխարհի տեսակների վրա։
- Առանձնացնել Հայաստանում՝ բուսական ու կենդանական աշխարհում առկա խնդիրներ։
Հայաստանում կենսաբազմազանության կորստի հիմնական պատճառներն են անտառահատումները, որսագողությունը, հանքավայրերի շահագործումը, ենթակառուցվածքների զարգացումը, գյուղատնտեսական անկայուն գործունեությունը։ - Ի՞նչ գործոններով է պայմանավորված ՀՀ բուսականության և կենդանական աշխարհի բազմազանությունը:
Հայաստանի բուսական և կենդանական աշխարհի բազմազանությունը պայմանավորված է տարածքի բնապատմական զարգացման առանձնահատկությունների, աշխարհագրական դիրքի և լեռնային բնույթի։
- Թվարկե՛ք և քարտեզի վրա ցո՛ւյց տվեք ՀՀ բուսականության վերընթաց գոտիները:
Անապատային, կիսանապատային, տափաստանային, անտառային և մերձալպային և վալպային։ - Նշե՛ք յուրաքանչյուր գոտու բուսածածկույթի և կենդանական աշխարհի կապը:
- Գրել <<Կարմիր գրքում >> հայտնված բուսատեսակները և կենդանատեսակները։
Բեզոարյան այծ
Տիս հատապտուղային
Ընդհանուր կաղամուս
Անացապիս բրգաձև
Ղրիմի Ասֆոդելինա
Կիսալուսին
Բոհեմյան շագանակագույն
Շագանակի ցանում
15 ноября
Урок . Рассказ Бредбери “ Улыбка
Домашнее задание: Чтение и изучение рассказа Р. Бредбери » Улыбка»
Project
»You can read it there»
I learn a lot of new information from this interview. It was all very interesting, and I realized how little I know about my school…
My favorite part of this interview;
Բացառիկ եմ համարում նաև երաժշտական կրթությանը, երգչախմբի գործունեությունը: Ես ցանկացել եմ, որ տասներորդ, տասնմեկերորդ դասարանցին կատարի այդ ինտելեկտուալ աշխատանքը: Որովհետև Մոցարտ ունկնդրողը ինտելեկտուալ մարդ է: Առանց Մոցարտ, Բեթհովեն, Կոմիտաս ունկնդրելու՝ կրթությունը, կներեք, վայրենու վերարտադրություն է: Բացառիկ ենք համարում երաժշտական կրթությունը, այստեղից էլ՝ համերգային սրահի բացումը: Ուզում ենք, որ յուրաքանչյուրը հանդես գա որպես արվեստագետ:
I consider it exclusive to music education and choir activities. I wanted the tenth and eleventh graders to do that intellectual work. Because the listener of Mozart is an intellectual. Without listening to Mozart, Beethoven, Komitas, education is, sorry, a wild reproduction. We consider music education exceptional, hence the opening of a concert hall. We want everyone to be an artist.
About music education…. I am going to piano lessons already 7th year, and I can say it is cool. It’s great when you can practice and study music at school, so I like it…
I always stressed when I have a concert, but the most enjoyable moment when everyone applauds you, you are proud of yourself.
Կայծակ
Գիտնականները պարզել են, թե ինչպես է առաջանում կայծակը։ Երկրի մակերևույթին մոտ գտնվող օդը, որը զգալի քանակությամբ ջրային գոլորշի է պարունակում, ավելի տաք է, քան մթնոլորտի արձր շերտերում գտնվող օդը։ Տաք օդն ավելի թեթև է, քան սառը օդը։ Մթնոլորտի տարբեր մասերում օդի ջերմաստիճանների և ճնշումների տարբերության հետևանքով ամպերում գոյանում են էլեկտրական լիցքեր։ Ընդ որում ամպերի մի մասում գոյանում են դրական, իսլ մյուս մասում բացասական լիցքեր։ Այդ լիցքերի պարպման հետևանքով են առաջանում կայծակն ու որոտը։
Կայծակներն առաջանում են լիցքավորված մասնիկների կուտակման տեղերում։
Կայծակի փոխադրած լիցքերի հավաքումը կատարվում է վարկյանի հազարերորդական մասերի ընթացքում, մի քանի կմ³ տարածությունում գտնվող իրարից լավ մեկուսացված միլիարդավոր մասնիկներից։
Կայծակի առաջացման համար անհրաժեշտ է, որ ամպի համեմատաբար փոքր ծավալի մեջ ձևավորվի էլեկտրական պարպում սկսելու համար անհրաժեշտ լարում ունեցող էլեկտրական դաշտ, իսկ ամպի նշանակալի մասում լինի սկսված պարպմանն աջակցելու համար անհրաժեշտ միջին լարումով դաշտ։ Կայծակի միջոցով ամպի էլեկտրական էներգիան վերափոխվում է ջերմային, լուսային և ձայնային էներգիաների։ Ձայնային էներգիայի անջատումն արտահայտվում է ամպրոպի ձևով։
Կայծակի էլեկտրական բնութը բացահայտել է ամերիկացի Ֆիզիկոս Բեջամին Ֆրանկլինը, որի գաղափարների հիման վրա փոձեր են կատարել ամպրոպաբեր ամպից էլեկտրականություն ստանալու ուղղությամբ։ Ամպրոպաբեր ամպի տարբեր մասերն ունենում են տարանուն լիցքեր։ Առավել հաճախ ամպի ստորին մասը լիցքավորված է լինում բացասական, վերևինը դրական լիցքով։ Տարանուն լիցք ունեցող մասերով միմյանց մոտենալիս, ամպերի միջև Կայծակ է առաջանում։
Հետաքրքիր Փաստեր Կայծակի Մասին
Ի՞նչը, եթե ոչ կայծակը, կարող է ծառայել որպես բնության անսահման ուժի ապացույց: Այն մարդկության ուշադրությունը գրավել էր հնագույն ժամանակներից և երկար ժամանակ առեղծված էր, մինչև վերջապես բացահայտվեց դրանց բնույթը:
1․Շատ տարբեր կրոններում կայծակը կապում են աստվածային հատուցման հետ:
2․Մարդու կողմից օգտագործված առաջին ապակին բնական ծագում ուներ: Երբ կայծակը հարվածում է ավազին, այն հալվում է և ապակու վերածվում:
3․Արձանագրվել են կայծակի հարվածների կրկնվող դեպքեր:
4․Ամեն վայրկյան ավելի քան հիսուն կայծակ է հարվածում երկրին:
5․Կայծակի հարվածի արագությունը ժամում ավելի քան հիսուն հազար կիլոմետր է:
6․Կայծակի միջին երկարությունը գրեթե տասը կիլոմետր է:
7․Կայծակի ջերմաստիճանը կարող է հինգ անգամ ավելի բարձր լինել, քան արեգակի մակերեսի ջերմաստիճանը ՝ հասնելով քսանհինգ հազար աստիճանի:
8․Կայծակի հարվածներ տեղի են ունենում այլ մոլորակներին, օրինակ ՝ Յուպիտերին :
9․Ամենից շատ կայծակի աշխարհում տեղի է ունենում արգենտինական պամպայում:
10․Միայն յուրաքանչյուր չորրորդ կայծակն է հասնում Երկրի մակերեսին:
11․Հակառակ հայտնի ասացվածքին ՝ կայծակը հաճախ երկու անգամ, կամ նույնիսկ երեք անգամ հարվածում է նույն վայրին:
12․Ամերիկացի Ռոյ Սալիվանին յոթ անգամ հարվածել է կայծակը, բայց մնացել է ողջ, միևնույն ժամանակ հայտնվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում:
13․Գրեթե մեկուկես միլիարդ կայծակ է տեղի ունենում ամեն տարի երկրի մթնոլորտում:
14․Հզոր կայծակն ստեղծում է վտանգավոր հարվածային ալիք:
15․1972 թ.-ին կայծակնային հարվածից հետո, պարալիզացված անգլիացի պալատականի մոտ վերականգնեց շարժվելու ունակությունը:
Աշուն
Այսպիսով, եկել է աշնան ժամանակը: Հին այգին զարդարված էր գունավոր տերևներով, տերևաթափի ժամանակն է։ Ընկած տերևների մեջ կան բազմաթիվ վառ գույներ, որոնք այնքան հաճելի են աչքին։
Այգում հիմա հանգիստ է, և միայն քամին է քայլում պուրակում: Այդպիսի պահերին բնությունն արտասովոր ուրվագծեր է ընդունում, վառ երևակայություններ է արթնացնում։ Ափսոս, որ այգում չի լսվում թռչունների երգը, բայց այս ծակող լռությունն այնքան տագնապալի է ականջին, որ նույնիսկ սրտի բաբախյուն է լսվում: Այգու արահետների երկայնքով դեռևս կան վերջին ծաղիկները, նրանք կարծես վերջին պահակներն են այս թագավորության մեջ, որը շրջապատել է աշունը։
Շատ քիչ մնաց, որ գա ցուրտը, բայց, ինչպես միշտ, և անձրևին և արևոտ եղանակին, այգին կմա չքնաղ: Նրա ընդարձակությունը նման է լռության կացարանի, որտեղ աշունը իր գաղտնիքներն է պահում: Ահա և պոկվեց ևս մի աշնանային տերև, և նրան քամին է տանում: Ուր կտանի իրեն ճակատագիրը գիտի միայն աշունը, պարահանդեսի տիրուհին:
Միայն թե դուք տեսնեիք աշնանային լուսաբացը այս հիանալի աշնանային այգում, դա հնարավոր չէ նկարագրել բառերով, քանի որ այս երևույթը հսկայական է իր գեղեցկությամբ: Եվ անգամ բևերային փայքը չի համեմատվի այս հիանալի բնության երևույթին: Աշունը խառնեց գույները տերևաթափով, և իրեն օգնեց անձրևը, որն թարմացնում էր այգին, անցան և անհետացավ առավոտյան մշուշում:
Նորից լռություն, արձագանքվում են բառերը, հին այգին ընկղմվեց գույնըզգույն երազում:
Դաս. 7
Ներշնչում
Կարդացեք, մեկնաբանեք առակը, ինքներդ վերնագրեք.
Մի գործարար մինչև ականջները խրված էր պարտքերի մեջ և ելք չէր գտնում: Պարտատերերն անընդհատ ճնշում էին նրան, մատակարարները պահանջում էին վճարել…
Նա նստել էր այգու նստարանին և գլուխը կախ՝ մտածում էր, թե ինչը կարող է փրկել իր ընկերությունը սնանկացումից։ Եվ ահա նրան մոտեցավ մի ծերուկ ու ասաց.
– Տեսնում եմ, որ ինչ-որ բան Ձեզ մտահոգում է։ Չե՞ք ցանկանում կիսվել ինձ հետ։
Գործարարը պատմեց նրան իր խնդիրների մասին։ Ծերունին առանց ընդհատելու ուշադիր լսեց ու ի վերջո ասաց.
– Կարծում եմ, որ կարող եմ օգնել Ձեզ։
Նա հարցրեց գործարարի անունը, նրա անունով կտրոն դուրս գրեց ու մեկնեց նրան:
– Վերցրեք այս գումարը։ Մենք կհանդիպենք այստեղ ուղիղ մեկ տարի անց, և այդ ժամանակ Դուք արդեն կվերադարձնեք ինձ այս գումարը։
Ապա ծերունին շրջվեց և անհետացավ նույնքան անսպասելի, որքան և հայտնվել էր:
Գործարարը նայեց ձեռքերի մեջ գտնվող կտրոնին ու տեսավ դրա չափը՝ $500 000, իսկ ներքևում գրված էր ծերունու անունը՝ Ջոն Ռոքֆելլեր: Նա այդ ժամանակվա ամենահարուստ մարդկանցից մեկն էր աշխարհում, և գործարարը չէր կարողանում հասկանալ, թե ինչու նա այդքան առատաձեռն գտնվեց իր հանդեպ։
«Հիմա ես մի ակնթարթում կարող եմ վերջ դնել իմ ֆինանսական խնդիրներին», – մտածեց նա: Այնուամենայնիվ, նա կտրոնը դրեց չհրկիզվող պահարանում։ Միայն այն միտքը, որ ինքն ունի կես միլիոն դոլար պահարանում, նրան ուժ էր տալիս իր բիզնեսը պահպանելու և զարգացնելու համար ծրագրեր մշակել:
Ծերունու հետ հանդիպումից հետո տղամարդը վերագտավ իր լավատեսությունն ու ոգևորությունը։ Նա սկսեց շահավետ գործարքներ կնքել և մի քանի ամսում սեփական միջոցներով կարողացավ վճարել բոլոր պարտքերը։ Նրա գործերը լավ էին գնում, և նա նորից սկսել էր գումար աշխատել, իսկ մեկ տարի անց նա՝ այն նույն կտրոնը ձեռքին, վերադարձավ այգի։ Նախապես պայմանավորված ժամին ծերունին նորից հայտնվեց այգում։ Տղամարդն ուզում էր գրպանից հանել կտրոնը ու վերադարձնել ծերունուն, երբ մի բուժքույր վազեց ու բռնեց ծերունու թևից.
– Ես այնքան ուրախ եմ, որ կարողացա բռնել նրան, – ասաց բուժքույրը: – Հուսով եմ՝ նա Ձեզ չի անհանգստացրել: Նա միշտ փախչում է տանից և բոլորին պատմում, թե ինքը Ջոն Ռոքֆելլերն է: Գործարարը ապշած էր։ Մի ամբողջ տարի նա գործարքներ է կնքել՝ վստահ լինելով, որ կես միլիոն դոլար ունի իր պահարանում։
Արփինե Խաչատրյանի բլոգ 
