Կենսաբանական/ֆիզիոլոգիական պահաջմունքներ Քնել Լինել առողջ Տաք ուտեստ ուտել Ունենալ բաճկոն Ցանկացած պահի կարողանալ որևէ բան խմել Կարողանալ մաքուր օդ շնչել
Ապահովության և անվտանգուտյան պահաջմունքները Ունենալ առողջության ապահովություն Ուշ ժամին երթևեկել մենակ Հեծանիվը թողնել առանց կողպելով
Սոցիալական պատկանելիության պահանջմունքներ Զրուցել դասընկերների հետ Ամուսնացած լինել Լինել հարուստ Աշխատավարձ ստանալ Ունենալ ընկերներ
Հարգանքի և ինքնահարգանքի պահաջմունքներ Լինել սիրված Գովեստի արժանանալ ուսուցչի կողմից Ունենալ հաջողություներ սպորտում
Ինքնաարտահայտման և ինքնաիրացման պահանջմունքներ Ապրել բնակարանում Նավարկել աշխարհի շուրջը Երաժշտությամբ զբաղվել Նկարել նկար
Արտազատության համակարգ, երիկամների կառուցվածքը և ֆունկցիան։Լրացուցիչ աշխատանք:Պատրաստել ուսումնական նյութեր։
Նյութափոխանակության ոչ պիտանի արգասիքների, օրգանիզմ ներմուծված թունավոր նյութերի, ինչպես նաև ջրի, հանքային աղերի և օրգանական նյութերի ավելցուկի հեռացումն օրգանիզմից կոչվում է արտազատություն, իսկ այդ ֆունկցիան կատարող օրգանները՝ արտազատական օրգաններ:
Արտազատման գլխավոր օրգանները երիկամներն են, որոնք մեզի հետ հեռացնում են միզանյութը, միզաթթուն, հանքային աղերի և ջրի ավելցուկը: Դրանով պահպանվում է ջրաղային փոխանակության կայուն մակարդակը: Այդ նյութերն աննշան չափով հեռանում են նաև մաշկի միջոցով: Թոքերով հեռանում են ածխաթթու գազը, որոշ ցնդող նյութեր, ջրային գոլորշիներ: Ստամոքս-աղիքային ուղու լորձաթաղանթով արտազատվում են մետաղների իոններ, դեղանյութեր, լյարդի միջոցով՝ էրիթրոցիտների քայքայման արգասիքներ:
Միզարտազատական համակարգի օրգանները և դրանց դերըՄիզարտազատման համակարգի օրգաններն են երիկամները և միզուղիները` միզածորանները, միզապարկը, միզուկը:
Երիկամները զույգ լոբաձև օրգաններ են` տեղակայված որովայնի խոռոչում, ողնաշարի աջ և ձախ կողմերում, գոտկատեղի մակարդակի վրա: Նրանց երկարությունը 10−12 սմ է, իսկ լայնությունը՝ 5−6 սմ, զանգվածը ոչ ավելի, քան 200 գ: Երիկամների ներս ընկած կողմից դուրս են գալիս միզածորանները, որոնք կոնքի խոռոչում մտնում են հաստ մկանապատերով օրգանի՝ միզապարկի մեջ: Երիկամ է մտնում երիկամային զարկերակը և դուրս գալիս համանուն երակը:
Երիկամները չափազանց հարուստ են արյունատար անոթներով: Երիկամային զարկերակը, մտնելով երիկամ, ճյուղավորվում է մանր անոթների, որոնք էլ աստիճանաբար դառնում են փոքր լուսանցքով զարկերակներ: Յուրաքանչյուր զարկերակ պատիճի խոռոչում առաջացնում է մազանոթային կծիկ: Մազանոթային կծիկից կրկին առաջանում է զարկերակ, որը դուրս է գալիս պատիճից: Յուրաքանչյուր զարկերակ պատիճից դուրս գալուց հետո կրկին ճյուղավորվում է, առաջացնում մազանոթներ, որոնք սերտորեն շրջապատում են ոլորուն խողովակը: Այդ մազանոթները միանալով վեր են ածվում փոքր լուսանցքով երակների, որոնք ի վերջո բացվում են երիկամային երակի մեջ: Այսպիսով, երիկամներում զարկերակները կրկնակի մազանոթային ցանց են առաջացնում պատիճներում և ոլորուն խողովակների շուրջ: Մեզի վերջնական ձևավորումը տեղի է ունենում ոլորուն խողովակներում:
1․Որն է Երիկամի դերը։
Արտազատական համակարգի օրգաններից են Երիկամները։ Երիկամները զույգ են և տեղակայված են Երիկամի խոռոչում , ողնաշարի աջ և ձախ կողմերում՝ գոտկատեղի մակարդկում։ Երիկամների ներս ընկած կողմից բացվում են միզածորանները որոնք կոնքի խոռոչում մկանապատերով օրգանի, միզապարկի մեջ։ Երիկամներով և միզածորաններով տեղի է ունենում մարդու արտազատությունը։
2․Օրգանիզմի որ օրգաններն են կատարում արտազատական գործառույթ։
Արտազատական գործառույթ են կտարում երիկամները և միզածորանները։
3․Ինչպես տարբերել միջուկային և կեղեվային շերտերը։
Երիկամների կտրվածքի վրա առաջանում է 2 շերտ, որոնցից արտաքնապես ավելի մուգը կոչվում է կեղևային իսկ իսկ ներքին բաց գունավորում ունեցող և լայն շերտըկոչվում է միջուկային շերտ։
4․Ինչպիսին է Նեֆրոտի կառուցվածքը
Նեֆրոնները կազմված են գավաթի տեսք ունեցող պատիճներից և մեզև հավաքող ոլորուն խողովակներից։ Պատիճը կազմված է երկշերտ պատից , որտեղ գտնվում է ոլորուն խողովակը , որը իջնում է մինչև միջուկային շերտ որտեղից կրկին բարձրանում է կեղևային շերտ։ Այստեղ նա բացվում է մեզը հավաքող խողովակի մեջ։ Վերջինս միանալով այսպիսի նման խողովակների հետ ընդհանուր ծորանով բացվում է բուրգի գագաթային մաս , իսկ այնտեղից երիկամային ավազան։
Միզագոյացում և միզարձակում
Միզագոյացում: Չափահաս մարդու օրգանիզմում օրվա ընթացքում առաջանում է 1,5 լ մեզ, իսկ միզապարկում կարող է կուտակվել մոտ 200−300 մլ մեզ: Մեզի քանակը և բաղադրությունը կախված են օգտագործվող ջրի և սննդի քանակից, ինչպես նաև նյութափոխանակության ակտիվությունից: Միզագոյացումն սկսվում է երիկամային մարմնիկի պատիճում, որտեղ կծիկի մազանոթներից արյան պլազման ֆիլտրվելով` վերածվում է առաջնային մեզի: Մեկ օրվա ընթացքում երիկամների զարկերակներով անցնում է 1500−1700 լ արյուն, որից ֆիլտրվում է 150−170 լ առաջնային մեզ: Առաջնային մեզը պատիճից անցնում է գալարուն խողովակի մեջ: Նրա պատերն օժտված են ընտրողական թափանցելիությամբ, որի շնորհիվ առաջնային մեզից ջրի մեծ մասը և օրգանիզմի համար պիտանի նյութերը հետ են ներծծվում արյան մեջ: Որոշ նյութեր (օրինակ գլյուկոզը) ամբողջությամբ հետ են ներծծվում, որոշ նյութեր՝ մասնակի, իսկ երրորդները՝ (օրինակ, միզանյութը) համարյա հետ չեն ներծծվում: Մնացած քիչ քանակով ջուրը և օրգանիզմի համար ոչ պիտանի նյութերը միասին կազմում են երկրորդային մեզը:Մեկ օրվա ընթացքում առաջանում է 1,2−1,5 լ երկրորդային մեզ:Մեզը թափանցիկ, դեղնավուն հեղուկ է, որի 96%-ը ջուր է, իսկ 4%-ը՝ չոր նյութ: Մեզով հեռանում են ջրի, հանքային աղերի ավելցուկը, միզանյութը, միզաթթուն, ֆոսֆատները և ուրիշ նյութեր: Երբեմն մեզով կարող են հեռանալ նաև օրգանիզմի համար պիտանի նյութեր (օրինակ գլյուկոզ): Ուստի երիկամները մասնակցում են արյան քիմիական կազմի հաստատունության պահպանմանը: Երիկամային ավազանը խոռոչ է, որից սկիզբ է առնում միզածորանը: Երիկամներից մեզը երկու միզածորաններով լցվում է միզապարկի մեջ: Միզապարկից սկիզբ է առնում միզուկը, որի վրա կան մկանային երկու հաստացումներ՝ սեղմաններ:
Միզագոյացման, միզարձակման կարգավորումը: Երիկամների աշխատանքը կարգավորվում է նյարդային և հումորալ եղանակներով: Նյարդային կարգավորումն իրականացվում է վեգետատիվ նյարդային համակարգի միջոցով:
Միզագոյացման հումորալ կարգավորումն իրականացնում են մակուղեղը և մակերիկամի կեղևային շերտը: Արտազատական համակարգի մասին ավելի լավ պատկերացում կազմելու համար դիտի՛ր այս տեսանյութը:
Բնութագրեք Բրազիլիայի աշխարհագրական դիրքը: Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել ՀՎ Ամերիկայի երկրները։ Բրազիլիան գտնվում է Հարավային Ամերիկա մայրցամաքում ՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Գրավում է մայրցամաքի արևելյան և կենտրոնական մասը։ Բրազիլիան սահմանակից է Գվինեային, Սուրինամին, Գայանային, Վենեսուելային, Կոլումբիային, Պերուին, Բոլիվիային, Պարագվային, Արգենտինային և Ուրուգվային:
Որո՞նք են Բրազիլայի զարգացման նախադրյալները: Գտնվում է Հարավային Ամերիկա մայրցամաքի մոտ կեսը՝արևելյան կենտրոնական մասերը, սահմանագծի կեսից շատը Ատլանտյան օվկիանոսի ափն է։ Այդպիսի դիրքը Բրազիլիայի տնտեսական զարգացման կարևորագույն և նպաստավոր նախադրյալներից է։
Որո՞նք են Բրազիլայի տնտեսության առաջատար ճյուղերը Բրազիլիայի տնտեսության առաջատար ճյուղերն են արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը և բուսականությունը:
Բնութագրեք ԱՄՆ-ի աշխարհագրական դիրքը: ԱՄՆ-ն ցամաքում սահմանակից է Կանադային և Մեքսիկային, իսկ ծովում՝ Ռուսաստանին, Կուբային և Բահամյան կղզիներին, ինչպես նաև դարձյալ նույն Կանադային ու Մեքսիկային: Բուն մայրցամաքային ԱՄՆ-ի կամ ԱՄՆ-ի հիմնատարածքի 48 նահանգները արևմուտքում սահմանակից են Խաղաղ օվկիանոսին, արևելքում՝ Ատլանտյան օվկիանոսին, հարավ-արևելքից՝ Մեքսիկական ծոցին: 50 նահանգներից 2-ը ունեն առանձնացված դիրք: Դրանցից Ալյասկան հարավում և հարավ-արևելքում սահմանակցում է Խաղաղ օվկիանոսին, արևմուտքում Բերինգի նեղուցին, հյուսիսում՝ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսին, այնինչ Հավայան կղզիները գտնվում են մայրցամաքից հեռու՝ Խաղաղ օվկիանոսի խորքում:
Նշել ԱՄՆ-ի ափերը ողողող ջրային ավազանները, գլխավոր գետերը և լճերը։ Ամենամեծ գետը Միսիսիպին է։
Որո՞նք են ԱՄՆ- զարգացման նախադրյալները: Երկրի աշխարհագրական դիրքը նպաստավոր է։ ԱՄՆ-ի տարածքում կան շատ օգտակար հանածոներ՝ քարածուխ, նավթ, գազ, երկաթի հանքաքար, պղինձ, ցինկ, կապար, մոլիբդեն, ուրան, ոսկի և այլն: ԱՄՆ-ի խոնավ արևելյան շրջաններում շատ են ջրառատ գետերն ու մեծ լճերը: Ամեն տարի միլիոնավոր զբոսաշրջիկներ են գալիս տեսնելու բնության տեսարժան վայրերը:
Որո՞նք են ԱՄՆ-ի խոշոր Ագլոմերացիաները: ԱՄՆ-ի խոշոր Ագլոմերացիաներն են՝ Լոս Անջելես, Չիկագո, Նյու Յորք և այլն։
Ժամանակով Արևելքի մի հրաշագեղ աշխարհում արդարամիտ և խելացի մի թագավոր է եղել: Նա ունեցել է երեք որդի: Եղավ, որ այդ թագավորը ծերացավ և կառավարության սանձը կամեցավ դեռ ողջ օրով հանձնել իր ժառանգներից նրան, որն ավելի ընդունակ կլինի այդ դժվարին գործին: Ուստի մի օր կանչեց որդիներին և ասաց. -Սիրելի որդիներ, տեսնում եք, որ ձեր հայրը ծերացել է ու էլ չի կարող երկիրը կառավարել: Ես վաղուց իջած կլինեի իմ գահից, եթե կատարված տեսնեի այն միտքը, որ երկար տարիներ պաշարել է հոգիս: Եվ հիմա ձեզանից ով որ իմաստուն կերպով լուծե այդ իմ միտքը, նա կստանա իմ թագը, նա կկառավարե իմ ժողովուրդը:
-Ապրած կենա մեր սիրելի հայրը, սուրբ է մեզ համար նրա վեհ կամքը. Այդ ի՞նչ մեծ միտք է, որ չի կարողացել լուծել նրա իմաստուն հոգին: -Ահա՛ տեսնո՞ւմ եք այդ ահագին և մեծածավալ շտեմարանը, որ վաղուց շինել եմ: Իմ փափագս էր այդ լցնեի այնպիսի բանով, որ ամենապիտանին լիներ աշխարհիս երեսին, և որով կարողանայի բախտավոր դարձնել իմ ժողովուրդը: Այդ շտեմարանը մնում է դատարկ: Եվ հիմա, ո՛վ ձեզնից կարողանա այդ շտեմարանը իր բոլոր անկյուններով, ծայրեծայր լցնել աշխարհի այդ ամենապիտանի բանով, թող նա արժանի լինի գահին: Առե՛ք գանձերիցս, ինչքան որ կուզեք և առանձին-առանձին ուղի ընկեք քաղաքեքաղաք, աշխարհ-աշխարհ, գտեք այդ բանը և լցրեք իմ շտեմարանը: Ձեզ երեք անգամ քառասուն օր միջոց եմ տալիս: Որդիները համբուրեցին հոր ձեռքը և ճանապարհ ընկան: Ամբողջ երեք անգամ քառասուն օր նրանք շրջեցին քաղաքեքաղաք, աշխարհեաշխարհ. տեսան ուրիշ-ուրիշ մարդիկ, ուրիշ-ուրիշ բարքեր ու ժամանակին եկան կանգնեցին հոր առջև: -Բարով եք եկել, անգին որդիներս, գտե՞լ եք արդյոք և բերել՝ ինչ որ ամենապիտանի բանն է աշխարհում: -Այո՛, գտել ենք, սիրելի հայր,- պատասխանեցին որդիները: Եվ հայրն իսկույն վեր առավ որդիներին և գնացին շտեմարանի դուռը. այնտեղ հավաքված էին բոլոր պալատականները և շա՛տ ժողովուրդ: Թագավորը բացեց դուռը և կանչեց մեծ որդուն. -Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որ աշխարհում ամենապիտանին լինի: Եվ մեծ որդին գրպանից հանեց մի բուռ հացահատիկ՝ պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց. -Հացով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր: Ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հացը, ո՞վ կարող է առանց հացի ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա, բայց հացից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա: Այն ժամանակ հայրը կանչում է միջնեկ որդուն. -Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի: Եվ միջնեկ որդին հանեց գրպանից մի բուռ հող, պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց. -Հողով կլցնեմ ես ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր, ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հողը: Առանց հողի հաց չկա, առանց հողի ո՞վ կարող է ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա, բայց հողից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա: Ապա հայրը կանչեց կրտսեր որդուն. -Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի: Այդ միջոցին կրտսեր որդին հաստատ քայլերով մոտեցավ շտեմարանին, անցավ շեմքը, գրպանից հանեց մի փոքրիկ մոմ, կայծքարին խփեց հրահանը, կայծ հանեց, վառեց աբեթը, հետո մոմը: Բոլորը կարծում էին, թե նա ուզում է լույսի լուսով լավ զննել շտեմարանը, նրա ահագնությունը: -Դեհ, ասա, որդի, ինչո՞վ կլցնես.- անհամբեր ձայնով հարցրեց հայրը: -Լույսով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, իմաստուն հայր, լույսով միայն: Շատ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա, բայց լույսից անհրաժեշտ ո՛չ մի բան չգտա: Լույսն է ամենապիտանի բանը աշխարհում: Առանց լույսի հողը հաց չի ծնի, առանց լույսի հողի վրա կյանք չէր լինի: Շա՛տ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա և գտա, որ գիտության լույսն է ամենապիտանի բանը, և միայն գիտության լույսով կարելի է կառավարել աշխարհը: -Ապրե՛ս,- գոչեց ուրախացած հայրը,- քեզ է արժանի գահն ու գայիսոնը, քանի որ լույսով ու գիտությամբ պիտի լցնես թագավորությունդ և մարդկանց հոգիները: -Ապրա՛ծ կենա մեր երիտասարդ լուսավոր թագավորը,- գոչեցին ոգևորված պալատականներն ու ժողովուրդը ամբողջ:
Հարցեր և առաջադրանքներ: Ինչի՞ մասին է հեքիաթը: Ըստ քեզ` ո՞րն է ամենապիտանի բանը: Համաձայն ե՞ս, որ լույսն է ամենապիտանի բանը: Պատասխանդ հիմնավորիր: Ընդգծված բառերին մեկական հոմանիշ գրիր:
Բնութագրեք Կանադայի աշխարհագրական դիրքը: Կանադայի ծայր հյուսիսային կետը, հյուսիսյանին բևեռից հեռու է ընդհամենը 1000կմ, իսկ ծայր հարավային կետը գտնվում է Հռոմի և Երևանի լայնությունների վրա։ Ափագծերի ընդհանուր երկարությամբ Կանադան մրցակցությունից դուրս է։ Ափագծերի երկարությունը 2,5 անգամ ավելի է, քան երիր մոլորակի հասարակագծի երկարությունը։
Որո՞նք են Կանադայի զարգացման նախադրյալները: Կանադան հարուստ է՝ պղնձով, կապարով, ոսկով, երկաթով, արծաթով և այլն։ Կանադան ունի ջրագրական խիտ ցանց։ Շատ են ձկնառատ գետերը և լճերը։
Որո՞նք են Կանադայի տնտեսության առաջատար ճյուղերը։ Տնտեսության առաջատար ճյուղը արդյունաբերությունն է։ Արդյունաբերության կառուցվածքում մեծ է արդյունահանող ճյուղերի՝ լեռնահանքային արդյունաբերության, փայտամթերման և ջրաէներգետիկայի բաժինը։
Առանձնացնել և դուրս գրել Կանադայի վերաբերյալ հետաքրքիր փաստեր։
Կանադան նավթի պաշարների մեծությամբ երրորդն է ՝ Սաուդյան Արաբիայից և Վենեսուելայից հետո: Ամերիկացիները պատմության ընթացքում երկու անգամ ներխուժել են Կանադա ՝ 1775 և 1812 թվականներին: Եվ նրանք երկու անգամ էլ պառտվեցին: Կանադան ունի ավելի շատ լճեր, քան մնացած աշխարհը միասին վերցրած: Միայն Օնտարիո նահանգում կան 250,000-ը: Դրանք պարունակում են աշխարհի քաղցրահամ ջրի մոտ 1/5-ը: 5. Ուրվագծային քարտեզի վրա առանձնացնել Կանադայի գլխավոր շրջանները և ափերը ողողող օվկիանոսերը, ծովերը, նեղուցները և լճերը։
Красота – это понятие неоднозначное и каждый человек видит ее в чем-то своем. Для кого-то красота – это окружающая его природа: реки, горы, леса, миловидные пейзажи, восход солнца или закат. Кто-то красоту видит в человеке – стройное здоровое тело, правильные черты лица, румянец, большие глаза или определенный цвет волос. Для меня же: красота – это что-то более высокое, что не осязается зрением, а ощущается душой.
Никогда не могу назвать красивым то, что несет в себе зло или недобрые намерения. Многие восхищаются инкрустированным драгоценными камнями оружием, а для меня оно никогда не будет прекрасным, поскольку несет в себе смерть. Аналогично и с человеком: он может обладать великолепными и правильными по всем меркам моды чертами лица, безупречной внешностью и иметь превосходный стиль, но если его помыслы наполнены негативом, он никогда не будет восприниматься мной как красивый. Вывод очевиден, красота, в моем понимании, – это добро, искренность, сочувствие и умение поддержать.
Արփինե Խաչատրյանի բլոգ 