Автор: arpinekhachatryan

Рубрика: Русский язык 2020 - 2021

Фразеологизмы

Опубликовано автором arpinekhachatryan

16-25 февраля

Слово «фразеология» происходит от двух греческих слов: phrasis – оборот речи и    logos – понятие, учение.Фразеологи́зм — устойчивое по составу и структуре, лексически неделимое и целостное по значению словосочетание  или предложение.Часто фразеологизм остаётся достоянием только одного языка. Фразеологизмы описываются в специальных фразеологических словарях. Фразеологизм употребляется как некоторое целое, не подлежащее дальнейшему разложению и обычно не допускающее внутри себя перестановки своих частей.

Например: кровь с молоком; бальзам на душу;глазом не моргнуть; девичья память; идти куда глаза глядят.

Кровь с молоком — о о румяном, здоровом человеке. Выражение из русского фольклора, где соединились народные представления о красоте цвета: красного как кровь и белого как молоко. На Руси издавна признаком красоты считались белое лицо и румянец на щеках, что было свидетельством хорошего здоровья.

Бальзам на душу — о чём-либо, что может успокоить тревогу

Глазом не моргнуть — вести себя спокойно

Девичья память — плохая, короткая память

Идти куда глаза глядят — идти в любое место, не зная куда идёшь

Фразеологизмы про греческих богов и титанов

Сизифов труд – бесполезные, повторяемые вновь и вновь усилия 
Бог Зевс наказал Сизифа: в подземном царстве мертвых он должен был безостановочно вкатывать на гору тяжелый камень, который, почти достигнув вершины, сразу же катился обратно. Сизиф, царь Коринфа, поплатился за свое мошенничество. Ему удалось обмануть бога смерти Танатоса и бога Аида, владыку подземного царства мёртвых.

Ящик Пандоры — источник несчастий, бедствий

Кануть в Лету – бесследно исчезнуть, быть забытым навсегда
В греческой мифологии Лета — река забвения в подземном царстве. Души умерших пили из нее воду и забывали всю свою земную жизнь.

Панический страх – безотчетный, внезапный страх, охватывающий человека
Пан – бог лесов, покровитель охотников и пастухов. Согласно мифам, Пан способен наводить сильный безотчетный страх на людей, обращая их в бегство.

Петь дифирамбы — чрезмерно восхвалять, превозносить
Выражение возникло от названия хвалебных песен в честь бога вина Диониса, певшихся во время дионисийских шествий.

Объятия Морфея – сон со сновидениями
Морфей — бог сновидений, сын бога Гипноса.

Титанический труд – грандиозный труд
Титаны – божества, дети Урана (неба) и Геи (земли), шесть братьев и шесть сестёр-титанид, вступивших в брак между собой. Позднее их стали считать гигантами.

Десятая муза – новая область искусства

Золотой дождь – большое богатство, большие деньги
Данное выражение отсылает нас к мифу о Зевсе, пленившемуся красотой Данаи, дочери аргосского царя Акрисия и явившемуся к ней в виде золотого дождя, после чего у нее родился сын Персей.

Пуп земли – человек, считающий себя центром вселенной
По легенде, мраморный камень с названием «пуп земли» (Омфал), обозначавший центр мира, был проглочен Кроносом вместо его сына – младенца Зевса.

Олимпийское спокойствие – ничем не возмутимое спокойствие
Выражение возникло из представлений о величественности греческих богов, собирающихся на горе Олимп.

Находиться под эгидой — находиться под защитой
Эгида — щит Зевса, выкованный Гефестом, символ защиты богов. В середине щита находилась голова горгоны Медузы.

Век Астреи – золотой век, счастливая пора
Считается, что время нахождения на земле богини справедливости Астреи было счастливым для людей.

Золотой век — наилучший, счастливый период жизни, время благоденствия

Рог изобилия — неиссякаемый источник различных благ
.

Лопнуть от злости – испытать страдание от переполняющей тебя злости
По преданию, бог злословия и глупости Мом лопнул от злости, когда не смог найти в одной из греческих богинь ни одного недостатка.

Немало хорошо известных и порой кажущихся народными фразеологизмов восходят к библейским текстам.Конечно, некоторые из пришедших из Библии фразеологизмов постепенно становятся малоупотребимыми, так как молодежь перестает понимать их значение. Тем не менее, многие библейские фразеологизмы по-прежнему употребляются в речи. Рассмотрим некоторые из них:

Фразеологизмы из Ветхого завета

  • Аредовы веки – очень долго, века (жить)
  • Беден, как Иов – очень бедный человек
  • Вавилонское столпотворение – беспорядок; бурлящая толпа; неразбериха 
  • Валаамова ослица — покорный человек, вдруг решившийся на протест 
  • В костюме Адама / Евы — в голом виде, без всякой одежды
  • Вкушать от древа познания (добра и зла) – познавать, получать знания
  • Да не оскудеет рука дающего – призыв помогать нуждающимся
  • Земля обетованная – привлекательное место, куда мечтаешь попасть
  • Из одной глины (вылеплены) – одного и того же происхождения; похожие люди
  • Козел отпущения – вынужденный принимать на себя чужую вину 
  • подарок 
  • Не хлебом единым жив человек – духовные блага нужны человеку не менее, чем материальные
  • Не сотвори себе кумира — не поклоняйся слепо кому-либо или чему-либо
  • Соломоново решение – мудрое, неожиданное решение
  • Устами младенца глаголет истина – маленькие дети обычно не врут

Фразеологизмы из Нового завета

  • Агнец божий – олицетворение кротости, непорочности
  • Блудный сын – беспутный человек; раскаявшийся беспутный человек
  • Волк в овечьей шкуре – злой человек, притворяющийся безобидным; опасный лицемер
  • Дар божий — талант, прирожденная способность к чему-либо
  • Дерево познается по плоду — человек познается по делам его
  • Зарыть талант (в землю) — не развивать свой талант, растратить его на несущественное
  • Имеющий уши да слышит — кому нужно, тот услышит
  • Иудин поцелуй – подлое, лицемерное предательство
  • На ветер говорить / Бросать слова на ветер – обещать и не выполнять обещанного, говорить необдуманно
  • Не от мира сего – погруженный в мечтания, блаженный, странный
  • Нести свой крест — мужественно переносить невзгоды судьбы
  • Свет во тьме – появление прогрессивных идей и личностей в период кризиса или упадка

Упражнения:

1.Заменить данные фразеологические сочетания одним  словом и записать это слово, составить предложение с одним из фразеологизмов:

1)свернуть голову-убить, 2) белая ворона-чужой,3)вгонять в краску-править 4)делать из мухи слона-преувеличивать,5) залечь на дно-затаиться , 6) мозолить глаза-постоянно попадаться на глаза , 7 ) как две капли воды-похожие друг на друга .
Та девочка и его мама как две капли воды

2.Подобрать к данным фразеологизмам синонимы из другого столбика:

  1. два сапога пара 1.повесить нос

2.Ваньку валять 2.бить ключом

3.повесить голову3. как две капли воды

4.бить через край 4.держать рот на замке

5.держать язык за зыбами 5.бить баклуши
два сапога пара   — как две капли воды    
ваньку валять —   бить баклуши                    
повесить голову —повесить нос
бить через край —    бить ключом
держать язык за зубами — держать рот на замке

3.Продолжить фразеологизмы: Написать их значения.

Зарубить себе на носу; водить за нос; бросать слова на ветер; не разольёшь водой; замкнутый  круг; зарубить (себе) на носу; и волки сыты, и овцы  целы ; как из ведра  (льет); каша в голове; китайская  грамота; львиная  доля ; медвежья услуга; мизинца не стоит; на чёрный день; наломать дров; ни к селу ни к городу; ни рыба ни мясо; отложить в долгий ящик; ждать у моря погоды.

Задание

Выберите один из вышеперечисленных фразелогизмов и расскажите мифы,легенды или события связанные с ним.

Рубрика: Երկրաչափություն

Դաս. 4

Опубликовано автором arpinekhachatryan


AB = AO = OB
180 : 3 = 60
90 – 60 = 30


<AOB հավասարակողմ է:
AO = OB = AB
<A = <O = <B = 180 : 3 = 60
90 – 60 = 30
180 – (30 + 30) = 120


<CAB = 30
Ապ. <ACD հավասարակողմ է
<ACO հավասարասրուն է
AO – OC = N
<COA = 30
<C = 120
<D = 30


AO=3 սմ
BO= r=1,5սմ       
<B = 90
<A = 30
<O = 60


4,5 + 9 = 13,5 սմ
13,5 + 4,5 = 18 սմ

Рубрика: Հանրահաշիվ

Դաս 4.

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Թեմա՝ Մեկ անհայտով առաջին աստիճանի անհավասարումներ
Աշխատանք գրքից՝ 404, 405, 406, 409

ա) x-1>0
x>0+1
x>1
(1; +∞)
բ) x+5<0
x<0-5
x<-5
(-∞;-5)
գ)x-0.5<0
x<0+0.5
x<0.5
(-∞;0.5)
դ) 3+x>0
x>0-3
x>-3
(-3;+∞)
ե)7+x>0
x>0-7
x>-7
(-7;+∞)
զ)x-1.1/3<0
x<0+1.1/3
x<1.1/3
(-∞, 1.1/3)

ա) x + 4>7
x>7-4
x>3
(3;+∞)
բ)x-11<-7
x<-7+11
x<4
(-∞;4)
գ)x+7>7
x>7-7
x>0
(0;+∞)
դ) x-6<6
x<6+6
x<12
(-∞;12)
ե)4+x>2
x>2-4
x>-2
(-2;+∞)
զ)3+x<-6
x<-6-3
x<-9
(-∞;-9)

ա)x-2>0.2
x>0.2+2
x>2.2
(2.2;+∞)
բ)x-3.5<4
x<4+3.5
x<7.5
(-∞;7.5)
գ)2.1+x<7
x<7-2.1
x<4.9
(-∞;4.9)
դ)x-2>-0.6
x>-0.6+2
x>1.4
(1.4;+∞)
ե)x+10.7>7.9
x>7.9-10.7
x>-2.8
(-2.8; +∞)
զ)5.013 + x<0.13
x<0.13-5.013
x<-4.883
(-∞;-4.883)

ա)x>4:2
x>2
(2;+∞)
բ)7x<-14
x<-14:7
x<-2
(-∞;-2)
գ)-5x<100
x<100:(-5)
x>-20
(-20;+∞)
դ)-3x<9
x<9:(-3)
x>-3
(-3;+∞)
ե)-2x>-2
x>-2:(-2)
x<1
(-∞;1)
զ)-3x>-6
x>-6:(-3)
x<2
(-∞;2)

Рубрика: Հայոց Լեզու 2020 - 2021

Հայոց լեզու

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Հովհաննես Թումանյանի ‹‹Փարվանա›› բալլադից դո՛ւրս հանիր պատկերավորման միջոցներից՝
մակդիրներ՝

փոխաբերություններ՝

Աշխույժ մանկությամբ զարդարում էր նա

Ծերության օրերն ու սարերն իր հոր,

համեմատություններ

՝ Ասում են՝ էնտեղ արծըվի նըման,

Ծիծղուն

2. Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ գտի՛ր և ընդգծի՛ր սխալ գործածված բառը:
Այս խոսքը քեզ է վերաբերվում:

խոսքը քեզ է վերաբերվում:

Այդպես մի՛ վերաբերիր նրա հետ:

Մեր կազմակերպությունը պատրաստականություն է հայտնել՝ օգնելու կարիքավորներին:

Առաջին իսկ հանդիպումից Տրդատը սիրահարվեց Հռիփսիմեի վրա:

Առաջին իսկ հանդիպումից Տրդատը սիրահարվեց Հռիփսիմեին

Շնորհավոր քո քսաներկուերորդ տարելիցը:

Շնորհավոր քո քսաներկուերորդ տարեդարձը:ADVERTISEMENTREPORT THIS AD

3. Ո՞ր բառն է, որ հոմանիշ չէ փակագծերում տրված բառին:

            պարգևել, նվիրել, շնորհել, ոգեկոչել /ընծայել/,

վճիտ, ականակիտ, մաքուր, հույլ /ջինջ/,

շտապել, աճապարել, արտորալ, խայտալ /փութալ/,

աղերսել, թախանձել, աղաչել, հորդորել /պաղատել/,

զիջել, ընկրկել, առիթ տալ, նահանջել / տեղի տալ/,

պերճ, փառահեղ, զարդարուն, զեղ /շքեղաշութ/:

4. Ո՞ր բառն է, որ հականիշ է փակագծերում տրված բառին:

Զբաղվել, այրել, լիցքավորել, թռչկոտել /պարպել/,

ոռոգելի, թանձր, սակավաջուր, ջրառատ /անջրդի/,

հանդգնել, չարչարվել, վայելել, ենթարկվել / ընդվզել/,

ճիշտ, սխալ, գունատ, որոշակի / թյուր/:

5. Ընդգծի՛ր հոդակապով բառերը:

            Գույնզգույն, միջնադար, քարաժայռ, տարեվերջ, շուրջպար, հացթուխ, բարետես, կիսախելագար, աներորդի, ուղեմոլոր, ագեվազ, ընդառաջ:

6. Գրի՛ր բառեր, որոնք ունեն հետևյալ կազմությունը:

Նախածանց + արմատ =անտուն

Արմատ + հոդակապ + արմատ =ծաղկեփունջ

Արմատ + վերջածանց =մաքրություն

Արմատ + հոդակապ + արմատ + ածանց =կենսաբանություն

Рубрика: Գրականություն 2020 - 2021

‹‹ՓԱՐՎԱՆԱ››

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Առանցքային հարցեր՝

1. Ի՞նչ է բալլադը: Թվարկի՛ր մի քանի բալլադներ:

Բալլադը քնարա-վիպերգական բանաստեղծություն է, որի մեջ ավանդական, պատմական կամ այլ թեմայով ստեղծված սյուժեն ծավալվում է հեղինակի հույզերի և խոհերի բացահայտմանը զուգընթաց։

Շունն ու Կատուն
Փարվանա
Չարի վերջը
Ախթամար

2. Ի՞նչ է Փարվանան: Որտե՞ղ է այն գտնվում: Քո բլոգում տեղադրի՛ր փոքրիկ տեղեկություն դրա մասին:

Փարվանան լիճ Հայկական լեռնաշխարհի պատմական Ջավախք գավառում։ Գտնվում է Վրաստանի Նինոծմինդայի շրջանում ՝ Ջավախքի և Աբուլ Սամսարի լեռնաշղթաների միջև, 2074 մ բարձրության վրա։ Վրաստանի ամենամեծ լիճն է։

Այն ունի առավելապես ստորգետնյա սնում։ Առավելագույն մակարդակ ունենում է հոկտեմբեր—նոյեմբեր ամիսներին, նվազագույնը՝ մայիս-հունիս ամիսներին։ Տատանման չափը մոտ 0,7 մետր է։ Լճի մակերեսը 37,5 կմ², միջին խորությունը՝ 2,4 մ, առավելագույնը՝ 3,3 մ։ Սառցակալվում է նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներից մինչև ապրիլ ամիս, սառցածածկույթի հաստությունը կարող է հասնել մինչև 73 սմ: Ջուրը քաղցրահամ է, ջինջ, շրջապատված բազմերանգ ծաղիկներով զարդարված մերձալպյան մարգագետիններով։ Լճից սկիզբ է առնում Կուրի աջակողմյան վտակ Փարվանա (Թափարվան) ջրառատ գետը, որը Խերթվիս գյուղի մոտ միախառնվում է Քուռին։

Փարվանա լճին է նվիրված Հովհաննես Թումանյանի «Փարվանա» բալլադը։

3. Ի՞նչ հերոսների ես հանդիպում բալլադում:

Բալլադի հերոսներն են թագավորը, թագավորի դուստրը և կտրիճները:

4. Բալլադից դո՛ւրս հանիր այն տողերը, որոնք բնութագրում են Փարվանա ծեր արքային:

Ասում են՝ էնտեղ արծըվի նըման,
Ծիծղուն, կապուտակ երկընքի ծոցում,
Նըստում էր էն սեգ սարերի արքան
Իրեն Փարվանա ճերմակ ամրոցում:

5. Բալլադից դո՛ւրս հանիր այն տողերը, որոնք բնութագրում են Փարվանա դստերը:

Փարվանա արքան մի աղջիկ ուներ.

Ու ոչ մի որսկան դեռ իրեն օրում
Էնքան գեղեցիկ եղնիկ չէր տեսել`
Իր որսն անելիս Մըթին սարերում:


6. Մեկնաբանի՛ր հետևյալ տողերը.
— Գուցե, հայրի՛կ, տըկար լավին
Հաղթի մի վես տըմարդի,
Բայց չի կարող լինել երբեք
Նա սիրելին իմ սըրտի…

Նա ուզում է ասել, որ սերը ուժով չեն չափում:

7. Բալլադում ինչի՞ խորհրդանիշն է անշեջ հուրը:

Անշեջ հուրը սիրո խորհրդանիշն է:

8. Ըստ քեզ՝ թիթեռներն ինչո՞ւ չեն կարողանում մինչ օրս գտնել անշեջ հուրը:

Рубрика: Պատմություն 2020 - 2021

8-րդ դասարան, փետրվարի 14-21

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Արևմտահայերի կոտորածները և ինքնապաշտպանական կռիվները 1890-ական թվականները

  • Վերլուծիր 1895թ. «Մայիսյան բարենորոգումներ»  և նրա հետևանքները:
  • Համեմատել Զեյթունի հերոսամարտը, Վանի ինքնապաշտպանությունը, հետևանքները:

1890-ական թթ․ Սասուն գավառը իր 35 հազար հայերով, դարձել էր հայդուկային շարժման կենտրոններից մեկը։ 1894թ․ հուլիսին օսմանյան կայսրության զորքը շարժվեց դեպի Սասուն։ Թուրքական զորքը հանդիպում է Սասունցիների հակահարվածին։ Ինքնապաշտպանությունը ղեկավարում էր Մեծն Մուրադը, իսկ կռիվները՝ Գևորգ Չավուշը և Հրայրը։ Թուրքերը գնացին բանակցությունների, բայց բանակցությունների սեղանի շուրջ նենգաբար սպանեցին հայերին։ Այդպիսով Թուրքերը մտան Սասուն։ 1895թ․ Զեյթունում սկսվեցին մարտեր Թուրքերի նկատմամբ։ Ղազար Շովրոյանի և Գարուն Աղասու գլխավորությամբ զինաթափեցի թուրքական կայազորը, գրավեցին պահակատունը և մեծ քանակությամբ զինամթերք։ Թուրքական զորքերը զկարողացան գրավել Զեյթունը։ Մեծ պետությունների միջնորդությամբ 1896թ․ հունվարի 30-ին Հալեպում կնքվեց հաշտության պայմանագիր։ Պայմանագրով Թուրքերը պետք է հետ քաշվեին Զեյթունից։ Զեյթունում կառավարիչը պետք է լիներ Եվրոպացի, իսկ պաշտոնյաները՝ Հայեր։

1896.թ Հունիսի 3-ին թուրքերը հարձակվեցին Վանի վրա։ Վանը պաշտպանում էին Արմենականները՝ Մկրտիչ Ավետիսյանի գլխավորությամբ։ Նրանց նաև միացան հնչակյանները և դաշնակցականները։ Թուրքերը գերմանական հրանոթները ռմբակոծում էին հայկական թաղամասերը։ Այդ ամենին միջամտեցին Եվրոպացի հյուպատոսները։ Հայերը համաձայնվեցին հաշտության պայմաններին։ Թուրքերը խոստացան պաշտպաններին թույլատրեն անարգել անցնելու Պարսկաստան։ Բայց խաղտեցին պայմանավորվածությունը։ 1500 վանեցիներ հասել էին Պարսկաստանի սահմանին քրդական մազրիկ ցեղերը հարձակվեցին նրանց վրա։ Փրկվեց միայն 30 մարդ։ Զոհվեց Մկրտիչ Ավետիսյանը։ Թուրքերը սպանեցին 20 հազար մարդու, ավիրեցին Վասպուրականի վանքերը։ Ինքնապաշտպանական մարտեր տեղի ունեցան՝ Մալաթիայում, Մուշում, Դիարբեքիրում և այլն։ Այդպիսով բազմաթիվ մարդկանց կոտորածը կանխվեց։

  • Ցանոթացիր այս հղմանը «Ցեղասպանություն»  տերմինը,     ինչ փոփոխություններ կկատարեիր, հիմնավորիր կամ հերքիր, որ 21-րդ դարում ցեղասպանություն չի կատարվում:
  • Փորձիր վերհանել քո նախնիների պատմությունը.արդյոք դու էլ մազապուրծ փախած հայի ժառանգ ես, թե ոչ, եթե այո , ապա հարցումների արդյունքում հավաքագրի այդ պատումը՝ նկարներով, հնամյա իրերի լուսանկարներով:
  • Արդի և ապագա ինչ մոտեցում ես առաջարկում սահմանակից պետության/Թուրքիայի/, քո հասակակիցների  հետ:

Կարծում եմ պետք է վերջ դրվի այդ ամենը՝ ատելությունը։ Այդ ատելությունը պետք է վերջ դրվի պետության գլխին կանգնած մարդկանց միջև, նաև այդ ազգերի մարդկանց։ Կան թուրքեր, որոնք ոչ մի ատելություն չունեն մեր նկատմամբ, նույնն էլ մենք, իսկ եթե կա ատելություն այդ ամենի մեղավոր պետությունն է։ Հաստատ ոչ մի ծնող չի ցանկանում, որ պատերազմ սկսի և իր երեխան, բարեկամը, ամուսին և այլոք զոհվեն։

Նաև կցանկանամ ասել, որ այս պատերազմում և՛ հայը և՛ հայ զինվորը չի պարտվել։ Պարտվել է պետության գլխին կանգնած մարդը և մարդիկ։

Առաջադրանք 2

Ազատագրական պայքարը Արևմտյան Հայաստանում

  • Պատմել   20-րդ դարի սկզբին արևմտահայության նկատմամբ սուլթանական վարչակարգի վարած քաղաքականության մասին:

XX դարասկզբին աբդուլհամիդյան վարչակարգը հայկական նահանգներում բարենորոգումներ անցկացնելու փոխարեն ավելի սաստկացրեց ճնշումները հայերի նկատմամբ: Թուրքերը կոտորում էին հայերին, որպեսզի չիրականացնեն բարենորոգումներ, նրանք քրդերի և հայերի միջև ցանկանում էին պառակտում մտցնել:

  • Ներկայացնել հայ ազատագրական շարժման ղեկավարների ընտրած մարտավարությունը:

Հայ ազատագրական շարժումն գլխավորում էին՝ ՀՅԴ-ն և Հնչակյանները։ Նրանց խնդիրը, մարտավարությունը հայ ժողովրդին ապստամբության նախապատրաստելն էր։

  • Համեմատել Մշո Ս.Առաքելոց վանքի կռիվը և 1904թ. Սասունի ապստամբությունը/ ընթացքը, ավարտը:

1890-ական թթ․ արևմտահայությունը հուսահատ էր։ Անդրանիկը և Գևորգ Չավուշը իրենց վրեժխնդրական քայլերով ոգևորում էին նրանց։ Աղբյուր Սերոբին սպանած Բշարե Խալիլին պատժելը բարձրացրեց Չավուշի, Անդրանիկի և այլոց հեղինակությունը։ 1901թ․ նոյեմբերի 3-ին Անդրանիկը 37 հայդուկների և 20 զինված գյուղացիների հետ մտնում է Ս․Առաքելոց վանքը և այն վերածում ինքնապաշտպանական ամրոցի։ Թուրքական զորքերը շրջապատում են վանքը և սկսվում է պայքարը։ Բիթլիսի նահանգապետը սկսում է բանակցություններ։ Հայերը պահանջում են ներում շնորհել բանտարկյալներին, հայերին վերադարձնեն զավթաց հողերը։ Բայց պայմաններից միայն առաջինն է հաստատվում և այդպիսով վերսկսվում են մարտերը։ Հայերի զինամթերքը սպառվում է և նրանք նոյեմբերի 27-ին, երբ արդեն ձյուն էր եկել, սպիտակ սավաններով աննկատ լքում են վանքը։

Սասունի 1904թ․ ապստամբությունը

Ապստամբությունը նախատեսվում էր 1905թ․ ամռանը Սասունում և Վասպուրականում։ Թուրքերը սկսեցին ուժեր կենտրոնացնել Սասունի նկատմամբ, իսկ Արևմտյան Հայաստանում և ամբողջ Այսրկովկասում սկսեցին Սասունին օգնել։ Ուղղարկված հայդուկային խմբերից՝ Թորգոմի ձիավոր խմբին է հաջողվում հասնել նշանակման վայր 1903թ․ ամռանը։ Անդրանիկի գլխավարությամբ Սասունի հայտնի Գելիեգուզան գյուղում ստեղծվում է ինքնապաշտպանություն։ 1904թ․ գարնանը թուրքական 10 հազարանոց զորքը դուրս է գալիս Սասունի դեմ, իսկ 200 փորձված հայդուկներ և 1000 զինված Սասունցիներ դիմագրավում են նրանց։ Թշնամին ասում է, որ վայր դնեն զենքերը, իսկ Անդրանիկն և Հրայրը պատասխանում են, որ զենքերը վայր կդնեն Մայիսյան բարենորոգումների ծրագրի իրականացման դեպքում, բայց նրանք վերսկսում են հարձակում։ Ապրիլի 13-ին զոհվում է Հրայրը։ Ապրիլի 22-ին Թուրքերը կարողանում են գրավել Գելիեգուզանը։ Պատերազմը ավարտվեց պարտությամբ։

  • Հիմնավորեք կամ հերքեք այն տեսակետը, որ 20-րդ դարի սկզբին  հայդուկային շարժումը  իրեն սպառել էր:
  • «Հայ կանայք/ կամ  հայ կինը/ 19-րդ դարավերջի , 20-րդ դարասկազբի հերոսամարտի տարիներին:»

19-րդ դարի երկրորդ կեսում Եվրոպայում, մասնավորապես օսմանյան և ռուսական կայսրություններում տեղի ունեցած փոփոխությունները, այդ թվում` հասարակական կյանքի աշխուժացումը, չէին կարող իրենց անդրադարձը չթողնել հայ իրականության վրա: Նոր
ժամանակներում վերաիմաստավորվեց հայ կնոջ դերը հասարակական կյանքում: Այդ գործին մեծապես նպաստեց 19-րդ դարի երկրորդ կեսին հայկական միջավայրում Խ. Աբովյանի, Մ. Նալբանդյանի, Ռ. Պատկանյանի, Մ. Պեշիկթաշլյանի և այլ գրողների կողմից հայրենասիրական գաղափարների տարածումը: Կարևորվեց հայ կնոջ դերը մատաղ սերնդի, ազգային-ազատագրական պայքարի նվիրյալների կրթության ու դաստիարակության գործում:
Հայ կինն աչքի ընկավ գրականության ու մամուլի, ինչպես նաև հասարակական-կրթական գործունեության ասպարեզում: Հայ կնոջ անմիջական մասնակցությամբ հիմնվեցին և գործեցին «Հայ կանանց ընկերակցություն», «Հայուհյաց բարեգործական ընկերություն», «Ազգանվեր հայուհյաց միություն», «Միացյալ ընկերությունք հայոց», «Դպրոցասեր տիկնանց ընկերություն» կազմակերպությունները: Այս կազմակերպությունների գործունեության ծավալման մեջ մեծ ներդրում ունեցան ազգանվիրյալ գործիչներ Թամարա և Ժենյա Ադամյանները, Նատալյա և Սաթենիկ Մատինյանները, Մարիամ Թումանյանը, Սրբուհի Գալֆայանը և ուրիշներ: Այդ հերոսուհի կանայք, լինելով առաջին հեղափոխականները և ազգային-ազատագրական շարժման
գործիչները, կրթեցին ու դաստիարակեցին մի ամբողջ սերունդ, անվանի ֆիդայիների մի աստղաբույլ, որոնք իրենց գործողություններով ապացուցեցին սեփական ժողովրդին ու հայրենիքին ծառայելու պատրաստակամությունն ու կարևորությունը, ինչպես նաև ամրագրեցին
այն գաղափարը, որ հայրենիքն օտարից ազատագրելուց զատ ուրիշ նվիրվածություն գոյություն չունի:

  • Խաչիկ Դաշտենց «Ռանչպարների կանչը»/ մեկ շաբաթվա ընթացքում կարդալ ընտրելի հատվածը,ամփոփել 15նախադասությամբ/
Рубрика: Աշխարհագրություն

Թուրքիա

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Դասի հղում։

Այլ հղում․ 1, 2․ 3.

  • Քարտեզի վրա նշել Թուրքիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
  • Բնութագրեք Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը:

Թուրքիան այն երկրներից է, որը միաժամանակ գտնվում է, և  Եվրոպայում և Ասիայում, սակայն նրա մեծ հատվածը կոնկրետ 97%-ը գտնվում է Ասիայում, և այդ պատճառով էլ Թուրքիան համարվում է Հարավարևմտյան Ասիայում գտնվող երկիր: 

  • Ինչո՞վ է բացատրվում Թուրքիայի բնակչության ազգային կազմի խայտաբղետությունը։ Ինչպիսի՞ն է ազգային փոքրամասնությունների վիճակը։

Առաջ Թուրքիան եղել է կայսրություն, իսկ կայսրություններին բնորոշ է լինել բազմազգ։ Ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները մեծ մասամբ ոտնահարվում են։

  • Թուրքիայի բնառեսուրսային ներուժն ինչպիսի՞ դեր է խաղում նրա արդյունաբերության և գյուղատնտեսության մասնագիտացման վրա։

Ասիական երկրների շարքում՝ Թուրքիան առանձնանում է սնդիկի, ծարիրի, քրոմի,վոլֆրամի,պղնձի։Կան նաև նավթի, գազի պաշարներ։Թուրքիան աչքի է ընկնում նաև զբոսաշրջության ռեսուրսներով։

Рубрика: Կենսաբանություն 2020 - 2021

Արյան բաղադրությունը, ձևավոր տարրերը

Опубликовано автором arpinekhachatryan

Էրիտրոցիտները կամ այլ կերպ ասած արյան կարմիր գնդիկները օրգանիզմում կատարում են շատ կարևոր դեր: Նրանց մեջ պարունակվող մեծ  քանակությամբ հեմոգլոբինով է պայմանավորված արյան կարմիր գույնը։ Էրիտոցիտների հիմնական ֆունկցիան  թթվածնի տեղապոխումն է: Նրանք թոքերում հարստանում են թթվածնով և այն հասցնում են օրգանիզմի բոլոր հյուսվածքներին, և նրանց ազատում են ածխաթթու գազից: Էրիտրոցիտները հեմոգլոբինի օգնությամբ ապահովում են օրգանիզմի գազափոխանակությունը: Հեմոգլոբինի պակասը առաջացնում է անեմիա կամ սակավարունություն հիվանդությունը, որի դեպքում նկատվում է թուլություն,  գլխապտույտ, գլխացավեր, ախորժակի անկում և այլն:

Լեյկոցիտները արյան սպիտակ գնդիկներ են: Լեյկոցիտները իրականացնում են օրգանիզմի պաշտպանությունը ներքին և արտաքին վնասակար, օտար մարմիններից, դրանք կարող են լինել տարբեր ինֆեկցիաներ, միկրոբներ ու բակտերիաներ։ Լեյկոցիտները անմիջապես նկատում են օտար մարմիններ և ոչնչացնում են նրանց՝ ոչնչանալով նաև իրենք: Բացի այդ լեյկոցիտները առաջացնում են հակամարմիններ, որոնք երկար ժամանակ կարող են օրգանիզմը պաշտպանել տարբեր ինֆեկցիաների ներթափանցումից, այսինքն լեյկոցիտներով է պայմանավորված մարդու իմունային համակարգը: Լեյկոցիտների շատացումը օրգանիզմում, խոսում է սուր բորբոքային պրոցեսի մասին, այն կարող է ուղեկցվել ջերմության բարձրացումով, թուլությամբ, վատ ինքնազացողությամբ: Լեյկոցիտները կարող են նաև պակասել արյան մեջ, դա խոսում է արդեն արյան լուրջ հիվանդության մասին:

Տրոմբոցիտները իրենցից ներկայացնում են շատ փոքրիկ բջիջներ , որոնք իրականացնում են արյան մշտական  հեղուկ վիճակը անոթներում,  կարևոր դեր ունեն արյան մակարդելիության գործում: Երբ վնասվում է անոթը կամ մազանոթը, նրանք անմիջապես հավաքվում են վնասվածքի մոտ և առաջացնում են մակարդուկ, կանգնեցնում են արյունահոսությունը, որից հետո առողջ օրգանիզմում նրանք լուծվում են: Տրոմբոցիտների քանակը նույնպոս կարող է փոփոխվել արյան մեջ, նրանց ավելացումը նորմայից կարող է առաջացնել տրոմբ, պոկվելով անոթի պատից առաջացնում է խցանումներ տարբեր օրգանների հյուսվածքներում, առաջացնելով ինֆարկտ, ինսուլտ, թոքային անբավարարություն: Տրոմբոցիտների պակասը կարող է հանգեցնել արյունահոսության:

Լուրջ հիվանդություններից խուսափելու համար ժամանակ առ ժամանակ պետք է կատարել արյան ընդհանուր հետազոտություն , որը ցույց կտա էրիտրոցիտների, լեյկոցիտների և տրոմբոցիտների քանակական և ֆունկցիոնալ խախտումները, ինչն էլ ասում է օրգանիզմի վիճակի մասին:

Рубрика: Ֆիզիկա. Տատը և դասարանում

Դաս 16. (15.02-19.02)

Опубликовано автором arpinekhachatryan

§22. Էներգիայի փոխակերպումները տատանողական շարժման ժամանակ:  
§23. Մաթեմատիկական և զսպանակավոր ճոճանակներ: Սեփական տատանումների պարբերությունը:
§24. Ռեզոնանասի երևույթը:               

1. Որքան է սեփական տատանումներ կատարող ճոճոնակի լրիվ մեխանիկական էներգիան:
Ճոճոնակի լրիվ մեխանիկական էներգիան պահպանվում է, եթե ճոճանակի վրա ազդող դիմադրության և շփման ուժերը բացակայում են:

2.Էներգիայի ինչ փոխակերպումներ են  տեղի ունենում ճոճանակի սեփական տատանումների ժամանակ:

3. Որ դիրքում է սեփական տատանումներ կատարող ճոճոնակի պոտենցիալ էներգիան առավելագույնը և որ դիրքում նվազագույնը:
Տատանումների ընթացքում գնդիկի պոտենցիալ էներգիան պարբերաբար փոխակերպվում է կինետիկ էներգիայի, իսկ կինետիկը՝ պոտենցիալ: Թեև այն էներգիաներից յուրաքանչյուրն առանձին-առանձին փոփոխվում է, բայց դրանց գումարը, որը գնդիկի լրիվ մեխանիկական էներգիան է, անփոփոխ է:

4. Որ դիրքում է սեփական տատանումներ կատարող ճոճոնակի կինետիկ էներգիան առավելագույնը և որ դիրքում նվազագույնը:

5. Ինչպես կարելի է ստանալ չմարող տատանումներ:
Չմարող տատանումներ հնարավոր են այնպիսի պայմաններում, երբ բացակայում է ինչպես շփումը, այնօես էլ՝ օդի դիմադրությունը: Այդ դեպքում համակարգը (թելավոր, մասնավորապես՝ մաթեմատիկական ճոճոնակը, զսպանակավոր ճոճոնակը և այլն) կատարում են անփոփոխ լայնույթով տատանումներ:

6. Ինչ մեծություններից է կախված մաթեմատիկական ճոճանակի տատանումների պարբերությունը և ինչ մեծություններից  այն կախված չէ: Գրել բանաձևը:
Փոքր լայնույթով տատանումների դեպքում մաթեմատիկական ճոճոնակի տատանումների պարբերությունը կախված չէ լայնույթից:
Մաթեմատիկական ճոճոնակի տատանումների պարբերությունը կախված չէ ճոճանակի գնդիկի զանգվածից:

Մաթեմատիկական ճոճոնակի տատանումների պարբերությունը կախված է ճոճոնակի թելի երկարությունից:
Ճոճոնակի տատանումների պարբերությունը կախված է ազատ անկման արագացումից:

7. Ինչ մեծություններից է կախված զսպանակավոր ճոճանակի տատանումների պարբերությունը: Գրել բանաձևը:
Զսպանակավոր ճոճոնակի սեփական տատանումների պարբերությունը կախված է միայն ճոճոնակի բնութագրող պարամետրերից:

8. Որքան է ազատ անկման արագացումը ՝ հասարակածում, բևեռներում, Երևանում:
Հասարակածում: g = 9,78մ/վ2
Երևանի աշխարհագրական լայնությունում (40o): g = 9,80մ/վ2
Բևեռներում: g = 9,83մ/վ2

9. Ինչու են հարկադրական տատանումները չմարող:
Դիմադրության ուժերի առկայությամբ հարկադրական տատանումները չեն մարում այնքան ժամանակ, քանի դեռ համակարգի վրա ազդում է պարբերաբար փոփոխվող արտաքին ուժ, որն անվանում են հարկադրող ուժ:

10. Ինչից է կախված հարկադրական տատանումների լայնույթը:
Հարկադրական տատանումների լայնությունը կախված է հարկադրող ուժի հաճախականությունից:

11. Ինչու են հարկադրական տատանումները չմարող:
Դիմադրության ուժերի առկայությամբ հարկադրական տատանումները չեն մարում այնքան ժամանակ, քանի դեռ համակարգի վրա ազդում է պարբերաբար փոփոխվող արտաքին ուժ, որն անվանում են հարկադրող ուժ:

12. Ինչից է կախված հարկադրական տատանումների լայնույթը:
Հարկադրական տատանումների լայնությունը կախված է հարկադրող ուժի հաճախականությունից:

13. Ինչ է ռեզոնանսը:
Հարկադրական տատանումների լայնույթի շեշտակի աճը, երբ հարկադրող ուժի տատանումների հաճախականությունը համընկնում է տատանողական համակարգի սեփական հաճախությանը, կոչվում է ռեզոնանս: