Դասարանում 
,,Ընթերցում ենք,, նախագիծ գրադարանում

Տնային աշխատանք

Սոկրատեսը շուկայում

Լինելով իսկական փիլիսոփա, Սոկրատը հավատում էր, որ իմաստուն մարդը բնազդաբարվարում է անսեթևեթ կյանք:

Ինքն էլ նույնիսկ չէր կրում կոշիկներ, թեև նրան միշտ ձգում էր շուկայում ցուցադրվողապրանքները զննելը:

Երբ մեկն իր ընկերներից հարցրեց, թե ինչու է նա այդպես վարվում: Սոկրատը պատասխանեց.

-Ինձ դուր է գալիս գնալ այնտեղ և հասկանալ, թե առանց ինչքան բաների է ինձ հաճելի ապրելը:

• Քո կարծիքով ո՞րն է այս ստեղծագործության  ասելիքը:

Իմ կարծիքով այս ստեղծագործության  ասելիքը այն  է, որ շուկայում կամ աշխարհի մոլերում ինչքան իրեր կան, որ դու կարող ես առանց այդ բաների ապրես:

• Նորվերնագիր հորինիր:

<<Անպետք իրեր>>

• Տեքստում գտիր  ուրիշի  ուղղակի  խոսքով  նախադասություն  և  դարձրու  անուղղակի:
• Կանաչգույնով նշված բառերի հոմանիշները գրիր:

Փիլիսոփա — մտավորական

Զննել — Ուսումասիրել

• Դեղինգույնով նշված բառերի հականիշները գրիր:

Իսկական — կեղծ

Հաճելի — տհաճ

6.Ի՞նչ ստեղծագործություն է սա /հեքիաթ,  առակ,  պատմվածք/, հիմնավորիր պատասխանդ: 

Իմ կարծիքով սա առակ է, որովհետև այ առակը ինչ — որ բան է սովորեցնում:

Դասարանում 

1. Սխալկամոչ տեղին գործածված բառերը գտի՛ր և փոխարինի՛ր հարմար

հոմանիշներով:

Նրան աշխատանքից ազատեցին, որովհետև անպատասխանատու էր ու ցրված:

Մատիտներիդ մեջ կապույտի բոլոր երանգներ կա՞ն:

Ծանոթիս այդպես էլ չգտա խիտ բազմության մեջ:

Ընկերները երկու օր առաջ էին կռվել ու հաշտվելու փորձեր էին անում:

Լավ խոստումներ տվեց ու գնաց:

2. Բացատրե՛ք սիրտը կոտրվեց դարձվածքը: Նոր դարձվածքներ կազմեք սիրտ բառով:

Սիրտը կոտրվեց — նեղացնել, վիրավորել, հիասթավել

Սիրտը բաց անել

Սիրտ անել

Սիրտը բացել

3. Խմբագրի՛ր տրված տեքստը:

Եգիպտական բուրգերն ու Սֆինքսը  աշխարհի  յոթ  հրաշալիքներից  են:  Տարբեր  երկրներից գալիս են Եգիպտոս,  որպեսզի  տեսնեն այն :  Հին  Եգիպտոսում  ամեն  մի  մահկանացու բուրգին մոտենալու իրավունք  չուներ:  Սֆինքսը,  որ  հավանաբար  փարավոնի արձան է, հսկում էր փարավոնների հավերժական հանգիստը:

4.Մի բառով գրի՛ր:

ա) Ո՞վ է, որ սովորում է դպրոցում: Այդպես կոչում են նաև նրան, ով որևէարհեստ է

սովորում:

Աշակերտ

բ) Ո՞վ է, որ ղեկավարում ու ցուցմունքներ է տալիս, ով առաջին դիրքն էգրավում ու

իշխում է: Այսպես են կոչում նաև նրան, ով ճանապարհ է ցույցտալիս, առաջնորդում է:

Առաջնորդ

գ) Ինչպե՞ս է կոչվում շինության ուղղահայաց մասը, որ ծառայում է շենքըմասերի

բաժանող միջնորմ: Դա նաև բարձր պատնեշ է, պարիսպ:

Պատ

դ) Ինչպե՞ս է կոչվում այն հասկացությունը, որով արտահայտում ենք իրերի,երևույթների և իրադարձությունների տևողությունը: Դա չափվում է դարերով,տարիներով, ամիսներով, շաբաթներով, օրերով, ժամերով և այլն:

Ժամանակ

ե) Ո՞վ է այն պաշտոնական անձը, որը վարում է դատավարությունը և գործիմասին

դատավճիռ կամ որոշում է ընդունում:

Դադավոր

զ) Ինչպե՞ս է կոչվում այն հասկացությունը, որով արտահայտվում էգիտակցության մեջ անցյալի  տպավորությունները պահելու և վերականգնելուկարողությունը:

Հիշողություն

5.Ի՞նչ է նշանակում՝ ծով, կղզի, փառք, խարույկ, երաժշտություն, ճակատագիր:

Տնային աշխատանք

Կարդա՛ ստեղծագործությունը և պատասխանիր հարցերին: 

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

• Ինչպիսին էր գետակը. հիմնավորի՛րպատասխանդ:

Գետակը երիտասարդ էր և նրան համարում էր ամենից ամենը, քանի որ բոլորի կողմից սիրված էր, և շատ էրին էր օգնում: Նա չգիտեր թե ինչ է նշանակում ամենից ամենան, բայց նա իրեն համրում էր ամենից ամենան առանց իմանալու թե ինչ է նշանակում դա: Գետակը շատ եսասեր էր, որովհետև նա մտածում էր որ մենակ ինքն կարող է հասնել մինչև ծովը:

• Բնութագրիր Մեծ գետին:

Մեծ գետը շատ մեծահոգ էր բարեխիղճ և բարեհոգի:Նա ընդհունեց փոքր գետակին առանց չնախատելով: Մեծ գետակը իրեն ամենինց ամենան չէր համարում, որովհետև նա բոլորի համար կարևոր էր:

• Ո՞վ է արժանանում պարգևների և պատիվների:

Բոլոր պարգևներին և պատիվներին արժանանում է Մեծ գետը, որովհետև նա երկրի համար շատ կարևոր գործէր էր անում:

• Վերնագիրը բացատրիր:
• Ինչպե՞ս ես հասկանում այս նախադասությունը՝ Եվ ընդհանրապես, սովորականը միշտ էլ անսովոր է:

• Ընդգծված նախադասության մեջ  հեղինակի  խոսքը  գրիր  ա.  ուրիշի  ուղղակի  խոսքից առաջ, բ. ուրիշի ուղղակի խոսքից հետո:

-Սակայն մտածեց գետակը, ոչ ես ամենաանկրկնելին եմ:  

-Ոչ, ես ամենաանկրկնելին եմ, — սակայն մտածեց գետակը:

• Փոխի՛ր յուրաքանչյուր բառի առաջին բաղադրիչը և նոր բառ ստացի՛ր:

Ջերմաչափ — մատնաչափ

ձնծաղիկ — արևածաղիկ

սևահող —

մարդաշատ — բերքաշատ

ակնաբույժ — ատամնաբույժ

դասախոս — մենախոս

երևանաբնակ —  ապարանաբնակ

գետափ — լճափ

բանաձև — մարձաձև

հեռագիր — սեփագիր

Դասարանական Աշխատանք

Ինքնաթիռը բարձրանում է 10.000 կմ բարձրություն: Եվ օգտագործելով  100 նյուտոն ուժ: Ո՞րն է մարմնի կողմից կատարված մեխանիկական շարժումը:

Լուծում

1. 10.000 x 100 = 1000000

Պատ.՝ Մարմնի կատարված մեխանիկական շարժումը հավասար է 1000000 Ջ — ի:

խնդիր 2

Եթե բանվորը շարժում է քարերով լի այլակը 300

Մարդ չի կարող չմտածելԱմեն մարդ ինչ որ բանի մասին մտածում է ամեն օր, մտածում են կենդանիների մասին, անցյալի մասին: Իսկ ես այս վերջերս սկսել եմ մտածել ապագայի մասին: Թե ապագայում ին՞չ է լինելու և ինչպես է լինելու: Վերջերս ես չեմ ցանկանում մեծանալ և վերցնել իմ վրա բոլոր պարտականոթյունները: Ես վախենում եմ, որ ինձ մոտ ոչ մի բան չստացվի: Ինձ իմ ընկերուհիները հարցնում էին թե ապագայում ինչ եմ անելու և տեսնվելու եմ: Ես չկարողացա պատասխանել, որովհետև անհայտե թե ինչ է լինելու ապագայում: Եվ հնարավոր է, որ ես էլ չտեսնվեմ իմ ընկերուհիների իմ ծնողների հետ: Ահա՝ այս միտքն էր, որ վերջերս մտածում էի նրա շուրջը:

Դասարանում
1. Տեքստում կետերի փոխարեն տեղադրի՛ր տրված հականիշները:

Հեռավոր-մերձավոր, ներկա-անցյալ, պատճառ-հետևանք, հանելուկ-լուծում, գրոհել-նահանջել, խաղաղ-անապահով:

Վերջին միլիոնավոր տարիների ընթացքում սառցադաշտերը մի քանի անգամ իջել ենՍկանդինավյան լեռներից, գրոհել մինչև Միջերկրական ծով ու հետո կրկին նահանջել:

Սառցադաշտային ժամանակաշրջանը մեր մոլորակի անցյալ է: Եվ  ներկայում այդ շրջանինվերաբերող շատ բան դեռ  հանելուկ է: Դեռ լուծում չունի այն հարցը, թե ինչի հետևանքով են առաջացել այդպիսիցրտերը: Չգիտենք նաև մեր մոլորակի դեմքին հայտնված բազմաթիվ «վերքերի» ստույգ պատճառները: Իսկ ի՞նչ է բերելու  մերձավոր ապագան: Մարդկությունը խաղաղ կարո՞ղ է հուսալ, որ Երկրի վրա կյանք է սկսվելու, թե՞ մեր մոլորակին տիեզերական անապահով: ապագա է սպասվում:

2. Սխալկամ ոչ տեղին գործածված բառերը գտի՛ր և փոխարինի՛ր հարմար

հոմանիշներով:

Նրան աշխատանքից ազատեցին, որովհետև անպատասխանատու էր ու ցրված:

Մատիտներիդ մեջ կապույտի բոլոր երանգները կա՞ն:

Ծանոթիս այդպես էլ չգտա խիտ բազմության մեջ:

Ընկերները երկու օր առաջ էին կռվել ու հաշտվելու փորձեր էին անում:

Լավ խոստումներ տվեց ու գնաց:

Տնային աշխատանք

1. Անտառ նկարագրի՛ր գործածելով ինչքան հնարավոր է շատ հոմանիշներ:
2. Գրի՛ր,թե ընդգծված արմատների մեջ ինչ փոփոխություն է կատարվել (փոփոխությունըտեսանելի դարձնելու համար բառը վանկատի՛ր):

Օրինակ՝

կես — կիսատ (կի-սատ)  ե-ն դարձել է ի:

Թիվ-թվանշան(թըվա-նը-շան) ի-ն դարձնել է ը:

Անասուն — անասնապահ (ու-ն դուրս է ընկել, սղվել է:

Տեր — տիրանալ (տի — րա — նալ)  ե — ն դարձել է ի

էջ — իջնել (իջ — նել) է — ն դարձել է ի

ինձ— ընձուղտ (ընձ — ուղտ) ի — ն դարձել է ը

գիծ — գծել (գը — ծել) ի — ն դարձել է ը 

աղավնի — աղավնյակ (ա — ղա — վնյակ) ի — ն դարձել է յա

կաղնի — կաղնուտ (կաղ — նուտ) ի — ն սղվել է

հուր — հրեղեղեն (հը — րե — ղեն) ու — ն դարձել է ը 

հիսուն — հիսնամյա (հիս — նա — մյա) ու — ն սղվել է

առու — առվակ (առ — վակ) ու — ն սղվել է

աստղ — աստղային (աս — տըղա — յին) ը — ն սղվել է:

3.Ի՞նչ տարբերություն ես տեսնում հետևյալ երկու արտահայտությունների միջև:
Ա. մի փոքր, սառը առվակ               

Բ. մի փոքր սառը առվակ 

Ա. մի մեծ , սպիտակ արջ
Բ. մի մեծ սպիտակ արջ

Ա. մի միջնեկ, ոսկեծամ երեխա

Բ. մի միջնեկ ոսկեծամ երեխա

Դասարանում 

1. Ընդգծված մասը տեքստից հանի՛ր և ըստ նոր տեքստի փոփոխություններ արա՛:

Շատ սառը կամ շատ տաք օդում  երբեմն տեսիլքներ են երևում: Անցյալ դարում շվեդ բևեռախույզների հետ մի զվարճալի դեպք է կատարվել Չուկոտկայում: Նրանք արջ են տեսել: Մարդիկ նետվել են դեպի հրացանները, ու երբ մեկը ցանկացել է քաշել ձգանը, արջը պարգել է վիթխարի թևերն ու թռել: Թռիչքի ժամանակ նա արագորեն փոքրացել է:

Մի անգամ նրա օդանավը հարկադրված վայրէջը է կատարել մի անմարդաբնակ կղզում: Օդաչուն հեռվում մեծ, սև, վերևից ձյունով ծածկված մի առարկա է տեսել: Ու շատ է ուրախացել: Չէ՞ որ Արկտիկայում մարդու ձեռքով կառուցված ամեն մի միայնակ կառույցի մոտ անպայման մի շիշ էր լինում՝ մեջը երկտող: Օդաչուն ու ընկերները քայլել են դեպի տունը: Պարզվել է, որ դա ընդամենը փոքր քար է:

2. Բացատրի՛ր ասացվածքը:
Կարմիր կովն իր կաշին չի փոխի:

Ինչ բնավորություն մարդ ունենա երբեք չես կարող փոխել:

3.Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր հոմանիշ բառերով:

Փարիզից Վարշավա թռչելիս լեհ կինոդերասան Ցիբուլսկու աչքով ընկավ, որ կողքի
ուղևորը սիրտը դող ընկած նստած է: Նա փորձեց հարևանին սիրտ տալ:

— Մեր օրերում ինքնաթիռով թռչելը դատարկ բան է,- ասաց,- նույնիսկ ավտոմեքենան
ավելի վտանգավոր է: Էս քանի օրը բարեկամներիցս մեկի մեքենայի գլխին ինքնաթիռ ընկավ:

Փարիզից Վարշավա թռչելիս լեհ կինոդերասան Ցիբուլսկու տեսավ, որ կողքի
ուղևորը վախեցավ նստած է: Նա փորձեց հարևանին մխիթարել:

— Մեր օրերում ինքնաթիռով թռչելը հեշտ բան  է,- ասաց,- նույնիսկ ավտոմեքենան
ավելի վտանգավոր է:  Վերջերս  բարեկամներիցս  մեկի  մեքենայի  գլխին  ինքնաթիռ  ընկավ:

Տնային աշխատանք

Կարդա՛ ստեղծագործությունը: 

Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը, մեկնաբանիր: 

Ինչպիսի ստեղծագործությունն էր՝ առակ, պատմվածք, հեքիաթ: Պատասխանդ հիմնավորիր: 

Իմ կարծիքով սա առակ է, որովհետև մեզ ինչ — որ բան է սովորացնում:

1.Տրված դարձվածքներն արտահայտի՛ր մեկական բառերով:

Պատի ծեփ դառնալ —  վախենալ

Պայման կապել — պայմանավորվել

Քիթը կախել — տխրել

Բերանը բաց մնալ — զարմանալ

Իրեն պատեպատ տալ — տանջվել

2.Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր՝ միդեպքում դրանք գործածելով ուղիղ իմաստով, մյուս դեպքում՝ որպես դարձվածք:

Մատը մտցնել բզեզի բույնը —

Լեզու առնել —

Մատը կծել —

Ոսկոր ու կաշի դառնալ —

Գլուխը յուղել —

Մատից փուշ հանել —

Գլխին քար գցել — :