День: 27 ноября 2018

634

x — 100%   12 — 15 %

x = 100 x 12 : 15 = 80

• Գրադարանում կա  25000 գիրք ,որի  30%- գեղարվեստական է, իսկ մնացած մասի 3/5  մասը` դասագրքեր: Որքա՞ն դասագիրք կա գրադարանում :
• Ապրանքի գինը նախ իջեցվել է 30%-ով, ապա՝ ևս 20 %-ով։ Որքա՞ն է դարձել ապրանքի գինը, եթե սկզբնական գինը եղել է 5000 դրամ։
• Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։
• Գնացքի մի վագոնում 36 ուղևոր կա, իսկ մյուսում՝ դրա 4/9 ­ը։ Ընդամենը քանի՞ ուղևոր կա այդ երկու վագոններում։
• 1000-ը մեծացրու իր 20%-ով

          3000-ը փոքրացրու իր 15%-ով

Դասարանում 
Քննարկում՝ Փոքրիկ սիրտս ո՞ւմ նվիրեմ: 

Կարդա՛ Իսահակյանի ,,Վարազն ու աղվեսը,, առակը:

Վարազը ժեռուտ քարերի վրա

Անխոնջ եռանդով

Սրում էր մեկ-մեկ ժանիքներն իրա:

Հեգնող ժպիտով

Աղվեսը նրան հարց արավ, ասաց.

-Ո՜վ, կտրիճ եղբայր,

Ո՛չ կռվի լուր կա և ո՛չ էլ կասկած:

Ի՞նչ ես վայրաբար

Ծով-քրտինք մտել ու քեզ չարչարում:

Իսկ վարազն այսպես պատասխան տվավ.

-Ամբողջ աշխարհում

Խորամանկ, խելոք

Հանել ես համբավ,

Բայց խելքդ իրոք,

Հավանոցից հեռու չի անցնում , բնավ:

Զինվորը պիտի

Խաղաղության մեջ և ոչ թե մարտի

Զենքները սրե և պատրաստ ու կազմ՝

Աչալուրջ լինի:

Գիտցի՛ր, որ ժանգն է ծնել պատերազմ

Սրբած թրի դեմ դուրս գալ ճակատի

Թշնամին նվազ ախորժակ ունի:

• Բացատրի՛րբառերը՝

նվազ — Քիչ, սակավ, փոքր քանակությամբ:

աչալուրջ — Զգոն, ուշադիր:

համբավ — Հռչակ, բարի անուն:

կտրիճ — Քաջ, արի, խիզախ, քաջասիրտ:

• Մգեցվածարտահայտությունները փոխարինի՛ր համարժեք բառերով:

Հարց արավ — հարցրեց

Պատասխան տվավ — պատասխանեց

Դուրս գալ ճակատի — դուրս գալ կռվի

• Բացատրի՛ր առակի ասելիքը:

Այս առակի ասելիքը այն է, որ պետք չէ վախկոտ լինել:

• Ավելորդբառերը գտի՛ր և նախադասություններից հանի՛ր:

Էլի դարձյալ այդ մասի՞ն ես խոսում:

Դարձյալ այդ մասի՞ն ես խոսում:

Ամբողջ ճանապարհը ոտքով քայլեցի:

Ամբողջ ճանապարհը  քայլեցի:

Դու արդեն հե՞տ ես վերադարձել:

Արդեն հե՞տ ես վերադառձել:

Կարմիր գույնի շատ ծաղիկներ հավաքեցինք:

Կարմիր շատ  ծաղիկներ հավաքեցինք:

Կրկին անգամ ասում եմ քեզ:

Կրկին ասում եմ քեզ:

Նախ առաջին հերթին այս գործը պիտի լինի:

Առաջին հերթին այս գործը պիտի լինի:

Քեզ մի հատ մարդ էր հարցնում:

Քեզ մի մարդ էր հարցնում:

Կարելի՞ է մի հատ զանգել:

Կարելի՞ է զանգել:

Ուրիշ այլ մարդիկ ավելի լավ կհասկանային:

Ուրիշ մարդ ավելի լավ կհասկանային:

Տնային աշխատանք

1. Երկուտեքստ ստացի՛ր կետերի փոխարեն մի դեպքում գրելով տրված հոմանիշներիցառաջինը, մյուս դեպքում՝ երկրորդը: Ստացված տեքստերը համեմատիր. ո՞րն է ավելիմոտ բանավոր խոսքին:

Գերմանական մի քաղաքում տնային տնտեսուհիների մրցույթ է անցկացվել: Ծրագրի մեջ մտնում էր նաև գրտնակներ նետելը: Ամենից դիպուկ նետող  կնոջ ամուսնուն գերմանացի բոլոր այրերը կարեկցեցին:

Գերմանական մի քաղաքում տնային տնտեսուհիների մրցում է արվել: Ծրագրի մեջ մտնում էր նաև գրտնակներ շպրտելը: Ամենից ճիշտ գցող կնոջ մարդուն գերմանացի բոլոր տղամարդիկ խղճացին:

Իմ կարծիքով երկրորդ տեքստը, որովհետև մենք ավելի շատ ենք օգտագործում երկրորդ տեքստի բառերը քան առաջին տեքստի:

2.  Գրի՛րտրված բառերի նույնարմատ հականիշները:

Օրինակ՝

կարևոր — անկարևոր,

ընդմիջումներով — անընդմեջ:

Գեղեցիկ -տգեղ

հաճելի — տհաճ

մարդկային — անմարդկային

գիտուն — տգետ

դուրեկան — անդուր

ուշադիր — անուշադիր

արժանի — անարժան

թևավոր — անթև

ախորժելի — անախորժ

գունեղ — անգույն

բնական — անբնական

խելոք — անխելք

կարևոր — անկարևոր

լուրջ — անլուրջ

անամպ — ամպամած

տեղյակ — անտեղյակ

լուսավոր — անլույս

գերակշռել — թերակշռել

խոսուն — մունջ

3. Տեքստի բայերն այնպես փոխի՛ր, որ պատասխանեն ի՞նչ արեց (արեցին) հարցին (անցյալկատարյալ): Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Մի անգամ շվեդացի մի ճանապարհորդ՝ Սվեն Բրիստմանը, ակամայից լողի ռեկորդ սահմանեց: Ճանապարհորդելիս նա Կարմիր ծովում շոգենավից վայր է ընկավ: Անձնակազմըուղևորներից մեկի բացակայության մասին իմացավ վերջինիս անհետանալուց վեց ժամ հետո: Նավապետը հրամայեց է կանգնեցնել շոգենավը: Բոլորը զարմացան , երբ մի քանի ժամ հետոնկատել են հանգիստ ու անվրդով տեսքով դեպի նավը լողացող շվեդացուն:

Մի անգամ շվեդացի մի ճանապարհորդ՝ Սվեն Բրիստմանը, ակամայից լողի ռեկորդ էսսահմանել: Ճանապարհորդելիս նա Կարմիր ծովում շոգենավից վայր է ընկել: Անձնակազմըուղևորներից մեկի բացակայության մասին իմացել է վերջինիս անհետանալուց վեց ժամ հետո: Նավապետը հրամայել է կանգնեցնել շոգենավը: Բոլորը զարմացել են, երբ մի քանի ժամ հետոնկատել են հանգիստ ու անվրդով տեսքով դեպի նավը լողացող շվեդացուն:

4. Նախադասություններըլրացրո՛ւ:

Եթե մարդիկ ծովում ապրեն, նրանց կանվանեն ջրահարսեր:

Եթե երկրի վրա քամիներ չփչեն, փոթորիկ չէր լինի քաղաքում:

Եթե տները գնդի ձև ունենային, բոլոր մարդիկ տներում չէին ապրի:

Եթե բոլոր մարդիկ իրար ճանաչեին, մարդկանց գլուխնելը կպայթեին:

Դասրանական Աշխատանք

Խնդիր 1006

Լուծում

500 — 100%                500 — 450 = 50

50 — x %                      x 50 x 100/500 = 10 %

Խնդիր 168

500 x 30 : 100 = 150

500 + 150 = 650 (I)

1100 x 15 : 100 = 165

1100 + 165 = 1265 (II)

1265 — 650 = 615

Պատ.՝ I — ում —  615 բանվոր:

Խնդիր Հ.

I — 60կմ/ժ (20 %) — ով մեծ

II — 40կմ/ժ (15 %) — ոմ փոքր

I  — 60 x 20 : 100 = 12

60 + 12 = 72 կմ / ժ

II — 40 x 15 : 100 = 12/2 = 6

40 — 6 = 34 կմ/ժ

Վարժ 633

ա) 3 % — ը հավ. է 60 — ի

x — 100 %      60 — 3 %

x = 60 x 100 : 3 = 2000

բ) 17 % — ը հավ. է 340 — ի

x — 100%

340 — 17%/   x = 100 x 340 : 17 = 2000

գ) 20 % — ը հավ. է 53 — ի

100 — x

դ) 2 % — ը հավ. է 37 — ի

634

 

 

 

Խնդիր 272

Լուծում

80 x 45/100 = 8 x 45 : 10 = 36

Պատ. ՝ Բաքում կա 36 լ

Խնդիր 273

Լուծում

11000 x 15/100 = 110 x 15 = 1650

Պատ. ՝ Պետք է վաճառել 1650 դրամով

Խնդիր 274

Լուծում

1) 40 h — 10 %

x = 100     10 x = 40 x 100

x = 40 x 100/10 = 400 h

2) 650 — 400 = 250

3) 250 — 100

x — 25       100 x = 250 x 25

x = 250 x 25/ 100 = 62, 5

Պատ.՝ 62, 5 h:

վարժ․279

Մի քաղաքից մյուսը հասնելու համար մեքենան ծախսել է 30 լ բենզին, իսկ մոտոցիկլետը՝ 2.21  լ։ Քանի՞ տոկոսով է մոտոցիկլետի ծախսած բենզինը պակաս մեքենայի ծախսածից։

Լուծում

1. x = 2/21 x 100 / 30 = 21/2 x 100 / 30 = 35 %

2. 100% — 35% = 65%

Պատ․՝ 65% — ով ավել

Մեքենան առաջին ժամում անցել է ճանապարհի  1/3 — ը, երկրորդ ժամում՝ 2/7 — ը։ Ճանապարհի ո՞ր մասն է նրան մնում անցնելու։

վարժ․278

ա) 3 x ( 24 — 9  4/25 ) + ( 1/2 — 3  417/1000 : 17)

1. 24 — 475/25 = 125/25 = 5

2. 201/1000 x 1/17 = 201/1000

3. 1/2 — 201/1000 = 299/1000

4. 3 x 5 = 15

5. 299/1000 x 4 = 299/250

6. 15 + 1   49/250 = 16   49/250

բ) ( 62  1/2 ) x ( 8  37/100 ) + 2 x ( 18 — 6   27/100 )

1. 62   1/2 : 2   1/2 = 125/2 x 2/5 = 25

2. 8   37/100 + 2   4/25 = 10   53/100

3. 18 —  6   27/100 = 11   100/100 — 27/100 = 11   73/100

4. 25 x 53/100 = 53/4

5. 2 x 11   73/100 = 1173/100 = 1173/50

6. 53/4 + 1173/50 = 3671/100