Քիմիական ռեակցիաների հատկանիշներն են` գույնի, հոտի, համի փոփոխություն, էներգիայի անջատում կամ կլանում, նստվածքի առաջացում, և գազի առաջացուցում:
Ցանակացած փոփոխություն բնությանմեջ կոչվում է երևույթ: Երևույթները լինում ենֆիզիկական և քիմիական: Ֆիզիկական երևույթների ժամանակ նոր նյութեր չեն առաջանում, այլ փոխվում են նյութի ագրեգատային վիճակը, ձևը և չափսերը:
1 Սահմանե՛ք ֆիզիկական երևույթ հասկացությունը: Առաջարկե՛ք առնվազն երկու օրինակ:
2. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են ֆիզիկական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք). ա) սառույցի հալվելըգ) ջրի գոլորշիանալը բ) պղնձի սևանալը տաքացնելիս դ) բաժակի կոտրվելը
Այս բոլոր երևույթները ֆիզիկական են, քանի որ նոր նյութ չի ստեղծվում այլ փողվում է նրանց ագրեգատային տեսքը։ 3. Սահմանե՛ք քիմիական երևույթ հասկացությունը: Առաջարկե՛ք առնվազն երկու օրինակ:
Քիմիական երևույթ են անվանում այն երևույթները, որոնցից մենք ստանում ենք նոր նյութ խառնելով 1 կամ ավելի նյութերի հետ։
Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են քիմիական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք).
ա) ջրի եռալը
բ) արծաթե զարդի սևանալը
գ) երկաթի ժանգոտվելը
դ) կաթի թթվելը
5․ Թվարկե՛ք քիմիական ռեակցիաների հատկանիշները: Բերե՛ք օրինակներ:
Քիմիական երևությների հատկանիշներն են․
գույնը, հոտը, համը, փոփոխություն, նստվածքների առաջացում և գազի անջատում։
6․ Ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ քիմիական ռեակցիաների ընթանալու համար: Թվարկե՛ք ձեզ հայտնի օրինակները:
Նյութ կարող է փոխել իր հատկությունները ջերմաստիճանի փոփոխությունը, խոնավությունը և այլն։
Տնային առաջադրանքներ
1․ Թարմ պատրաստված մուգ թեյի բաժակի մեջ լիմոնի կտոր դրե՛ք և խառնե՛ք: Ի՞նչ է նկատվում: Երևույթը քիմիակա՞ն է, թե՞ ֆիզիկական:
Ֆիզիկական երևույթ է։
2․ Բաժակի մեջ կիսով չափ ջո՛ւր լցրեք, ջրում լուծե՛ք կես թեյի գդալ խմելու սոդա և ավելացրե՛ք լիմոն: Ի՞նչ է նկատվում: Երևույթը քիմիակա՞ն է, թե՞ ֆիզիկական:
Կարդա Մ. Գալշոյանի ,, Ձայն ամենայն հայոց,, պատմվածքը: Դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:
Ինչո՞ւ էր Կոմիտասը ցանկանում Հայաստանի տարբեր գավառներից երգող մանուկներ ունենալ իր երգչախմբում:
Կոմիտասը ուզում էր հայերեն երգը տարածել երգչախմբի օգուտով:
Ի՞նչ գիտես Կոմիտասի մանկական երգչախմբի մասին:
Կոստանդնուպոլսում ստեղծում է «Գուսան» երգչախումբը 300 անդամներով։ Այնուհետև նա բազմաթիվ դասախոսություններ և համերգներ է ունենում ամբողջ Եվրոպայում, Թուրքիայում և Եգիպտոսում՝ ներկայացնելով մինչև այդ շատ քիչ ճանաչված հայկական երաժշտությունը։ Երգչախմբի մի քանի մասնակիցներ՝ Բարսեղ Կանաչյանը, Միհրան Թումաճանը, Վարդան Սարգսյանը, Վաղարշակ Սրվանձտյանը, Հայկ Սեմերճյանը, երաժշտության տեսության դասեր են առել Կոմիտասից և հայտնի են որպես «Կոմիտասյան հինգ սաներ»։ Երգչախմբի առաջին համերգը տեղի ունեցավ 1910 թվականի նոյեմբերին «Պըտի Շան»-ի ձմեռային թատրոնում։
Կոմիտասի մասին բոլոր պատմվածքների ընթերցումից հետո փորձիր բնութագրել Կոմիտաս-մարդուն, Կոմիտաս-երաժշտին
2. . Տրվածարմատներովբաղադրյալ (բարդևածանցավոր) բառերկազմի՛ր` դրանք դնելովնորբառերիսկզբում, վերջում: Ձեռք — անձեռք, ձեռնափայտ
հյուր — հյուրընկալ, անհյուրընկալ
հույս — անհույս, հուսալի
վերջ — անվերջ, վերջաբան
գիտ — տգետ, գիտնական
3. Դուրսուներս, մեծուփոքր, մարդուկին բառերով և դուրս ու ներս, մեծ ու փոքր,մարդ ու կին բառակապակցություններով կազմի՛ր նախադասություններ:
Օրինակ`ւ
Տունուդուռը հավաքած ու մաքուր էր, բայց ինքը ոչ մի տեղ չէր երևում:
Տունն ու դուռը կանաչ էին ներկված, ու մուտքը գտնելը դժվար էր:
Այնքան հիվանդ էր, որ վաղուց դուիս ու ներս չէր արել։
1.Ответьте на вопросы Кто из вас бывал в цирке и что там видели? Что умеют делать на арене цирка разные артисты – люди и животные?
2.Прочитайте текст
На арене цирка
Цирк – это тоже театр, но артисты в нём не только люди, но и животные. Люди играют свои роли, животные – свои. Чтобы животные стали актёрами, их надо учить. Обучают животных дрессировщики. Они дрессируют животных, то есть учат их исполнять номера. На арене цирка выступают медведи и собаки, кошки и львы, обезьяны и голуби, лошади, слоны и тигры. Медведи катаются на велосипедах, на машинах, танцуют, ходят на задних лапах. Собачки бегают и прыгают, кошки катаются на спинах собак, львы прыгают через огненный обруч .В цирке выступают и фокусники. Зрители никак не могут понять, как эти артисты делают свои фокусы. Весь мир видел фокусы знаменитых армянских фокусников Арутюна и Амаяка Акопянов. В антракте на арену цирка выбегают клоуны. Обычно клоунов бывает двое. Один из них – весёлый, другой – грустный. На них смешные широкие штаны с большими карманами, огромные ботинки. У них большой красный нос, на голове часто бывает парик. Клоуны спорят друг с другом, толкают друг друга, падают, шутят и смешат зрителей. Самым известным армянским клоуном был Леонид Енгибаров. Армянский цирк знают во многих странах мира.
3. Что вы можете добавить про армянский цирк? Напишите.
Армянский национальный цирковой коллектив был создан в 1956 году народным артистом Вагаршаком Арзуманяном.
Сос Петросян представил историю организации армянского циркового кол¬лектива: «В 1956 году в Москве должна была пройти армянская декада. Было решено, что необходимо обязательно представить и армянское цирковое искусство. За полгода до намеченного мероприятия В. Арзуманяну было поручено организовать национальный коллектив. Цирк был всесоюзной организацией, армянские артисты выступали в цирках разных стран. Вагаршак Арзуманян собрал всех и организовал национальный цирковой коллектив».
А в 1963 году, когда в составе коллектива уже выступали Леонид Енгибарян, Степан Исаакян, он удостоился звания «заслуженного коллектива».
По словам С.Петросяна, книга уже готова, в настоящее время выбираются фотографии. Книга, по всей вероятности, будет издана в мае-июне.
«По вопросу финансированаия обращался в различные государственные и частные структуры. Пока ответа нет. Если содействия не будет оказано, книгу издам на свои средства. Я обязан сделать это», – сказал он.
4. Переведите отрывок текста на армянский.
Каштанка
Молодая рыжая собака бегала взад и вперёд по улице. Иногда она останавливалась, поднимала то одну, то другую лапу и думала, как это она потерялась. Каштанка помнила, что по дороге она прыгала, забегала во дворы и бегала за собаками. Хозяин сердито кричал на неё, говорил, что она плохо себя ведёт.
Стало темно. Шёл крупный, пушистый снег. Никто не обращал на Каштанку внимания. Она села у какого-то подъезда и стала плакать. Ей было холодно и очень хотелось есть.
Կաշտանկան
Մի երիտասարդ ժանգագույն մազերով շուն վազեց և ցած իջավ փողոց: Երբեմն նա կանգ էր առնում, բարձրացնում էր այս կամ այն թաթը և մտածում, թե ինչպես է կորել: Կաշտանկան հասկացավ, որ ճանհապարհին թռվռում էր, վազեց բակեր և վազեց շների հետևից: Տերը զայրացած բղավեց նրա վրա ՝ ասելով, որ իրեն վատ է պահում:Մթնեց:Գալիս էր ուժեղ, փափուկ ձյուն : Ոչ ոք ուշադրություն չդարձրեց Կաշտանկային: Նա նստեց ինչվ-որ պատշգամում և սկսեց լաց լինել: Նարն ցուրտ էր և շատ էր ուզում ուտել:
Грамматический материал
Приставка при– пишется, если слово имеет значение приближения, присоединения, нахождения вблизи, неполного действия. Прибежать, приклеить, приморский, прилечь. Приставка пре– пишется в значении “очень” и близка по смыслу приставке пере-. Прехорошенький, преступить закон.
Однажды, охотясь в густом лесу, король Генрих напал на след пр…красной горной козы и, пр…следуя ее, отстал от своей охотничьей свиты на большое ра…стояние.
Раздраженные запахом зверя, его собаки так увлеклись п…гоней, что …скоре не стало слышно даже их лая. Между тем нез…метно …гущался вечер, и н…ступила ночь. Тут король понял, что заблудился. И…дали д…носились призывные звуки охотничьих рогов, но чем ближе, как казалось королю, он шел к ним, тем слабее звучали рога. С досадой в…помнил Генрих о том, как …бивчивы и капризны громкие звуки в горных лесах и какой предательский пересмешник – горное эхо. Но было уже поздно. Пр…дстояло переночевать в лесу.
6.Вставьте пропущенные буквы, распределяя слова по столбикам (пре-, при-) Пр_дорожный, пр_открыть, пр_одолеть пр_пятствие, пр_сесть на скамью, пр_глушить, пр_морский, пр_сытиться, пр_небрегать, пр_вращение, пр_следование, пр_знаться, пр_зирать труса, пр_брежный, пр_ображение, пр_ступить к делу, пр_остановить, пр_восходный, пр_образование, пр_града, пр_ручить, , пр_строить, , знаки пр_пинания, пр_забавный котенок.
Տնային աշխատանք
Կարդա՛ Մուշեղ Գալշոյանի ,,Աղբրանց արուն մեջ քարերուն,, պատմվածքը:
Ինչպիսին պետք է լինի տխրությունը՝ ըստ իռլանդուհու, ըստ Կոմիտասի, ըստ քեզ:
Մի անգամ մի հարուստ մարդ աղքատ մարդուն տվեց աղբով լի զամբյուղ: Խեղճ մարդը ժպտաց նրան և հեռացավ զամբյուղով: Նա թափահարեց աղբը դրանից, մաքրեց այն, այնուհետև լցրեց այն գեղեցիկ ծաղիկներով: Նա վերադարձավ մեծահարուստի մոտ և զամբյուղը վերադարձրեց նրան:
Մեծահարուստը զարմացավ և հարցրեց. «Ինչո՞ւ եք ինձ տալիս այս գեղեցիկ զամբյուղով լի զամբյուղը, եթե ես ձեզ աղբ տվեի»:
Եվ աղքատ մարդը պատասխանեց. «Ամեն մեկը իր սրտում ունի իր ունեցածը»:
Remembering heroes/read the text on page 30 and be ready to discuss/English in Mind
Hometask:ex. 9/c,d/page 31,ex.10,page 31
c. Read the text again and:
1 give four examples of different kinds of ‘heroes’ Politicians, solder, film stars, sports stars
2 give an examples of a statue to remember a hero. Simon bolivar
3 say when Martin Luther King Day is. Every January
4 give two examples of places named after famous people. Liverpool, in England and Rio de Janeiro, in Brazil.
5 say what the Walk of Fame is.
d. Work in pairs or groups. Answer the questions.
1 Which of the people in the text did you already know about?
2 What other ways can you think of to remember heroes?
3 How are heroes remembered in your country?
10. Use a word from the box to complete each sentence. forget unforgettable memories memory remember memorial forgetful
1 I have lots of great memories of our holiday last year.
2 It was a fantastic day — I’ll always memorial it.
3 My brother has an amazing memory for names and faces
4 When you finish using the computer, don’t forget to switch it off.
5 There’s new statue in our town — it’s a remember to a famous writer from our country.
6 My friend Allie didn’t remember my birthday, or his sister birthday! He’s so forget.
7 We went to Paris last weekend. We had a great time — it was an unforgettable holiday
Lesson 2
The ping pong friendship that changed the world/to read the text and answer the questions/ex.1/d,page 32-33
d. Answer the questions
1. Why didn’t the American and Chinese players talk to each other?
The American and Chinese players don’t talk to each other, because they had a Cold War.
2. Why did Cowan get on the Chinese team bus?
Cowan get on the Chinese team bus, because he was late for his bus.
3. Why didn’t Cowan give Zedong a present immediately?
Cowan give not Zedong a present immediately, because he didn’t have anything with him.
4. Why were there reporters at the hotel when the bus arrived?
There reporters at the hotel when the bus arrived, because it was big news to see on American and a Chinese player together.