Lesson 1
A king’s painting/to read the text and translate the unknown words
Lesson 2
A king’s painting/to retell the story
December 7-11
День: 7 декабря 2020
Դաս 11
§17.Մեխանիկական էներգիայի փոխակերպումները:
Մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենքը:
1.Որ մեծությունն է կոչվում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիա:
Մարմնի կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարը կոչվում է լրիվ մեխանիկակակ էներգիա:
- Ինչպես է փոխվում ազատ անկում կատարող մարմնի՝
- ա. կինետիկ էներգիան – նրա վրա պայմանավորված է էներգիա:
- բ. պոտենցիալ էներգիան – երբ նրա վրա օժտված է:
- գ. լրիվ էներգիան – պոտենցիալ և կիենտիկ էներգիանների գումարմանը:
- Ձևակերպել լրիվ մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենքը:
Դիմադրության և շփման ուժերի բացակայությաn պայմաններում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիան շարժման ընթացքում մնում է հաստատուն՝ պահպանում է:
- Ինչ պայմանների դեպքում է պահպանվում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիան:
Երբ պոտենցիալ և կինետիկ էներգիանները միասին են:
- Ինչպես է փոխվում համակարգիլրիվ մեխանիկական էներգիան, երբ այնտեղ գործում են շփման ուժերը:
- Ինչու հնարավոր չէ ստեղծել հավերժական շարժիչ:
Հնարավոր չէ ստեղծել, որովհետև այդ սարքերն չեն կարողանա աշխատել: Էներգիայի պահպանման օրենքը բացառում է նման սարքերի աշխատանքը: Իսկ եթե նման սարքն աշխատում է, ապա անպայման ինչ -որ տեղ էներգիայի աղբյուր է թաքնված:
Լուծել հետևյալ խնդիրները.
Խնդիր 1
Eկ=7000×32/2=31500
Խնդիր 2
0,02*810000/2=8100Գ
Ինչ արագությամբ պետք է շարժվի 7,2տ զանգվածով մեքենան, որպեսզի նրա կինետիկ էներգիան հավասար լինի 8,1կՋ—ի:
- m-7,2
- Eկ=8,1կԳ
- v=?
Լուծում. Կինետիկ էներգիայի Eկ=mv2/2 բանձևից ստանում ենք՝
v=√2Eկ/m=√2*8100Ջ/7200կգ=1,5մ/վ
Որքն է 50կգ զանգվածով մարմնի կինետիկ էներգիան, եթե նրա իմպուլսը 500կգ մ/վ է:
- m=50կգ
- p=500կգմ/վ
- Eկ=?
Լուծում. Իմպուլսի p=mv բանաձևից v=p/m արտահայտությունը տեղադրելով կինետիկ էներգիայի Eկ=mv2/2 արտահայտության մեջ, կստանանք՝
Eկ=p2/2m=(500կգմ/վ)2/2×50կգ=2500Ջ
Որքան է նվազում 10կգ զանգվածով մարմնի պոտենցիալ էներգիան, երբ 100մ բարձրությունից այն իջնում է մինչև 80մ բարձրության:
- m=10կգ
- h1=100մ
- h2=80մ
- Eպ1-Eպ2=?
Լուծում. Մարմնի պոտենցիալ էներգիան h1 բարձրությունում Eպ1=mgh1, իսկ h2 բարձրությունում՝ Eպ2=mgh2: Պոտենցիալ էներգիան նվազում է Eպ1-Eպ2=mg(h1=h2)-ով: Տեղադրելոբ թվային արժեքները, կստանաք՝
Eպ1-Eպ2=1960Ջ
Առաջին մարմնի բարձրությունը գետնից 5 անգամ մեծ է երկրորդ մարմնի բարձրությունից, իսկ զանգվաշը 2 անգամ փոքր: Քանի անգամ է առաջին մարմնի պոտենցիալ էներգիան մեծ երկրորդ մարմնի պոտենցիալ էներգիայից:
- h1=5h2
- m=m2/2
- Eպ1/Eպ2=?
Լուծում. Առաջին մարմնի պոտենցիալ էներգիան՝ Eպ1=m1gh1, իսկ երկրորդը՝ Eպ2=m2gh2: Հաշվի առնելով, որ h1=5h2 և m1=m2/2, կստանանք՝
Eպ1/Eպ2=m1gh1=m2gh2=(m2/2)gx5h2/m2gh2=2,5
Գործնական քերականություն
86.Տրված արմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավոր) բառեր կազմի՛ր` դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:
Ուղի ֊ ուղևոր, անուղևվոր, ծառուղի
ուղիղ ֊ ուղղահայաց, անուղղելի, անուղիղ
աղտ ֊ աղտոտել, հակաաղտաբանական,
ախտ ֊ ախտաբան, թոքախտ,
ուղտ ֊ ուղտաբեր,
ուխտ ֊ ուխտագնաց
թիռ ֊ թռրիչք, հրթիռային, ինքնաթիռ
թրջ(ել) ֊ թրջոց, :
87.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բաղադրիչներից կազմված համապատասխան բաղադրյալ բառերով:
Մեր …. (հանուր, պետ, ություն) …. (թռչուն, աշխարհ)…(տար, տեսակ, ություն) պայմանավորված է նրանով, որ այստեղ գալիս են (Իրան, ական),… (մեջ, երկիր, ական) ծովի և …. (կովկաս, յան)…. թռչուններ: Դրանցից … (համ, ընդ, հանուր)… (ճանաչ, ում) ունեն մարդու… (հարևան, ություն) ապրողները և նրանք, որոնց … (կենս, կերպ) առնչվում է մարդու (տուն, տես, ական) գործունեության հետ:
Մեր հանրապետության թռչնաշխարհի տարատեսականությունը պայմանավորված է նրանով, որ այստեղ գալիս են Իրանական ,միջերկրական ծովի և կովկասյան թռչուններ: Դրանցից համընդհանուր ճանաչում ունեն մարդու հարևանյությամբ ապրողները և նրանք, որոնց կենսակերպը առնչվում է մարդու տնտեսական գործունեության հետ:
88.Կետերըփոխարինի՛ր փակագծումտրված բաղադրիչներիցկազմված համապատասխանբաղադրյալ բառերով:
Հողի … (ինքն, մաքուր, ել) … (հատուկ, ություն) ունի: Դա չի նշանակում, թե կարելի է նրան… (չափ, անց) շատ… (ծանր, բեռն, ել) (օրգան, ական) և (ան, օրգան, ական)… (թափ, ոն),… (բնակ, վայր) հավաքված (կենցաղ, ային) աղբով, որովհետև հոդի … (հնար, ավոր, ություն)… (նույն, պես)… (ան, սահման) չեն: Իսկ … (թափ, ոն)… (աղտ, ոտ, (վ)ած) հողը սպառնում է…. (հիվանդ, ություն) առաջացման պատճառ դառնալ:
… (գետ, տեխնիկա, ական)… (առաջ, ընթաց) հետ մարդիկ պիտի մտածեն արտաքին (մեջ, վայր) … (պահ, պան, ություն) … (արդյուն, ք) ունեցող միջոցներ ստեղծելու մասին:
Հողը իքնամաքրելու հատկություն ունի: Դա չի նշանակում, թե կարելի է նրան չափազանց շատ ծանրաբեռնել օրգանական և անօրգանական թափոն բնակավայրի հավաքված կենցաղային աղբով, որովհետև հոդի հնարավորություն նույնպես անսահման չեն: Իսկ թափոնի աղտոտված հողը սպառնում է հիվադությունների առաջացման պատճառ դառնալ:
Գետտեխնիկայի առաջանթացի հետ մարդիկ պիտի մտածեն արտաքին միջավայրի պահպանության արդյունք ունեցող միջոցներ ստեղծելու մասին:
89.Բառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր բարդբառերով:
Երկինքը քերելու չափ բարձր-երկնաքեր, բարի մտքով-բարեմիտ, վատ համբավ ունեցող-վատահամբավ, հեշտությամբ թեքվող-դյուրաթեք, խաժ աչքեր ունեցող-խաժակն, կյանքը սիրող-կենսասեր, հանրության կողմից ճանաչված-հանրաճանաչ, կյանքով ուրախացող-կենսուրախ:
90.Բառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր բաղադրյալ բառերով:
Մանր նկարներ անող-մանրանկարիչ, թռչուններ բուծելու տեղ-թռչնաբուծարան, գյուղի տնտեսությանը հատուկ-գյուղատնտեսական, միտք հղանալը-մտահաղացում, արդյունք ունեցող-արդյունավետ, աշխատանքը սիրելը-աշխատասիրություն, հավասար կշիռ ունենալը-հավասարակշռություն, բառերի մասին գիտություն-բառագիտություն:
91.Ընղգծված բառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր մեկականբառերով:
Մեր ժամանակի ամենակարևոր խնդիրներից մեկն այն է, որ երկրագնդի վրա զգալիորեն պակասել է մաքուր ջրի քանակը` նրա պաշարների անխնաբար օգտագործման և ջրաբարների ու ստորգետնյա ջրերի անընդհատ աղտով լցվելու հետևանքով:
Միաժամանակ ջրի անլուծելի խնդիր է առաջանում այն պատճառով, որ փոխվում Է ջրի մեջ հանքային աղերի և միկրոտարերի պարունակությունը: Սրտանոթայի համակարգը հիվանդանում առանց ջրում լուծված անհրաժեշտ աղերի: Ջրի փոփոխությունը բացասաբար է անդրադառնում նաև երկրի բուսաշխարհի ու կենդանիների վրա:
92.Ընդգծվածբառակապակցությունների իմաստներնարտահայտի՛ր մեկականբառերով:
Փոքրասիական Եփեսոս քաղաքում հարյուր քսան տարի շարունակ մի տաճար էին կառուցում` բուսականության և պտղաբերության աստվածուհի Արտեմիսի տաճարը: Լիդիական Կրեսոս թագավորը Արտեմիսի տաճարին սյուներ է նվիրաբերել: Աստվածների պատկերներով մարդու հասակ ունեցող բարձրաքանդակները զարդարում էին սյուները: Կրեսոսը Եփեսոսյան Արտեմիսին մի ուրիշ բարձրաժերք ունեցող նվեր էլ էր ընծաել` կովերի` ոսկեծուլ դրոշմապատկերներ:
Երբ աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը համարվող այդ տաճարի շինարարությունն վերջացավ, գարմանք ու հիացմունք առաջացրեց բոլոր նրանց մեջ, ում վիճակվեց տեսնել մարմարակերտ, նրբագեղ շինությունը: Մ. թ. ա. 356 թ. Եփեսոսի բնակիչ ոմն Հերոստրատոս, ցանկանալով իր անունն անմահացնել, կրակի մատնեց նշանավոր սրբավայրը: Նրա հանցագործությունը բոլորին զայրացրեց: Փոքրասիական բոլոր պետությունները միասին որոշեցին մոռանալ Հերոստրատի անունը: Պատմագրողները նույնիսկ տաճարի հրդեհի մասին գրելիս իրավունք չունեին հրդեհողի անունը նշելու: Բայց հին աշխարհի որոշ հեղինակներ, այնուամենայնիվ, պահեցին ոճրագործի անունը:
Խմբեր շերտեր համայնքներ
Հասարակություն կամ մարդկային հասարակություն, անհատների փոխադարձ, մշտական հարաբերությունների մեջ գտնվող մարդկանց խումբ է կամ միևնույն աշխարհագրական կամ վիրտուալ տարածության մեջ գտնվող մեծ սոցիալական խումբ է, որ կառավարվում է միևնույն քաղաքական իշխանությամբ և գերակշռող մշակութային սպասումներով։ Հասարակական գիտություններում, ավելի մեծ հասարակությունը հաճախ ենթարկվում է ենթախմբերի շերտավորման: Հասարակությունը իր անդամներին կարող է հնարավորություն ընձեռնել, որքանով որ հնարավոր է, օգուտներ քաղելու այն եղանակով, որոնք անհատական ձևով հնարավոր չէ: Եվ անհատական և սոցիալական օգուտները կարող են տարբերվել կամ շատ դեպքերում համընկնել: Հասարակությունը կարող է բաղկացած լինել համակարծիք անձանցից, ովքեր մեծ հասարակություններում ունեն իրենց դոմինանտ նորմերը և արժեքները: Այդ տերմինը, որը երբեմն անվանում են որպես ենթամշակույթ, լայնորեն կիրառվում է քրեաբանության մեջ:
Ավելի լայն իմաստով, հատկապես կառուցվածքային մտքի շրջանակներում, հասարակությունը կարող է պատկերվել, որպես տնտեսական, սոցիալական, արդյունաբերական կամ մշակութային ենթակառուցվածք, կազմված տարբեր անհատներից:
Արփինե Խաչատրյանի բլոգ 