Месяц: Май 2021

Շրջանագիծն այն երկրաչափական պատկերն է, որը կազմված է հարթության բոլոր այն կետերից, որոնք գտնվում են տրված կետից տրված հեռավորության վրա: Տրված կետը շրջանագծի կենտրոնն է, իսկ տրված հեռավորությունը հավասար է շառավիղի երկարությանը:

Նշենք, որ շրջանագիծը որոշելու կամ կառուցելու համար կարևոր է որոշել նրա կենտրոնը և շառավիղը:

Հարթության մասը այն սահմանափակող շրջանագծի հետ անվանում են շրջան։ 

Եթե վերցնենք M կետը, որը գտնվում է շրջանագծից դուրս, ապա OM հատվածի երկարությունը շառավղից մեծ կլինի. եթե N կետը վերցնենք շրջանի ներսը, ապա ON հատվածի երկարությունը շառավղից փոքր կլինի։

Պնդում:Այն հատվածը, որը միացնում է շրջանագծի երկու կետեր և անցնում է նրա կենտրոնով, անվանում են տրամագիծ։ 

Սահմանում: Աղեղը կոչվում է կիսաշրջանագիծ, եթե նրա ծայրերը միացնող հատվածը այդ շրջանագծի տրամագիծն է:

Սահմանում: Անկյունը, որի գագաթը շրջանի կենտրոնն է, կոչվում է նրա կենտրոնային անկյուն: 

Սահմանում: Այն անկյունը, որի գագաթները գտնվում են շրջանագծի վրա, իսկ կողմերը հատում են այդ շրջանագիծը, կոչվում է ներգծյալ անկյուն:

Թեորեմ: Ներգծյալ անկյունը չափվում է այն աղեղի կեսով, որի վրա հենվում է:

Մենք պարզաբանեցինք, որ ուղիղը և շրջանագիծը կարող են ունենալ մեկ կամ երկու ընդհանուր կետ, կարող են նաև չունենալ որևէ ընդհանուր կետ: 

Թեորեմ: Եթե ուղիղն անցնում է շառավիղի՝ շրջանագծի վրա գտնվող ծայրակետով և ուղղահայաց է այդ շառավիղին, ապա այն շոշափող է:

Սահմանում: Ուղիղը, որը շրջանագծի հետ ունի միայն մեկ ընդհանուր կետ, կոչվում է այդ շրջանագծի շոշափող, իսկ նրանց ընդհանուր կետը կոչվում է ուղղի և շրջանագծի շոշափման կետ:

Թեորեմ: Շրջանագծի շոշափողն ուղղահայաց է շոշափման կետով տարված շառավիղին:

Պնդում: Միևնույն կետից շրջանագծին տարված երկու շոշափողների հատվածները հավասար են և կազմում են հավասար անկյուններ այն ուղղի հետ, որն անցնում է այդ կետով և շրջանագծի կենտրոնով:

Քառակուսային եռանդամ, քառակուսային հավասարման գաղափարը

Տեսությունը տես  հղումով:
Համարներ՝ 571, 572, 573

D=3^2-4*3*5
D=-2^2-4*3*6
D=-1^2-4*1*2
D=3^2-4*(-1)*(-2)

2x^2+5x+3
D=b^2-4ac=25-4*2*3=25-24=1

2x^2-5x+3
D=25-4*2*3=25-24=1

2x^2+5x-3
D=25-4*2*(-3)=49

2x^2-5x-3
D=25-4*2*(-3)=49

x^2-4x+5
D=16-4*1*5=-4

x^2+6x+9
D=36-4*1*9=0

x^2+2x+1
D=4-4*1*1=0

Հանդուրժողականություն հասկացությունը հաճախ հանդես է գալիս որպես համբերատարության յուրահատուկ հոմանիշ: Բացի այդ 20-րդ դարի բառարանային մեկնաբանություններում նույնպես մեկնաբանվում է որպես օտար կենսակերպի, վարքի, սովորույթների, զգացմունքների, դավանանքի, կարծիքի, գաղափարների նկատմամբ համբերատարություն, նաև՝ կրոնի նկատմամբ համբերատարություն (веротерпимость): Միևնույն ժամանակ, «համբերատարությունը» ինչ-որ բանի նկատմամբ համբերելու ընդունակություն է գթասրտությունից, ողորմածությունից կամ ներողամտությունից դրդված (Վլադիմիր Դալ) կամ շրջապատող իրականության պասիվ ընդունում, ոչդիմադրություն, «մյուս այտը դեմ տալու» ընդունակություն։

Պատասխանատվությունը ամենակարևոր հատկանիշներից է, որ մարդը պետք է ունենա։ Պատասխանատվությունը մարդուն առաջ է մղում իր գործում և նաիւաձեռնություններում։ Պատասիւանատու մարդը միշտ նպատակասլաց է, ուշադիր և զգոն։ Նա փորձում է կատարյալ լինել ամեն ինչում և իրեն շրջապատող աշիւարհը դարձնել իդեալական մի տիրույթ։

§ 57. ՋԵՐՄԱՅԻՆ ՇԱՐԺԻՉՆԵՐ.

Ջերմաշարժիչներ են անվանում այն մեքենաները, որոնք վառելիքի ներքին էներգիան փոխարկում են մեխանիկական էներգիայի։

Ջերմաշարժիչի տեսակներն են՝ ներքին այրման շարժիչ, դիզելյային շարժիչ, շոգետուրբին, ռեակտիվ շարժիչ և այլն։

Ջերմաշարժիչի բնութագիրը դա օգտակար գործողության գործակիչն է (ՕԳԳ)։

Ջերմաշարժիչի ՕԳԳ է կոչվում կատարված օգտակար աշխատանքի հարաբերությունն այն ջերմաքանակին, որն ստացվել է վառելիքի այրումից։

Հարցեր

1. Բերե՛ք գոլորշու՝ ներքին մեխանիկական էներգիայի վերածվելու օրինակներ: 

Ջրի և սպիրտայրոցի բոցի միջև ջերմափոխանակության հետևանքով ջրի ներքին էներգիան մեծանում է, և որոշ ժամանակ անց ջուրը սկսում է եռալ։

2. Ի՞նչ է ջերմաշարժիչը: 

Ջերմաշարժիչներ են անվանում այն մեքենաները, որոնք վառելիքի ներքին էներգիան փոխարկում են մեխանիկական էներգիայի։

3. Թվարկե՛ք ջերմաշարժիչների տեսակները: 

Ջերմաշարժիչի տեսակներն են՝ ներքին այրման շարժիչ, դիզելյային շարժիչ, շոգետուրբին, ռեակտիվ շարժիչ և այլն։

4. Ի՞նչն են անվանում ջերմաշարժիչի օգտակար գործողության գործակից: 

Ջերմաշարժիչի ՕԳԳ է կոչվում կատարված օգտակար աշխատանքի հարաբերությունն այն ջերմաքանակին, որն ստացվել է վառելիքի այրումից։

5. Ո՞վ է հայտնագործել շոգեմեքենան

Առաջին փորձերը կատարել են անգլիացի մեխանիկ Թոմաս Սևերին (1698) և անգլլիացի գյուտարար Թոմաս Նյուքոմենը (1705)։ Իվան Պոլզունովը ստեղծեց (1763—1765 թթ.) առաջին շոգեօդափչման մեքենան։ Սակայն ժամանակակից շոգեմեքենայի նախատիպը Ջեյմս Ուատտի ունիվերսալ մեքենան էր (1774-1784), որի օգտակար գործողության գործակիցն անհամեմատ բարձր էր նախորդներից։

Թեմա՝ Պյութագորասի թեորեմը

Առաջադրանքներ՝ 366, 367,369


Պյութագորասի թեորեմ՝ a²+b²=c²
c²=a²+b²
c=a²+b²

ա) a2+b2=c2
6²+8²=36+64=100√=10
c=10
բ) a2+b2=c2
5²+12²=25+144=169√=13
c=13
գ) a2+b2=c2
3/7²+4/7²=9/14+16/14=25/14√=5/7
c=5/7
դ) a²+b²=c²
1²+3=1+3=4√(c²)=2
c=2

ա) a²+b²=c²
a²=144
b²=?
c²=169
b²=c²-a²
b²=169-144=25
b=5
բ) a²+b²=c²
a²=81
b²=?
c²=225
b²=c²-a²
b²=225-81=144
b=12
գ) a²+b²=c²
a²=4
b²=?
c²=5
b²=c²-a²
b²=5-4=1
b=1
դ) a²+b²=c²
a²=36
b²=?
c²=4b²
b²=c²-a²
b²=4b²-36=25
b=5

Վերցնել 4 փորձանոթ դրանց մեջ լցել նոսր ծծմբական թթու կամ աղաթթու 10 մլ : Փորձանոթների մեջ համապատասխանաբար ավելացնել պղինձ, երկաթ, կապար և մագնեզիում։Փորձի արդյունքում պետք է նկատենք ջրածնի անջատում։ Այն փորձանոթը, որտեղ ջրածինը ամենաարագն ու ամենաշատը կանջատվի այդ մետաղը համարվում է ակտիվ մետաղ։

Հարցերի քննարկում:

Առաջադրաքներ՝

9.06. ա) a + Va + 1 = 0,96 + V0,96 + 1 = V1,96 = 1,4
բ) Va
գ)
դ)

9.07. ա) x = 0
բ) x = 1
գ) x = 9
դ) x = 81
ե) x = 25
զ) x = 0,9
է) 9x = 4
x = 4/9
ը) 14
թ) 8
ժ)
ժա) 1/16x = 4
1 = 4 * 16x
64x = 1
x = 1/64
ժբ) 1/9

ա)
բ) լ.չ.
գ)
դ)
ե)
զ) 8