Месяц: Сентябрь 2021

Վիլյամ Սարոյանի   «Ծիծաղը» պատմվածքը:

Առաջադրանք

Վերլուծի՛ր, հիմնավորված շարադրի՛ր ընթերցածդ գործի գաղափարը, ընդգծի՛ր հեղինակի ասելիքը, ցույց տուր գործի  դաստիարակչական և ճանաչողական բնույթը։

Վիլյամ Սարոյանի «Ծիծաղ» պատմվածքը տխրեցրեց, ինքս ինձ պատկերացրեցի փոքրիկ տղայի իրավիճակում։ Տղան չէր հասկանում, թե ինչու պետք է ծիծաղի։ Ես զարմացա, թե ինչու էր ուսուցիչն ասում ծիծաղիր, բայց դա իսկապես շատ հետաքրքիր պատժի միջոց է, հազար բարկանալուց ավելի հզոր։Տղան կարծում էր, որ ուսուցչուհին չի ուզում հասկանալ նրան, թե ինչ է տղան զգում, մտածում, թե ինչ ամոթալի իրավիճակի մեջ է հայտվել և ոչ ոք չի կարող նրան օգնել։  Ի վերջո նա ծիծաղեց, որը հետո վերածվեց լացի։ Ուսուցչուհին այդպես վարվեց, որպեսզի տղան հասկանար, թե ինքն ինչ էր զգում։ Այս պատմվածքը մեզ սովորեցնում է, որ պետք է պատասխանատու լինենք մեր յուրաքանչյուր արարքի համար։

ԹԵՄԱ՝ Կորդինատների ուղանկյուն համակարգ

Բանաձև՝ AB=√(x₁-x₀)²+(y₁-y₀)²

1.

2.

3.

6)

x+4/2=-3
x+4=-6
x=-6-4=-10

y+7/2=-2
y+7=-4
y=-4-7=-11

(-10;-11)

c+x/2=a
c+x=2a
x=2a-c

d+y/2=b
d+y=2b
y=2b-d

11,

AB=√(2-x)²+(3-1)²=2
√(2-x)+4=2
(2-x)+4=4
(2-x)=4-4=0
2+x=0
x=2

12․ ա)

AB=√(0-1)²+(1+4)²=√1+25=√26
BC=√(1-5)²+(-4-2)²=√16+36=√52
AC=√(0-5)²+(1-2)²=√25+1=√26
AB=AC

բ)

AB=√(-4-(-2))²+(1-4)²=√4+9=√13
BC=√(-2-0)²+(4-1)²=√4+9=√13
AC=√(-4-0)²+(1-1)²=√16-0=√16
AB=BC

Դասի հղում։

1. Վերլուծել Հայկական լեռնաշխարհի ֆիզիկաաշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները:
   Հայկական լեռնաշխարհից դեպի արևմուտք տարածվում է Փոքրասիական բարձրավանդակը, իսկ հարավարեւելյան հարեւանությամբ Իրանական բարձրավանդակն է: Հայաստանի ֆիզիկաաշխարհագրական  դիրքի  նկարագիրը  դրանով չի վերջանում: Նրա հյուսիսում  Կովկասյան Մեծ լեռնաշղթան է, հարավում`  Միջագետքի  դաշտավայրը,  արեւելքում`  Կուր  -Արաքսյան  դաշտավայրը (որը հարում է Կասպից ծովին), հյուսիս -արեւմուտքում`  Սեւ ծովը, իսկ հարավ -արեւմուտքում`  Միջերկրական ծովի ափամերձ  լեռնաշղթաները: Հայկական  լեռնաշխարհի  համաաշխարհագրական  կամ  մաթեմատիկաաշխարհագրական  դիրքը  քարտեզի  վրա  արտահայտվում  է  տարածքի  եզրակետերի  կամ  կենտրոնական  մասում  գտնվող  երկրաչափական կենտրոնի աշխարհագրական կոորդինատներով:
2. Բնութագրել Հայկական լեռնաշխարհի վերաբերյալ աշխարհագրական հետազոտությունները տարբեր ժամանակներում:
   Այն տարբեր պատմության դարաշրջաններում տարբեր չափեր և սահմաններ է ունեցել Հայաստանը,օրինակ՝Տիգրան մեծի օրոք Հայստանը զբաղեցնում էր Միջերկրական և Կասպից ծովից մինջև միջագետք ընկած տարածքը։
3. Քարտեզներից օգտվելով նշի՜ր
   • Արևելա-Պոնտական լեռներ, Հայկական Տավրոս, Հայկական Պար
   • Սևանա լիճ, Վանա լիճ, Սևանա լիճ
   • Ճորոխ գետը, Արաքս գետը,Եփրատ գետը, Տիգրիս գետը
   • Նշիր նաև լեռան բարձրությունը

Մասիս լեռը-5165մ
Սիս լեռը-3925մ
Արագած լեռը-4090մ
Թոնդրակ լեռը-3533մ
Սիփան լեռը-2189մ
Մարութա լեռը-29968մ
Ջիլո լեռը-4135մ
Արարատ լեռ-3611մ

Վարժ. 114
ա) (x — 9)(x — 2) > 0
(x — 9)(x — 2) = 0
[x — 9 = 0 => [x = 9
[x — 2 = 0 => [x = 2
x€ (-oo;2) U (9;+oo)
բ) (x-8)(x-19) < 0
(x — 8)(x — 19) = 0
[x — 8 = 0 => [x = 8
[x — 19 = 0 => [x = 19
x€ (-oo;8) U (19;+oo)
գ) (x + 3) (x — 5) < 0
(x + 3) (x — 5) = 0
[x + 3 = 0 => [x = -3
[x — 5 = 0 => [x = 5
x€ (-oo;-3) U (5;+oo)
դ) (x — 4 ) (x + 7) >0
(x-4)(x+7) = 0
[x — 4 = 0 => [x = 4
[x + 7 = 0 => [x = -7
x€ (-oo;-7) U (4;+oo)

Միկրոօրգանիզմը կամ միկրոբը կենդանի էակ կամ օրգանիզմ է այնքան փոքր, որ կարելի է տեսնել միայն մանրադիտակի միջոցով:

Միկրոօրգանիզմ բառն առաջացել է հունական տերմինի միավորումից միկրո, ինչը նշանակում է «փոքր»: Լատինական տերմինը օրգան, ինչը նշանակում է «գործիք», և վերջածանց —իզմ, ինչը նշանակում է «համակարգ»: Իր հերթին, նրա հոմանիշ միկրոբը ներառում է հունական արմատը բիո, ինչը նշանակում է «կյանք»:

Միկրոօրգանիզմների բնութագրերը

• Միկրոօրգանիզմները ջրի փոխանակման համար պահանջում են ջուր:
• Նյութափոխանակության գործընթացները սովորաբար լինում են շատ ինտենսիվ և արագ:
• Նրանք ունեն վերարտադրության բարձր կարողություն:
• Դրանք առաջացնում են կարևոր փոփոխություններ այն միջավայրում, որտեղ նրանք մնում են:
• Օդը դրա տարածման տրանսպորտային միջոցներից մեկն է:

Ջուրը մարդու կյանքի կարևորագույն բաղադրիչներից է: Ջրի բանաձևն է H2O
Ջուրը բարդ նյութ է որովհետև կազմված է 2 տարբեր տարի ատոմներից (ջրածին և թթվածին) նաև անօրգանական նյութ է համարվում:
Առանց դրա կյանքն ընդհանրապես հնարավոր չէ, առանց ջրի մարդը կարող է ապրել ընդամենը 3-4 օր, բայց առանց սննդի կարող է գոյատևել գրեթե 3 ամիս: Այսպիսով,  պետք է շատ զգույշ լինել ջրի նկատմամբ, քանի որ Երկրի վրա խմելու համար այնքան ջուր չկա, չնայած այն բանին, որ մոլորակի տարածքի երեք քառորդը ծածկված է ջրով: Հայտնի է, որ մեր մոլորակի 70% -ը ծածկված է ջրով, որից քաղցրահամ ջուրը կազմում է 3% (մեծ մասամբ սառցադաշտերի տեսքով), և խմելու համար պիտանի է միայն 1% -ը: Եվ սա, չնայած այն հանգամանքին, որ մարդուն իր կյանքի ընթացքում միջին հաշվով պետք է 35 տոննա խմելու ջուր: Ընդհանուր առմամբ, ջրաբանները առանձնացնում են ջրի 1330 տեսակ: Դասակարգումները կատարվում են ըստ տարբեր չափանիշների. ըստ ծագման, լուծված նյութերի տեսակի և քանակի և այլն:

Պարզվում է՝ ջուրը ոչ միայն կյանք է բերում, այլև տանում է: Ապացուցված է, որ հիվանդությունների ավելի քան 80% -ը փոխանցվում է ջրի միջոցով: Ամեն տարի նման հիվանդություններից մահանում է 25 միլիոն մարդ:

Ջրի դերը մեր կյանքում դժվար է գերագնահատել:

Հետաքրքիր փաստեր
1. Կորցնելով մարդու մարմնի ջրի 2% -ը ` մարդու մոտ ծարավ է առաջանում , 6-8% _ի դեպքում կիսաուշաթափ վիճակ , 10%-ի դեպքում սկսվում են գալուցինացիաներ և առաջանում են խնդիրներ կուլ տալու հետ , իսկ 12% _ի դեպքում մարդ մահանում է :

2. Երկրի հողային մասի մեջ ջուրը 10ից-12 անգամ ավելի շատ ջուր կա , քան համաշխարհային օվկիանոսում :

3. Միայն ջրի պաշարի 3% _ն է խմելու , ընդ որում դրա մեծ մասը սառցաբեկորների մեջ է : ԵՎ միայն 1.1% _ն է հասանելի մարդկանց :
4. Ալկոհոլային խմիչքների և կոֆեինի օգտագործումը բերում է ջրազրկման : Ամնե խմված բաժակից հետո , պետք է լրացուցիչ ջուր խմել :
5. Օվկիանոսի մաքուր ջրի կապույտ գույնը բացատրվում է լույսի ամբողջությամբ կլանման և տեղաբաշխման հաշվին :

6. Տաք ջուրը սառնարանում ավելի արագ է սառում, քան՝ սառը: Գիտնականներին չի հաջողվել ամբողջությամբ լուծել այս հանելուկը: Համարվում է, որ եռացրած ջուրը պարունակում է ավելի քիչ աղեր, քանի որ  եռման ժամանակ դրանք լուծվում են ու ջուրն արագ վերածվում է սառույցի:

7. Բավականին տարօրինակ է, որ աշխարհի տարբեր մասերում սառույցն ունի տարբեր ջերմաստիճան: Անտարկտիդայում սառույցը ամենասառն է `- 60 աստիճան, Գրենլանդիայում` – 28 աստիճան, Ալպերում` ընդամենը 0 աստիճան:

8. Հարավսլավիայում կա եզակի մի լիճ՝ Ցերկնիցա: Ամռանն ու ձմռանն ամբողջովին անհետանում է,  իսկ գարնանն ու աշնանը հայտվում՝ լցված ձկներով:

9. Իսկ Ալժիրում կա մի լիճ, որը լցված է «թանաքով»: Դուք նույնիսկ կարող եք գրել այս ջրով: Այս եզակի բնական երևույթը գտնվում է Ալժիրի Սիդ Բել Աբբես քաղաքի մոտակայքում: Ձկներ լճում չեն ապրում, բույսեր չեն աճում: Իսկ թանաքը, որը  լցված է ջրի փոխարեն, թունավոր է կենդանի օրգանիզմների համար և միայն գրելու համար հարմար է: Թանաքի լճի երևույթը առեղծված է մնում գիտնականների համար: Վերջերս, վերջապես պարզ դարձավ, թե ինչպես է այդպիսի անսովոր նյութը ջրի փոխարեն հայտնվել լճում: Պարզվում է, որ այս լիճ է հոսում երկու գետ: Դրանցից մեկում  լուծված են երկաթի աղեր: Երկրորդը պարունակում է մի շարք օրգանական միացություններ, որոնք վերցված են տորֆի ճարմանդներից: Փոխազդելով միմյանց հետ, այս գետերի ջրերը քիմիական ռեակցիաների արդյունքում թանաք են առաջացնում: