Այս բոլոր արշավանքները, ավարներն ու ավերները մեծապես շփոթեցնում, նեղում ու մոլորեցնում են Արտաշիրին։ Նա իր մոտ է կանչում երկրի բոլոր թագավորներին, կուսակալներին, նախարարներին ու զորավարներին և խորհրդի նստում։ Արտաշիրը բոլորին աղաչում էր հնար գտնել, խնդրում, մեծամեծ պարգևներ էր խոստանում:Կար միակ մարդը դա Անակին էր : Անակն ու եղբայրը ելնում են, վերցնում իրենց ընտանիքներն ու ունեցվածքը և ճամփա ընկնում դեպի Հայոց աշխարհի կողմերը։ Նրանք ձևացնում են, թե իբր ապստամբել են Արտաշիրի դեմ, հալածվում են նրանից և այժմ ապաստան են որոնում Հայոց աշխարհում։ Խոսրովն այդ ժամանակ գտնվում էր Ուտիքի իր արքայական ձմեռանոցում՝ Խալխաղ քաղաքում։ Երբ նա իմանում է Անակի գալստյան պատճառն իբրեւ ապստամբի ու փախստականի, մեծ ցնծությամբ ու խնդությամբ դիմավորում է նրան, սիրով ընդունում։ Անակը Խոսրովին հավատացնում է, թե՝ նրանք իրենց ուժերը միացնեն և վրեժ լուծեն; Խոսրովը տեսնելով, որ Անակն իր ամբողջ ընտանիքով է եկել, լիովին հավատում ու վստահում է նրան, արքայավայել ընդունում, անգամ նստեցնում իր թագավորության երկրորդ աթոռին և ամբողջ ցուրտ ու բքաշունչ ձմեռվա ընթացքում իր օրերը նրա հետ է ուրախությամբ անցկացնում։Երբ գարունը բացվում է, և օրերն սկսում են տաքանալ, Խոսրովը թողնում է Ուտիքը, վերադառնում Վաղարշապատ և գարնան հետ սկսում մի նոր արշավանք նախապատրաստել պարսից կողմերը։ Անակն այդ իմանալով, հիշում է պարսից թագավորին տված իր երդումը, նրա պարգևների խոստումները, ինչպես նաև նրա մոտ ջերմ փափագ է առաջանում նորից տեսնելու իր բնիկ Պահլավ աշխարհը։Եվ Անակը եղբոր հետ որոշում է սպանել Խոսրովին և հետո նրանք սպանեցի :Եվ Սկսեցին մի երկար բան: Երբ Պարսից թագավոր Արտաշիրը լսում է Խոսրովի սպանության լուրը, շատ է ուրախանում, մեծ տոնախմբություն է կազմակերպում, ատրուշաններին բազմաթիվ զոհեր մատուցում։ Ապա մեծ զորքով արշավում է Հայաստանի վրա, ասպատակում երկիրը, մեծ ու փոքր, ծեր ու մանուկ՝ բոլորին գերի տանում։Այդ ժամանակ մի մարդ կարողանամ է փրկել Խոսրով թագավորի որդիներից մեկին՝ Տրդատ անունով մի փոքրիկ մանկան, որին Արտավազդ Մանդակունին վերցնելով, փախցնում տանում է Հռոմ։ Իսկ Խոսրովի դստերը՝ Խոսրովիդուխտին, Օտա Ամատունին վերցնում և ապահով թաքցնում է Անի ամրոցում, դառնալով նրա սնուցողը։Արտաշիրը նորից արշավում է Հայաստան, հալածում այնտեղ գտնվող հունական զորքերին, գրավում երկիրը և դարձնում իրեն հպատակ։ Ապա իմանալով, որ Խոսրովի զավակներից Տրդատին Արտավազդ Մանդակունին է փրկել և փախցրել, տարել Հռոմի կայսրի պալատը, նա հրամայում է կոտորել Մանդակունիների ամբողջ ցեղը։ Մանդակունիների ցեղից ազատվում է միայն Արտավազդի քույրը, որին Աշոցան ցեղից Տաճատ անունով մեկը փախցնում տանում է Կեսարիա և հետը ամուսնանում։

2.Երկու խմբի գոյականների հոգնակին կազմիր և օրինաչափությունը բացահայտի´ր:

Օրինակ` Դասագիրք- դասագրքեր,  վիպագիր- վիպագիրներ:

Ա. Դասագիրք — դասագրքեր,

հեռագիր — հեռագրեր,

արոտավայր — արոտավայրեր,

լրագիր — լևագրեր,

ծառաբուն — ծառաբներ,

մրգաջուր — մրգաջրեր,

մրջնաբույն — մրջնաբուներ,

ծաղկեփունջ — ծաղկափնջեր,

միջնապատ — միջնապատեր:

Բ. Վիպագիր — վիպագրեր

մեծատուն — մեծատուներ,

ունևոր — ունևորներ,

զինակիր — զինակիրներ,

ժամացույց — ժամացույցեր,

առարկա — առարկաներ

կողմնացույց — կողմացուներ,

երգահան — երգահաններ

քարահատ — քարահատներ,

պատմագիր — պատմագրեր։

Ճամփորդության օրը՝  նոյեմբերի 9
Մասնակիցներ՝ 6-8-րդ դասարաններ
Երթուղին՝ Երևան-Չարենցի կամար-Գառնի-Հավուց Թառ։
Պատասխանատուներ՝ Տաթև Աբրահամյան, Ստելլա Մնացականյան, Հասմիկ Գրիգորյան

Օգնական’Ռիմա Երեմյան

Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր- Չարենցի կամար/25.3կմ, 38 րոպե/,-Գառնիի տաճար/38.6կմ, 1ժամ/,-Հավուց Թառ/42.7կմ,1ժ.12ր/

Ոտքով Գառնիից Հավուց Թառ -5.2կմ, 1ժ,30րոպե

Նպատակը.

• աշնանային քայլարշավ
• աշունը՝ Գառնիում
• Էքսպեդիցոն՝ Խոսրովի անտառում հետագա ճամփորդության պլանավորում, տարածքի ուսումնասիրում
• Գետը համայնքում.Ազատ գետ
• Աշնանային ընթերցումներ

Նախապատրաստական աշխատանք

• Տեղեկությունների ընթերցում, ծանոթություն այցելվող վայրերի վերաբերյալ
• Երթուղու քարտեզի գծում google map-ի օգնությամբ
• Ավանդությունների ընթերցում, ծանոթություն

Ճամփորդության ընթացքը

• Հարմար ճամփորդական պայուսակ, հագուստ, կոշիկներ
• Սնունդ՝ բրդուճներ, ջուր
•  Աղբի տոպրակ, ձեռնոցներ
• Ֆոտոխցիկ կամ հեռախոս

Առաջադրանք 1. Թագավորության պահպանման վերջին փորձերը/Հայոց պատմություն, 7-րդ դասարան, էջ 27-28/

Գրավոր ներկայացնել Iդարի երկրորդ կեսից մինչև -V դարի առաջին կեսին տեղի ունեցող կարևոր իրադարձությւոնները:

Տանը

•   Գրավոր պատմել Վաղարշապատ, Դվին մայրաքաղաքների մասին, օգտվել գրքերից, համացանցից

Դվին

330-338 թթ. Մեծ Հայքի թագավորն էր Տրդատ Մեծի որդի Խոսրով Կոտակ: Նրա գահակալության առաջին տարիներին կատարված շինարարական գործերից մեկը Դվին քաղաքի հիմնադրումն է (IV դ. 30-ական թթ.)։ Ըստ պատմիչների՝ այդ ժամանակ Արաքս գետը փոխել էր իր հունը և հեռացել Արտաշատի մոտից, որի պատճառով խախտվել էր մայրաքաղաքի ռազմական պաշտպանությունը։ Նախկինում Արաքսը պտույտ էր տալիս մայրաքաղաքի շուրջը և երեք կողմից պաշտպանում այն, իսկ այժմ քաղաքը զրկվել էր այդ պաշտպանությունից։ Բացի այդ, Արաքսի ընթացքը փոխվելու հետևանքով ջրերը դուրս էին եկել հունից և ստեղծել ճահիճներ մայրաքաղաքի շուրջը։ Անգամ, ըստ Մովսես Խորենացու, օդը դարձել էր վատառողջ։ Այս ամենը հաշվի առնելով՝ արքունիքը որոշում է մայրաքաղաքը տեղափոխել առողջ կլիմայով բարձրադիր մի վայր։ Արարատյան դաշտի շոգը և կլիման առողջացնելու համար քաղաքի մոտակայքում կատարում է անտառատնկումներ, որոնք պահպանվել են մինչև այժմ «Խոսրովի անտառ» անունով։ Նոր մայրաքաղաքի համար հարմար տեղ է ընտրվում Արտաշատից ոչ հեռու գտնվող Դվին կոչվող բլուրը, որտեղ և հիմնվում է քաղաքը։ Նորաստեղծ մայրաքաղաքում կառուցվում են արքունական ապարանքներ և այլ գեղեցիկ շենքեր։ Դվինը շարունակում էր մեծանալ և 428 թվականին դառնում է Մարզպանական Հայաստանի կենտրոնը։ 450 թվականին բերդապահ պարսիկ Վնդոն հայերին ձուլելու նպատակով Դվինում հիմնել է զրադաշտական ատրուշան, իսկ եկեղեցին վերածել մեհյանի, սակայն Վարդան Մամիկոնյանը, զորքով մտնելով քաղաք, կրկին վերահաստատել է քրիստոնեությունը։ Այնուհետև, հայ նախարարները Հայաստանի նկատմամբ բյուզանդացիների ու պարսիկների կրոնա-դավանափոխական նկրտումները ձախողելու նպատակով Գյուտ Արահեզացի կաթողիկոսին հորդորել են կաթողիկոսական աթոռը Էջմիածնից տեղափոխել Դվին։ Այդ նպատակով քաղաքի կենտրոնում՝ եռանավ եկեղեցու մոտ, կառուցվել են վեհարան, պաշտոնատներ, բարձրագույն դպրոցներ և այլ շենքեր։

• Տեսաֆիլմը դիտելուց հետո գրել ամենատպավորիչ հատվածի մասին: Դվին/տեսաֆիլմ/

Դվին /տեսաֆիլմ ռուսերենով/

Առաջադրանք 2

Արշակունիներ ամփոփում/Հայոց պատմություն, 7-րդ դասարան,էջ 13-28/

• Նախաբան
• Արշակունիների ծագումը, հիմնումը, խորհրդանիշները
• Ամենահայտնի արքաները
• Կարևոր պատմական  իրադարձությունները
• Անկում
• Վերջաբան
• Ամփոփում

Տեսաֆիլմ/ամփոփել 10-15 նախադասությամբ/ Արշակունիներ