1. Check your grammar: multiple choice – have got
Choose the correct phrase to complete the sentences.
1.
They’ve lots of friends at school. They’ve got
They are
2.
She’s got a new laptop. She’s got
She gets
3.
We a minute? Have you got
Do you get
4.
_______________ breakfast at 7:30. I have
I have got
5.
_______________ a maths class later. We do
We’ve got
6.
_______________ a terrible cold at the moment. He is
He’s got
7.
_______________ very hot in the summer.
Everybody gets
Everybody’s got
8.
_______________ a great time last night. We had
We had got
2. Check your grammar: ordering – have got
Put the words in the correct order and write the sentences.
1. has hair she got . dark …………………………………………………
2. have ? you shopping list the got …………………………………………………
3. . got ‘ve tennis I practice 7 at …………………………………………………
Grammar snacks: Have got — exercises
Watch the video and read the conversation between
Sophie and Pim. Then do these exercises to check
your understanding of ‘have got’.
You can watch the video at: http://bit.ly/Ii3VxT
4. need got everything we have ? we …………………………………………………
5. you got haven’t much basket in your . …………………………………………………
6. has ? any ideas Oliver good got …………………………………………………
3. Check your grammar: error correction – have got
Correct the mistakes in these sentences.
1. He’s green eyes.
………………………………………………………………………………………………….
2. We got have two dogs and a cat.
………………………………………………………………………………………………….
3. She got a brother and a sister.
………………………………………………………………………………………………….
4. They no have got any chilli peppers.
………………………………………………………………………………………………….
5. Have Daisy got a boyfriend?
………………………………………………………………………………………………….
6. We have got not many ideas.
………………………………………………………………………………………………….
7. Has you got the time?
………………………………………………………………………………………………….
8. Does he has a pencil?
………………………………………………………………………………………………….

6-րդ դասարան

09.10.2018
Դասարանում 
Գրաբարյան օրեր

Ամենայն ծառ որ ոչ առնիցէ զպտուղ բարի, հատանի եւ ի հուր արկանի:

Ամեն մի ծառ, որ լավ պտուղ չի տալիս, կտրվում է և հրի մեջ նետվում:

Բառարան

ամենայն — ամեն, ամեն մի

ոչ առնիցէ — չտա, չի տա, չպիտի տա, չի տալու (այստեղ` չի տալիս)

հատանի — հատվում է, կտրվում է

ի հուր — հուրը, հրի մեջ

արկանի — գցվում է, նետվում է

Հարցեր և առաջադրանքներ

Հետևյալ նախադասությունը փորձիր գրաբար փոխադրել.

Ամեն (մի) ծառ, որ բարի պտուղ է տալիս, չի կտրվում: (տալիս է – գրաբ` տայ)

Ամենայն ծառ, որ տայ զպտուղ բարի չի հատանի  եւ ի հուր արկանի:

Տնային աշխատանք

• Ժպիտ, փայտ, քար բառերով կազմի՛ր բարդ բառեր:

Ժպիտ — ժպտասեր, ժպտերես, քաղցրաժպիտ

Փայտ — փայտահատ, փայտաշեն, փայտագործ

Քար — քարայծ, քարաշեն, քարայր:

• Տրվածբառերը տեղադրի՛ր նախադասությունների մեջ: Անվանի՛ր բառերի այդ խումբը:

Դա կոչվում է ձայնագրեր:

Պահո՛, անպիտա՛ն, ի՞նչ ես բազմել սեղանին:

—Շրը՛խկ,- լսվեց հանկարծ. ուրեմն նրանք մոտենում են տանը:

Վա՛յ, հիմա ի՞նչ եմ անելու, ո՞ւր եմ գնալու:

Ձորում գետն էր հառաչում՝ վա՜շ-վի՜շ:

 Հա՛ֆ-հա՛ֆ, ու վերջ. էլ ոչ մեկը չի մտնի այս սենյակը:

Փիշ՛տ, սա արդեն նորություն է:

Ծուղրուղու՛, ոսկի եմ գտել:

Անվերջ ու միալար դռռում է, ու հենց ականջս է ընկնում՝դը՛ռռ, ուզում եմ փախչել այստեղից:

• Տրված բառերի բաղադրիչները գծիկով բաժանի՛ր: Բոլոր բառերի առաջին բադադրիչներն ի՞նչնմանություն ունեն:

Օրինակ՝

գառնարած = գառն — արած,

բեռնակիր = բեռն — ա — կիր,

մատնել = մատն — ել:

Գառնուկ — գառն — ուկ

բեռնել — բեռն — ել

դռնակ — դռն — ակ

թոռնիկ — թոռն — իկ

լեռնային — լեռն — ային

ծոռնիկ — ծոռն — իկ

հարսնուկ — հարս — ն — ուկ

մատնոց — մատ — ն — ոց

ողնաշար — ողն — ա — շար

ձկնկիթ — ձուկն — կիթ

ոտնաման — ոտն — ա — ման

մկնդեղ — մկն — դեղ:

• Տրված գոյականները հոգնակի՛ դարձրու: Ո՞ր մասնիկով են նրանք հոգնակի դառնում:

Բեռ — բեռներ

գառ — գառներ

դուռ- դռներ

եզ — եզներ

թոռ — թոռներ

լեռ — լեռներ

ծոռ — ծոռներ

հարս — հարսներ

ձուկ — ձկներ

մատ — մատներ

մուկ — մկներ

նուռ — նռներ:

• Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր տրված բառերով:

Բնակչություն, զորք, երամ:

Մի երկրի բոլոր զինվորները, միասին թռչող թռչուններր, մի երկրի բոլոր քաղաքների ու գյուղերի բնակիչները:

Ինքնաթիռը անցնում է 15կմ — ը  5 րոպեում: Ինչքան է ինքնաթիռի արագությունը:

Ավտոմեքենայի արագությունը 20 կմ է: Նա անցնում է 20 կմը 1 ժամում: Գտնել ճանապարհը:

Մարդը անցնում է 30 կմ: 1 կմ նա անցնում է 5 րոպեում: Քանի՞ ժամում կանցնի:

6-րդ դասարան

06.10.2018
Դասարանում
,,Ահմեդի ուղտը,, հեքիաթի քննարկում:
Գրաբարյան օրեր

Իւրաքանչիւր ծառ ի պտղոյ իւրմէ ճանաչի:

Յուրաքանչյուր ծառ իր պտղից է ճանաչվում:

Կարդա այսպես.

իւրաքանչիւր — յուրաքանչյուր

ի պտղոյ — ի պտղո

 իւրմէ — յուրմե

Բառարան

ի պտղոյ իւրմէ — իր պտղից

ճանաչի — ճանաչվում է

Առաջադրանքներ

Աշխարհաբար դարձրու նաև սա` Իւրաքանչիւր պտուղ ի ծառէ իւրմէ ճանաչի: Ի՞նչ փոխվեց:

Յուրաքանչյուր պտուղ իր ծառից է ճանաչվում:

Տնային աշխատանք

Կարդա՛ իսահակյանի ,,Ամենապիտանի բանը,, զրույցը:

1. Հեքիաթիցդուրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Ես անհասկանալի բառ չունեի:

2. Բնութագրի՛րայս հեքիաթի թագավորին:

Թագավորը շատ իմաստուն էր և բարի: Նա չուզեցավ անիմաստ որոշում կատարել: Այլ որոշեց իմաստաբար:

3.Լույսն է ամենապիտանի բանն աշխարհի: Համամի՞տ ես  թագավորի կրտսեր որդու

հետ: Ինչո՞ւ:

Այո համամիտ եմ այդ մտքի հետ: Քանի որ լույս չլիներ մարդկությունը կոչնչանար:

4. Եթեդու լինեիր հոր փոխարեն, ո՞րը կընտրեիր, ինչու՞:

Ես էլ կնտրեի լույսը: Քանի որ էլի եթե լույս չլիներ մարդկությունը կոչնչանար:

4. Եթեդուլինեիր տղաներից մեկի փոխարեն, ինչո՞վ կլցնեիր ամբարը, ինչու՞:

Ես կլցնեի մաքուր ջրով, եթե դա հնարավոր լիներ: Որովհետև այն ժամանակ ջրի աղտոտության խնդիր կար, և մարդիկ չէին կարողանում ջուր խմել:

• Ինչ է մեխանիկական շարժումը;

Մեխանիկական շարժումը որոշակի ժամանակահատվածում մարմնի դիրքի փոփոխությունն է այլ մարմինների նկատմամբ։

•  Ինչ է արագությունը: Ինչպես այն հաշվել:

Արագությունը հավասար է մարմնի անցած S ճանապարհի և ծախսած t ժամանակամիջոցի հարաբերությանը:Միջին արագությունը գտնելու համար անհրաժեշտ է մարմնի անցած ամբողջ ճանապարհը բաժանել ծախսված ամբողջ ժամանակի վրա:

•   Որն է հավասարաչափ և անհավասարաչափ շարժումը

Անհավասարաչափ կոչվում է այն շարժումը, որի դեպքում հավասար ժամանակահատվածներում մարմինը անցնում է անհավասար ճանապարհներ:

6-րդ դասարան

05.10.2018
Դասարանում 
Գրաբարյան օրեր

Մի՛ տայք զսրբութիւն շանց. եւ մի՛ արկանէք զմարգարիտս ձեր առաջի խոզաց:

Մի տվեք սրբությունը շներին, և մի՛ գցեք ձեր մարգարիտները խոզերի առաջ:

Կարդա այսպես.

զսրբութիւն – ըզսրբություն

զմարգարիտս — ըզմարգարիտս

Բառարան

մի՛ տայք — մի՛ տաք

շանց — շներին

մի՛ արկանեք — մի՛ գցեք

զմարգարիտս ձեր — ձեր մարգարիտները

առաջի խոզաց — խոզերի առաջ

Առաջադրանքներ

Աշխարհաբար գրի՛ր ասույթը:

Համեմատի՛ր Ա և Բ շարքի բառակապակցություններն ու հետևությո՛ւն արա.

Ա. մանուկ աղքատ և իմաստուն                          Բ. աղքատ և իմաստուն մանուկ

թագավոր ծեր և անմիտ                                         ծեր և անմիտ թագավոր

զբանս հանճարոյ                                                     հանճարի խոսքերը

զմարգարիտ ձեր                                                      ձեր մարգարիտները

առաջի խոզաց                                                         խոզերի առաջ

Ա շարքում բոլոր բառերը գրված են գրաբարով, իսկ Բ շարքում գրված է գրական հայերենով:
Տնային աշխատանք 
Կարդա՛ Ավ. Իսահակյանի ,,Ահմեդի ուղտը,, հեքիաթը:

• Գրիրտրված բառերի բացատրությունը:

Սաստիկ — ուժգին, բուռն, խիստ, ծայրահեղ

կիզիչ — կիզող, այրող

գուռ — քարե կամ փայտե փոքր ավազան աղբյուրի առջև կամ գոմերում՝անասուններին ջրելու համար, փոքրիկ ավազան բաղնիքում:

չորս դին — շուրջը, շուրջ բոլորը:

ման կուգամ — զբոսներ, փնտրել:

• Հեքիաթից դուրս գրիր բարբառային բառեր և փոխարինիր գրական հայերենով:

-Ես  քո  ուղտի  դա՞րդն  եմ,-  զայրացած  ասաց  պառավը.-  իմ  կտրիճ  աքլորն  է  կորել,  ման  կուգամ,  ման  կուգամ,  չեմ  գտնի,  քո  ուղտը  աչքի՞ս  կերևա.  արի  առաջ-առաջ  աքլորս  ման  գանք  գտնենք,  հետո  քո  ուղտը:

-Ես  քո  ուղտի  դա՞րդն  եմ,-  զայրացած  ասաց  պառավը.- իմ քաջ աքլորն է կորել, ման եմ գալիս. չեմ գտնում, քո ուղտը տեսնեմ. արի առաջինը աքլորիս գտնենք, հետո քո ուղտին:

• Քոկարծիքով որն է այս հեքիաթի ասելիքը:

Այս հեքիաթի ասելիքն այն է, որ եթե ինչ որ մեկին օգնում ես նա էլ քեզ իր հերթին կօգնի:

• Ինչո՞ւէ վերնագրված  ,,Ահմեդի ուղտը,, , նոր վերնագիր մտածիր:

Որոհետև ուղտի կորուստը եղավ պատճառ, որ Ահմենդը սրտածավով վերաբերվեր ուրիշի իրերին:

<<Կորած ուղտը>>:

• Հեքիաթի ասելիքին համապատասխան առած-ասացվածք գտիր:

Բարեկամները դժբախության ժամանակ են հարկավոր։

Լավություն արա գցի ջուրը։

• Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր ուղտ, ուխտ բառերը, այդ բառերով կազմիր բարդ բառեր:

Ուղտ — Մեկ կամ երկու սապատ ունեցող խոշորամարմին որոճող կենդանի:

Ուխտ — Պատգամ, պատվիրան, որպես անխախտ հանձնարարություն՝ պատվեր հայտնվող կամք՝ ցանկություն:

Ուղտապան, ուղտափուշ:

Ուխտադրուժ, ուխտահանել, ուխտազերծել։

1. Գտնել սխալը և կարմիր դարձնել

ա/  2 կմ = 1 կմ + 1 կմ 200 մ                      բ/ 2 կմ 350 մ + 645 մ = 3 կմ

8 կմ = 3 կմ + 4 կմ 900 մ                               7 կմ 550 մ + 3 կմ 500 մ = 10 կմ

6 մ = 4 մ + 2 մ 50 սմ                                    2 մ 25 սմ + 74 սմ = 3 մ

12 սմ = 2 սմ + 10 սմ 6 մմ                            2 սմ 2 մմ + 12 սմ 7 մմ = 15սմ

14 դմ = 4 դմ + 10 դմ 7 սմ                            2 մ 7 դմ + 15 մ 7 դմ = 18 մ

2. Գտնել սխալը և կարմիր դարձնել

ա/   5 կգ 600 գ = 6 կգ 500 գ                     բ/ 23 կմ 30 մ = 30 կմ 23 մ

12 տ 40 կգ > 12 տ 4 ց                           12 դմ 5 սմ > 10 դմ 8 սմ

11 ց 65 կգ < 1 տ 70 կգ                           3 մ 24 սմ  = 2 մ 3 դմ

3. Ինչպե՞ս հեշտ հաշվել

ա/ 7 x 60 x 5 = 7x5x60 =2100
172 x 2 x 5  = 172x5x2=1720
60 x 50 x 90 = 50x60x90=270000

բ/  6 x 40 x 5 = 6x5x40 = 1600
5 x 20 x 314 = 314x20x5=31400
70 x 50 x 40 = 50x40x70=140000

գ/ 5 x 4 x 5 x 4 x 5 x 4 = 5x5x5x4x4x4= 8000
6 x 5 x 6 x 5 x 6 x 5 = 5x5x5x6x6x6=4716
2 x 4 x 3 x 2 + 6 x 7 x 5 x 2 = 4x2x2x3+6x2x7x5=468

4. Ինչպե՞ս հեշտ հաշվել

ա/ 8 + 56 + 12 = 12+8+56=76
240 + 60 + 248 = 240+60+248=548
247 + 950 + 50 = 950+50+247=1247
98 + 998 + 9998 + 2 + 2 + 2 = 2+2+2+98+998+9998=11100
7 + 8 + 9 + 10 + 11 + 12 + 13 = 10+7+13+8+12+9+11=70

բ/  24 + 48 + 6
80 + 320 + 332=320+80+332=722
170 + 30 + 193 = 170+30+193=393
99 + 999 + 9999 + 1 + 1 + 1=1+99+1+999+1+9999=11100
17 + 18 + 19 + 20 + 21 + 22 + 23= 17+23+18+22+19+21=120

5. Հաշվիր` օգտվելով գծագրում բերված տվյալներից

A –ից D ճանապարհի երկարությունը = 311կմ

B –ից E ճանապարհի երկարությունը =  306կմ

A –ից E ճանապարհի երկարությունը =  411կմ

AB – ն արդյո՞ք հավասար է DC -ին    Պատ.՝ ոչ:

AC – ն արդյո՞ք հավասար է CA -ին    Պատ.՝ այո:

AB – ն արդյո՞ք հավասար է DE -ին    Պատ.՝ ոչ:

CE – ն արդյո՞ք հավասար է EC -ին     Պատ.՝ այո:

7. Գտիր այն երկու հաջորդական բնական թվերը, որոնց գումարը 241 է:
   Պատ.՝ 120+121=241
8. Երեք արկղում միասին կա 135 կգ խնձոր: Առաջինում կա 15 կգ ավելի, քան երրորդում, իսկ երկրորդում`12 կգ ավելի, քան երրորդում:  Որքա ՞ն խնձոր կա յուրաքանչյուր արկղում:
   135-15-12=108
   108:3=36
   36+15=51
   36+12=48Պատ.՝ I արկղում կա 51 կգ խնձոր, II արկղում կա 48 կգ խնձոր, երրորդ արկղում կա 36 կգ խնձոր:
9. 440 ուղևորի համար նախատեսված Բոինգ – 777 ինքնաթիռն ունի երեք սրահ: Երկրորդ սրահի նստատեղերը 30-ով ավելի են առաջինից:  Երրորդ սրահի նստատեղերը  8-ով ավելի են առաջինից:  Որքա ՞ն նստատեղ կա այդ ինքնաթիռի յուրաքանչյուր սրահում:
   440-30-8=402
   402:3=134
   134+30=164
   134+8=142
   Պատ.՝ I սրահում կա  134 նստստեղ, II սրահում կա 164 նստատեղ, III սրահում կա 142 նստատեղ:

9. Եթե մտապահած թիվը 5 անգամ փոքրացնեմ, իսկ ստացվածը 5 –ով փոքրացնեմ, ապա կաստացվի 65 : Ի ՞նչ թիվ եմ մտքումս պահել:
   Պատ.՝ 350

10. Եթե անհայտ թվին նրա կրկնապատիկը ավելացնենք, 4575 կստացվի: Ո ՞րն է անհայտ թիվը:
    Պատ.՝ 2287, 5
11. Հնարավո՞ր է նման բան

Պատ.՝ ոչ, հնարավոր չէ: